II SA/Bk 529/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-11-10

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie ostateczne. Wszczęcie kolejnego postępowania w takiej sytuacji prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności. Sąd administracyjny bada jedynie kwestie formalnoprawne na etapie stosowania art. 61a § 1 k.p.a., nie analizując zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca S. Ł. wniosła o zapłatę odszkodowania za przejęte pod drogi działki. Prezydent Miasta B. odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą ostateczną decyzją. Wojewoda P. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta, podkreślając, że sprawa odszkodowania za te działki była już zakończona decyzją z 2006 r., a próba wznowienia postępowania została odmówiona w 2009 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowości przy podziale działki i wypłacie odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. Ł. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości oddala skargę Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za działki położone w B., obręb [...], oznaczone numerami geodezyjnymi [...] o pow. 2562 m2, [...] o pow. 981 m2 i [...] o pow. 394 m2. Postanowienie Wojewody P. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. S. Ł. wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o zapłatę odszkodowania za działki położone w B., obręb [...], oznaczone nr geod. [...] o pow. 2562 m2, [...] o pow. 981 m2 i[...] o pow. 294 m2. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że wniosek dotyczy tego samego podmiotu, tego samego przedmiotu i tego samego interesu prawnego stron, w związku z czym zachodzi tożsamość sprawy. Sprawę bowiem już poprzednio rozstrzygnięto inną decyzją ostateczną, a zatem nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła S. Ł. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z akt sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca we wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o zapłatę odszkodowania za działki położone w B., oznaczone nr geod.: [...] o pow. 2562 m2, [...] o pow. 981 m2 i [...] o pow. 294 m2. Jednakże w sprawie o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania za te działki, toczyło się już postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody P. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], o odmowie ustalenia odszkodowania za te działki, przejęte z mocy prawa przez Gminę D. pod drogi publiczne na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 555/06, wniesioną skargę na ww. decyzję Wojewody P. oddalił, uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ponadto Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], (utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 30 września 2009 r., nr [...]), odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Wojewody P. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]. Zdaniem więc organu, w konsekwencji ustalenia, że w sprawie tożsamej do tej, w której obecnie skarżąca domaga się wszczęcia postępowania (w tym samym przedmiocie, przy udziale tych samych stron), postępowanie administracyjne już się toczyło i zostało zakończone ostateczną decyzją, organ I instancji zasadnie, na mocy art. 61 a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania. Wszczęcie kolejnego postępowania w tożsamej sprawie i wydanie w konsekwencji decyzji doprowadziłoby bowiem do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła S. Ł., w której zarzuciła, że wystąpiły nieprawidłowości na etapie dzielenia działki o nr [...] i pow. 2,84 ha na 25 działek i wypłacie odszkodowania za działki o nr [...], [...] i [...]. W jej ocenie należy się jej odszkodowanie za wywłaszczone działki. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2016 r. skarżąca podniosła, że w jej ocenie organy sfałszowały jej podpis w sprawie dotyczącej podziału działki i odszkodowania za grunty przejęte z mocy prawa przez Gminę D. pod drogi publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżone postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za działki położone w B., obręb [...], oznaczone numerami geodezyjnymi [...] o pow. 2562 m2, [...] o pow. 981 m2 i [...] o pow. 394 m2. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był art. 61a § 1 k.p.a., z którego wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził więc we wskazanym przepisie dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie żądania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1456/15). Przez inne uzasadnione przyczyny należy zaś rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12). W stanie faktycznym niniejszej sprawy jako uzasadnienie zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organy uznały okoliczność, że w sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, która pozostaje w obrocie prawnym. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest sporne, że postępowanie o wypłatę odszkodowania za przedmiotowe działki już się toczyło i funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna, która sprawę tę rozstrzygnęła. Jak więc trafnie wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2258/15, w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, zachodzi przeszkoda do uruchomienia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. To zaś stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W tym miejscu zauważenia tylko wymaga, że zarzuty skarżącej dotyczące, powstałych w jej ocenie, na etapie postępowania wywłaszczeniowego, nieprawidłowości, nie mogły być przedmiotem oceny przez organy w niniejszej sprawie. Na etapie stosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 797/15). Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło