II SA/Bk 490/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi Gminy C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i zobowiązania do sporządzenia i przedłożenia oceny stanu technicznego ogrodzenia oddala skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej: [...]WINB w B.) postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr[...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zwanego dalej: PINB w B.) z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...]wstrzymujące inwestorowi J.K. W. prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z realizacją ogrodzenia działki nr geod. [...] usytuowanego od strony drogi gminnej - oznaczonej nr geod. [...]i [...] - w miejscowości P., gm. C. oraz zobowiązujące inwestora do sporządzenia i przedłożenia w PINB - w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia - oceny stanu technicznego ogrodzenia działki nr geod. [...] (od strony drogi gminnej nr geod. działki [...] i [...]w m. P. gm. C.) z uwagi na wykonywane prace, wraz z ewentualnymi wnioskami i zaleceniami w celu wyeliminowania ewentualnych nieprawidłowości i zagrożeń jego użytkowników, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje i uprawnienia w tym zakresie. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB w B. w dniu [...] września 2012 r. stwierdzono m.in., że na działce o nr geod. [...]położonej w miejscowości P., gmina C. od strony wewnętrznej drogi gminnej wybudowane jest ogrodzenie z elementów betonowych systemowych na odcinku 26,0 m oraz, że posiada ono wysokość 2,0 m. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, PINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB w B. z dnia [...] lutego 2013 r. nr[...]. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 340/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpatrzeniu skargi Burmistrza C., uchylił ww. decyzje, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, tj. ustalenia charakteru drogi przebiegającej wzdłuż działki nr [...]od strony nowobudowanego ogrodzenia oraz ustalenia czy stanowi ona "inne miejsce publiczne", wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zwanej też dalej: "u.p.b.". W wyniku przeprowadzonej w dniu 16 października 2013 r. kontroli w obecności inwestora J. K. W. ustalono, że na działce nr [...] budowane jest ogrodzenie od strony drogi stanowiącej działkę gminną. Ogrodzenie o wysokości 2, 0 m dotychczas wykonane jest z elementów betonowych systemowych na odcinku 22 m (od strony działki [...]) oraz 4 m - jedno przęsło ogrodzenia - plus 3 słupy betonowe przygotowane do zamontowania między nimi elementów ogrodzenia (od strony działki [...]). Szerokość drogi gminnej pomiędzy działką [...] (jej betonowym ogrodzeniem) a granicą działki (miejsce ogrodzenia) wynosi 6,0 m. Od dnia kontroli dokonanej w dniu [...] września 2012 r. stan prawny i techniczny nie uległ zmianie. Działka nr [...], zgodnie z uchwałą z dnia 27 grudnia 2001 r. Nr XXVII/244/01 Rady Miejskiej w C., stanowi drogę gminną D15-10/5,0. Ponadto w trakcie kontroli inwestor oświadczył, że w miejscu starego ogrodzenia, zniszczonego przez ciężarowe samochody dowożące towar do sąsiednich budujących się domów, we wrześniu 2012 r. wykonał nowe betonowe ogrodzenie oraz, że nie dokonał jego zgłoszenia do Wydziału Architektury, gdyż jego zdaniem, był to jedynie remont starego ogrodzenia. Zaznaczył również, że od siedmiu lat zwraca się do Burmistrza C. o wykup swojej działki na poszerzenie drogi gminnej oraz, że jego pisma pozostały bez odpowiedzi. Mając powyższe na względzie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr[...], PINB w B., na podstawie art. 50 ust. 1 i ust. 3 u.p.b., wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z przedmiotowym ogrodzeniem i nałożył na ww. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w PINB - w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia - oceny stanu technicznego ogrodzenia działki nr geod. [...] (od strony drogi gminnej nr geod. działki [...] i [...] w m. P. gm. C.) z uwagi na wykonywane prace, wraz z ewentualnymi wnioskami i zaleceniami dla wyeliminowania ewentualnych nieprawidłowości i zagrożeń jego użytkowników, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje i uprawnienia w tym zakresie. W zażaleniu na powyższe postanowienie Burmistrz C. zarzucił naruszenie art. 50 ust. 1-3 oraz art. 49b ust. 1 u.p.b. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...]WINB w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powołując treść art. 29 ust. 2 pkt 23 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 u.p.b. stwierdził, że budowa ogrodzeń od strony innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym. Organ odwoławczy wskazał, że również z uzasadnienia powołanego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 340/13 wynika, iż działki nr [...] i [...] położone w miejscowości P. należy traktować jako "inne miejsca publiczne", zaś budowanie ogrodzenia działki nr [...] jako ogrodzenie od strony miejsca publicznego wymagają zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym. Skoro inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał, to zdaniem organu odwoławczego, wykonywał ogrodzenie z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 3 u.p.b. i dlatego podlega ono regulacji przepisów art. 50 i 51 u.p.b. W związku z powyższym, zdaniem [...]WINB w B., organ I instancji zasadnie wydał zaskarżone postanowienie. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b., pomimo, że organ I instancji nie przywołał w pełni ww. podstawy prawnej. [...]WINB w B. podniósł także, że uzupełnił w swoim rozstrzygnięciu brakującą podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji poprzez podanie art. 50 ust. 2 u.p.b. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 49 b ust. 1 u.p.b. Zdaniem organu przepis ten ma zastosowanie do legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów na działce. Zgodnie zaś z obowiązującą linią orzeczniczą, ogrodzenie zabudowanej działki związane jest z robotami budowlanymi dotyczącymi urządzenie do obsługi zabudowanej działki i podlega regulacji art. 50-51 u.p.b Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Gmina C., reprezentowana przez Burmistrza C., wywiodła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia PINB w B. z dnia [...]stycznia 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49b ust.1 i 2 u.p.b., poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wstrzymania robót budowlanych związanych z realizacją ogrodzenia działki od strony ogólnodostępnej drogi wewnętrznej, wykonywanych bez zgłoszenia i zobowiązania do sporządzenia oceny stanu technicznego ogrodzenia podczas, gdy powinien być wydany nakaz rozbiórki tego obiektu. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że ogrodzenie zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 9 u.p.b. należy do urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi, zapewniających możliwość ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Powołując się zaś na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wywiódł, że wbrew twierdzeniom organów, w przypadku samowolnego wykonywania ogrodzenia od strony miejsca publicznego właściwy organ winien nakazać, w trybie art. 49b ust. 1 u.p.b., rozbiórkę obiektu budowlanego, a nie nakazywać zaniechania dalszych robót budowlanych w celu wdrożenia postępowania naprawczego. Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że legalizacja ogrodzenia działki nr [...] przy granicy z działkami nr [...]i [...], stanowiącymi drogę wewnętrzną w miejscowości Porosły nie jest możliwa z uwagi na sprzeczność z planem miejscowym. Ogrodzenie bowiem znajduje się na obszarze, który, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2002 r. Nr 4, poz. 70), przeznaczony jest pod drogę publiczną. Skarżący podniósł, że wypis i wyrys planu miejscowego znajduje się w aktach sprawy II SA/Bk 340/13, gdzie przesądzono, że budowa ogrodzenia od strony ogólnodostępnej drogi wewnętrznej wymaga zgłoszenia. [...]WINB w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ podniósł, ze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się strona skarżąca, brak jest zapisów dotyczących lokalizacji ogrodzeń działki od strony miejsc publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Wbrew bowiem zarzutom strony skarżącej organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do konieczności wstrzymania robót budowlanych, wykonanych przez J. K.W., związanych z realizacją ogrodzenia działki o nr geod. [...] usytuowanego od strony drogi gminnej – oznaczonej nr geod. [...]i [...] w miejscowości P. oraz zobowiązania do sporządzenia oceny stanu technicznego ogrodzenia. W ocenie Sądu prawidłowo została zatem zastosowana procedura naprawcza w trybie art. 50-51 u.p.b. w zakresie niewykonanego w całości, w miejsce już istniejącego wcześniej ogrodzenia z betonowych elementów. Rację ma organ, powołując się na wyrok tutejszego Sądu o sygn. akt II SA/Bk 340/13, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 u.p.b., budowa ogrodzeń co do zasady została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ogrodzenie przedmiotowej działki jest niewątpliwie urządzeniem budowlanym zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 9 u.p.b., przez które należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Nie przesądza to jednak w niniejszej sprawie o konieczności automatycznego wydania przez organ nadzoru nakazu rozbiórki tego obiektu. Stosownie bowiem do art. 30 ust. 1 pkt 3 u.p.b. