II SA/Bk 542/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę Decyzją z [...] marca 2011 roku nr [...] Burmistrz W. ustalił Pani G. D. jednorazową opłatę w wysokości 1.366,67 zł i Panu M. P. w kwocie 1.832,23 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości następującego w wyniku podziału działki nr [...] położonej w obrębie N. gmina W. na działki od numeru [...] – do numeru [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że projekt podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją z [...] października 2010 roku. Wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu podziału w wymiarze 30 % wzrostu wartości nieruchomości została określona uchwałą Rady Miejskiej W. nr [...] z 14 listopada 2002 roku w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata i uchwałą zmieniającą z 25 października 2007 roku nr [...]. Wzrost wartości nieruchomości, jaki nastąpił w wyniku podziału, ustalono w oparciu o sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy z 9 grudnia 2010 roku wykonany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, który ustalił wzrost wartości na kwotę 10.663 zł. Organ ocenił przedmiotowy operat jako wiarygodny, uwzględniający wymagane przepisami, niezbędne elementy kształtujące cenę rynkową działki jak jej wielkość, położenie, dojazd, możliwości uzbrojenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Pani G. D. zarzucając ustalenie opłaty adiacenckiej, którą jej zdaniem, nie powinna być obciążona, bowiem stan posiadania nie zmienił się po podziale działki. Decyzją z [...] maja 2011 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że podstawą wydania decyzji był sporządzony operat szacunkowy. Powyższy operat organ odwoławczy ocenił jako rzetelnie przedstawiający skalę wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego podziałem, zawierający wszelkie informacje niezbędne dla ustalenia tej wartości, w szczególności w zakresie podstaw prawnych, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń, wyniku końcowego, zawartych wniosków oraz ich uzasadnienia, w tym uzasadnienia wyboru metody. Jak wskazał organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami oszacowano wartość nieruchomości przed podziałem według stanu na dzień [...] października 2010 roku tj. wydania decyzji podziałowej, a wartość nieruchomości po podziale na dzień uzyskania przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Pani G. D., zarzucając niezgodność z prawem. Zdaniem Skarżącej podział działki nr [...] dokonany został przez Sąd Rejonowy w B. w sprawie [...] w dniu 17 lutego 2011 roku – co w świetle art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza możliwość obciążenie skarżącej opłatą adiacencką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wydania decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości na wniosek Pani G. D. złożony w dniu 9 lipca 2010 roku. Decyzją z [...] października 2010 roku nr [...] został zatwierdzony podział działki nr [...] o powierzchni 0,3841 ha położonej w obrębie N. gmina W. na działki o numerach [...] o powierzchni 0,0286 ha, [...] – o powierzchni 0,1100 ha,[...] – o powierzchni 0,1100 ha, [...] - o powierzchni 0,1355 ha. Zgodnie z treścią art. 98 a ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej u.g.n., jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1 a, art. 147 i art. 148 ust. 1 - 3 u.g.n. stosuje się odpowiednio. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05 listopada 2007 roku w sprawie I OSK 1443/06 (Lex nr 453459) obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje, jeżeli określony podmiot uzyskuje korzyść majątkową w postaci wzrostu wartości nieruchomości, powstałej na skutek szczególnych zdarzeń, jakimi jest np. podział nieruchomości. W orzecznictwie oraz doktrynie prezentowane jest stanowisko, że opłata adiacencka stanowi daninę publiczną uiszczaną przez właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego w razie zajścia określonych zdarzeń powodujących wzrost wartości nieruchomości bez udziału wymienionych osób. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że opłaty mają rekompensować częściowo koszty działania gminy wywołującego wzrost wartości nieruchomości poniesionych przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego (zob. R. Cymerman, C. Kowalczyk, T. Telega "Opłaty adiacenckie. Procedura ustalania i wycena nieruchomości" Olsztyn 2005). Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje m.in. w razie wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (B. Brzeziński, W. Matuszewski, W. Morawski, A. Olesińska "Prawo finansów publicznych" Toruń 2000, s. 211; M. Gdesz "Opłata adiacencka – jako danina z tytułu geodezyjnego podziału nieruchomości", Finanse Komunalne 2004/10/24 oraz wyroki: WSA w Warszawie z 20 stycznia 2010 roku, I SA/Wa 1728/10, Lex nr 554066, WSA w Szczecinie z 30 kwietnia 2008 roku, II SA/Sz 1059/07, Lex nr 510956). Jednocześnie podkreślić należy zróżnicowanie pomiędzy opłatą adiacencką z tytułu stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 1 u.g.n.) a opłatą adiacencką z tytułu podziału nieruchomości przewidzianego w art. 98a u.g.n. W tym ostatnim przypadku wzrost wartości nieruchomości jest efektem samego podziału i korzyścią właściciela, którą dzieli się z gminą (vide wyrok NSA z 11 stycznia 2010 roku, I OPS 5/09, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynym, dopuszczalnym przez prawo dowodem określającym wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia opłaty adiacenckiej jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 146 ust. 1 a u.g.n.). W sprawie niniejszej wymagany operat został sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę w dniu 9 grudnia 2010 roku. Sąd nie znalazł powodów do zakwestionowania ustaleń i wyliczeń przyjętych przez SKO, które w należyty sposób zaskarżoną decyzję uzasadniło i dokonało prawidłowej oceny operatu szacunkowego. Nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również zachowane zostały wymogi procedury administracyjnej. Zatem zaskarżona decyzja jako nienaruszająca prawa zyskała akceptację sądu, a skarga podlegała oddaleniu. Warunki zastosowania przepisu art. 98a u.g.n. zostały ziszczone, co dawało organowi prawo obciążenia skarżącej opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Nie mogą zmienić tej oceny podniesione przez skarżącą zarzuty o niezastosowaniu art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które jej zdaniem wykluczają obciążanie opłatą adiacencką z uwagi na zniesienie współwłasności nieruchomości przed sądem powszechnym. Sąd ponownie wskazuje, że podstawą wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej była ostateczna decyzja Burmistrza W. z dnia [...] października 2010 roku, nr [...] o podziale nieruchomości nr [...] o pow. 0,3841 ha na działki o numerach: [...] o powierzchni 0,0286 ha,[...] – o powierzchni 0,1100 ha, [...] – o powierzchni 0,1100 ha, [...] - o powierzchni 0,1355 ha – dokonanym na wniosek Pani G. D., jako jednej ze współwłaścicieli. Decyzja I instancji wydana była w sprawie niniejszej w dniu [...] marca 2011 roku. W odwołaniu skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek rozstrzygnięcie sądu cywilnego w sprawie zniesienia współwłasności dotyczące przedmiotowych działek. Dopiero w skardze Pani G. D. podniosła kwestię rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w B.– Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 roku w sprawie [...] (k. 4 akt sądowych). Wprawdzie organ odniósł się ogólnie do wyżej wymienionego postanowienia w odpowiedzi na skargę – niemniej nie było ono znane mu w trakcie postępowania administracyjnego – dlatego też nie poddano go ocenie merytorycznej. W konsekwencji nie może być także poddane ocenie merytorycznej przez sąd administracyjny. W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja spełnia przesłanki z art. 98 a ust. 1 i 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. nr 102, poz. 651 z 2010 roku z późniejszymi zmianami). Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku z późniejszymi zmianami).