II SA/Bk 561/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 03 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy we wznowionym postępowaniu p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za [...] niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów oraz skutkowało koniecznością zatrudnienia pracowników do wykonywania najcięższych prac. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 465 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.200 zł, dopłaty unijne w wysokości 2.335 zł i zwrot kosztów sądowych – 124 zł. Majątek E. S. stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. (wymagający remontu). Gospodarstwo rolne jest położone na bardzo słabych glebach, część gruntów jest odległa o [...] kilometrów od domu skarżącego. Posiadane maszyny rolnicze są przestarzałe, wymagają ciągłych napraw. Budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia rozwój hodowli zwierząt. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przeciwko skarżącemu toczy się [...] postępowań egzekucyjnych, łączne zadłużenie z tego tytułu przekracza 14.000 zł (k. 194 - 195). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2013 r. (k. 197) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągnik rolniczy, przyczepę rolniczą i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od kwietnia do czerwca 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to: 600 zł – żywność, 100 zł – energia elektryczna, 36 zł - wywóz nieczystości, 30 zł – woda, 100 zł - telefon. Dodatkowo E. S. ponosi inne drobne koszty np. korespondencji czy przejazdów. W [...] br. wnioskodawca otrzymał zwrot podatku akcyzowego, ponadto w [...] br. dopłatę do prowadzonej produkcji rolnej w wysokości 2.335,43 zł. Umowa dzierżawy nieruchomości, za którą wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny jest umową ustną (k. 199). Brak możliwości spłaty zadłużenia skutkował odcięciem dopływu energii elektrycznej (k. 199 v i k. 202). Do akt sprawy E. S. dołączył: dokumentację medyczną (k. 203); wezwanie z dnia [...] maja 2013 r. dotyczące dokonywania potrąceń z renty lub emerytury (k. 204); wezwanie do zapłaty należności z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 200); wezwanie z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczące pokrycia nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego (k. 201); decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. dot. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (k. 207); dokument dot. odłączenia energii elektrycznej za zadłużenie (k. 202); decyzję KRUS z dnia [...] lipca 2013 r. potwierdzającą wysokość otrzymywanej renty (k. 205 - 206). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, że w sprawie niniejszej skarżący dwukrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały negatywnie rozpoznane postanowieniami WSA w Białymstoku z dnia 25 września 2012 r. i z dnia 27 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 08 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 967/12 i z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 382/13 oddalił zażalenia od tych postanowień. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem stałego miesięcznego dochodu wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 205). E. S. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.200 zł ([...] br.), kosztów sądowych – 124 zł i dopłat unijnych w wysokości 2.335 zł ([...] br.). W okresie od kwietnia do czerwca 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 860 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m², [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie komornicze E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 4.170 zł (k. 200 – 201 i k. 204). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 465,14 zł i dochodów uzyskiwanych z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego, kosztów sądowych dopłat unijnych oraz czynszu dzierżawnego. E. S. oświadczył, bowiem, iż w praktyce nie osiąga dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego (w okresie od kwietnia do czerwca br. skarżący nie sprzedawał żadnych płodów rolnych), pomimo, że prowadzi produkcję roślinną i zwierzęcą. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.