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m.in. budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Jak wynika z akt sprawy w odpowiedzi na zapytanie z dnia [...] stycznia 2013 r. organu odwoławczego: czy droga zlokalizowana na działkach [...]i [...] jest drogą publiczną, Burmistrz C. poinformował pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., że ww. droga jest drogą wewnętrzną, zatem organ prawidłowo zakwalifikował ją do innych miejsc publicznych, ponieważ ma do niej dostęp nieograniczona ilość osób z niej korzystających. Organ ustalił również, że zgodnie z Uchwałą Nr XXVII/244/01 Rady Miejskiej w Choroszczy z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Choroszcz w granicach administracyjnych obejmujących wyodrębnione obszary funkcjonalne (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2002 r. Nr 4, poz. 70), działka nr geod. [...] stanowi drogę gminną D10/5, szerokość pasa drogowego w terenie zabudowanym wynosi 10 m w liniach rozgraniczających. Ponadto w § 3 pkt 1.1 planu widnieje zapis "adoptuje się w całości zabudowę na terenie miasta i gminy Choroszcz", a poprzednie ogrodzenie wykonane zostało przed wejściem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, na które inwestor posiadał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wykonanie zatem prac polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego ( w miejsce starego ogrodzenia zniszczonego przez ciężarowe samochody dowożące towar do sąsiednich budujących się domów), organ sklasyfikował jako remont, który wymagał dokonania zgłoszenia w wydziale architektury przy Starostwie Powiatowym w B., na podstawie przywoływanego art. 30 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Organ nadzoru prawidłowo też wywiódł, że w planie zagospodarowania przestrzennego brak jest zapisów dotyczących zakazu lokalizacji ogrodzeń działki od strony miejsc publicznych. Należy również zaznaczyć, że decyzją z dnia [...] marca 2014 r. PINB w B. nakazał J. K. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych, związanych z realizacją przedmiotowego ogrodzenia. W dniu [...] marca 2014 r. J. K. W. przedłożył bowiem ocenę stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia, sporządzoną przez osobę do tego uprawnioną, z której wynika, że nie stwarza ono zagrożenia i nadaje się do użytkowania oraz nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra i Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2012 r. poz. 1289) jak też u.p.b., a dalsza realizacja ogrodzenia wymaga na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 u.p.b. zgłoszenia w wydziale architektury przy Starostwie Powiatowym w B. Biorąc pod uwagę całokształt stanu faktycznego organ nadzoru nie był uprawniony do nakazania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 49b ust. 1 i 2 u.p.b., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu organ nadzoru zasadnie wyszedł z założenia, że skoro inwestor nie spełnił ustawowych wymagań dokonania zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym to wykonując samowolnie remont starego ogrodzenia, zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego, narusza art. 50 ust.1 pkt 1 u.p.b., zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 u.p.b. lub w art. 49b ust. 1 u.p.b. (które to przepisy nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakres przedmiotowy art. 50 u.p.b. obejmuje takie obiekty jak przedmiotowe ogrodzenie. Należy również zauważyć, że skoro w sprawie została wydana stosowna decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 u.p.b., to Gmina C. była uprawniona do odwołania się od niej oraz w przypadku jej ostateczności zaskarżenia do sądu administracyjnego, co skutkowałoby w przypadku jej uchylenia, tym, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostałoby "skonsumowane". Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).