II SA/Bk 545/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. SKO w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia pn. "Przetwarzanie odpadów – betonu oraz gruzu betonowego (z wykorzystaniem mechanicznej kruszarki mobilnej)" na nieruchomościach przy ul. [...] i [...] w B. Skargę na powyższą decyzję złożyły do sądu administracyjnego następujące organizacje: Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B., Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. oraz Fundacja T. w B. Pierwotnie ustalono również, że skarżącym we własnym imieniu jest także R. K., jednakże Przewodniczący Wydziału zmienił to ustalenie uznając, że skarżącymi są wyłącznie organizacje społeczne (k. 29). Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2016 r. występujący w imieniu skarżących organizacji R. K. został wezwany do usunięcia braków formalnych skarg poprzez: - przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy skarga stowarzyszeń zwykłych Z. B. i F. Z. została skutecznie wniesiona przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu skargi i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłego Z. B. w B.; - nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi Fundacji T. w B.; - nadesłania skargi w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące skargę nadesłać w 12 egzemplarzach - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono R. K. jako pełnomocnikowi skarżących organizacji w dniu 6 września 2016 r. (k. 17) . R. K. jako pełnomocnika wymienionych organizacji wezwano następnie również do: - uiszczenia wpisu od każdego ze skarżących w kwocie po 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 32) - brak jest jeszcze zwrotki o doręczeniu tego wezwania; - wykazania, czy skarżące stowarzyszenia zwykłe (F. Z. i Z. B.) dostosowały swoje statuty do treści art. 41a ustawy Prawo o stowarzyszeniach – w terminie 7 dni, z tym że wskazano jako rygor – odrzucenie zażalenia zamiast jako prawidłowego rygoru - odrzucenie skargi (k. 27). To wezwanie doręczono w dniu 23 września 2016 r. (k. 35); R. K. w odpowiedzi na kolejne wezwania nadsyłał pliki dokumentów (z dnia 7 września 2016 r., k. 18-26; z dnia 28 września 2016 r. k. 36-47). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej skargi podlegają odrzuceniu, z tym że w stosunku do każdej ze skarżących organizacji wystąpiły nieco inne powody odrzucenia środka zaskarżenia. Stowarzyszenie F. Z. w B. oraz Stowarzyszenie Z. B. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Jak wynika z nadesłanych po wniesieniu skargi i na wezwanie Sądu (k. 18 i następne) zaświadczeń wystawionych przez organ nadzorujący - Prezydenta Miasta B. – jako reprezentanta obydwu tych organizacji wskazano R. K. (k. 25 i 25 verte). Jednakże ten przedstawiciel, wezwany do przedstawienia stosownych uchwał organizacji tj. o wniesieniu skargi oraz dokumentów, z których będzie wynikał ich skład osobowy, ewentualnie o przedstawienie uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszeń upoważniających R. K. do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi tego nie uczynił. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. K. przedstawił co prawda uchwałę trzech członków Stowarzyszenia F. Z. z dnia [...] września 2012 r. oraz pełnomocnictwo bez daty (k. 23 i 23 verte), jednakże nadal nie wiadomo ilu te dwa stowarzyszenia zwykłe mają członków, czy wskazana uchwała została podpisana przez wszystkich członków, nadal też nie nadesłano dokumentów dotyczących Stowarzyszenia zwykłego Z. B. Wskazać należy, że stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać skargę, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej wniesienia skargi. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do reprezentowania ich przed sądami administracyjnymi. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić skargę Fundacji T. w B., gdyż R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. R. K. przedstawił pełnomocnictwo z dnia 23 maja 2013 r. udzielone mu przez Prezesa Zarządu Fundacji do reprezentowania Fundacji m.in. przed sądami. Z dokumentu tego nie wynika, aby R. K. był osobą uprawnioną do reprezentowania Fundacji przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zatem w stosunku do Fundacji również braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - Rej. KRS [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w jego imieniu, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie F. Z. nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015r. II OZ 272/15, CBOSA). Skarga wniesiona przez tę organizację jest zatem skargą niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Nadto zauważyć należy, że w zarządzeniu z dnia 19 sierpnia 2016 r. wezwano R. K. do przedstawienia skargi wszystkich stowarzyszeń w czytelnej wersji i odpowiedniej formie, zawierającej wyraźną, dającą się odczytać treść tj. w formie spełniającej wymagania dla pisma wnoszonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazanej w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Złożona skarga ma bowiem formę chaotycznego pisma, sporządzonego bardzo drobną czcionką, w którym nagromadzono znaczną ilość żądań, wniosków i informacji dotyczących wielu różnych postępowań. Nie sposób ustalić jaka jest jego ostateczna i właściwa treść, a rolą Sądu nie jest domyślanie się intencji strony, która zobligowana jest do formułowania swoich żądań w sposób czytelny. Wykonanie powyżej wskazanego wezwania do nadesłania skargi w czytelnej formie nie nastąpiło zatem w sposób, który uzasadniałby uznanie, że ten brak formalny został uzupełniony (k. 18-26). Na marginesie wskazać należy, że powyżej wskazane braki skargi złożonej w sprawie niniejszej są brakami w zasadzie każdego środka zaskarżenia składanego przez R. K. w imieniu organizacji społecznych (vide postanowienia NSA z dnia 29 września 2016 r. w sprawach I OZ 959/16 i I OZ 958/16, dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stroniehttp://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia skarg wszystkich organizacji. Orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stosunku do Stowarzyszenia zwykłego F. Z. i Stowarzyszenia zwykłego Z. B. oraz Fundacji T., zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 tej ustawy w stosunku do Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji. Co prawda doręczyciel nie nadesłał jeszcze zwrotki potwierdzającej doręczenie R. K. wezwania do uiszczenia wpisów (zarządzenie z dnia 15 września 2016 r., k. 32), a tenże w dniu 28 września 2016 r. złożył plik dokumentów zawierających m.in. wnioski o prawo pomocy, jednakże nie wykluczało to odrzucenia skargi. To bowiem następuje, gdy co najmniej jeden jej brak nie został uzupełniony, a taka sytuacja, jak wyżej wyjaśniono, ma miejsce w sprawie niniejszej niezależnie od kwestii opłacenia skargi.