II SA/Bk 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Anny Sobolewskiej – Nazarczyk, Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Grażyny Gryglaszewskiej w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Anny Sobolewskiej – Nazarczyk, Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Grażyny Gryglaszewskiej W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. J. G. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od orzekania sędziów Anny Sobolewskiej – Nazarczyk, Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Grażyny Gryglaszewskiej "z rozpatrywania jakichkolwiek jego spraw". Jak wyjaśnił, wymienieni sędziowie orzekając w sprawach ze skarg przez niego wniesionych naruszyli art. 45 Konstytucji RP. Wskazał następujące sygnatury akt: II SA/Bk 540/15, II SA/Bk 182/13, II SA/Bk 923/14 i inne. Sprecyzował, że: rozpoznając sprawę II SA/Bk 540/15 sędziowie byli stronniczy, nie odnieśli się do łamania prawa przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej Kierownika tego Ośrodka, w tym do nierzetelnych wywiadów środowiskowych oraz do tego, że spóźnione przyznanie mu pieniędzy na rehabilitację spowodowało pogorszenie się jego stanu zdrowia. Nadto sąd w ogóle nie odniósł się do argumentów powołanych w odwołaniach, dlatego jego działanie należy ocenić jako nierzetelne. Sędziowie naruszyli Konstytucję, w tym zagwarantowane w niej prawo każdego obywatela do zapewnienia minimum egzystencji. W pozostałym zakresie pismo zawiera uwagi dotyczące sytuacji majątkowej Ośrodka Pomocy Społecznej oraz zasad rozpoznawania wniosków o udzielenie informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lutego 2016 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania wniosku przez wskazanie których sędziów, w jakich sprawach i z jakich powodów, wnosi o wyłączenie. Zakreślono termin 3 dni z uwagi na zbliżający się termin rozprawy (k. 28). W piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. (nadesłanym w wyznaczonym terminie) skarżący ponowił wniosek o wyłączenie sędziów Anny Sobolewskiej – Nazarczyk, Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Grażyny Gryglaszewskiej "od rozpatrywania jakichkolwiek jego spraw". Wskazał, że wymienieni sędziowie rozpoznając 21 wniesionych przez niego skarg byli stronniczy, złamali obowiązujące przepisy, w tym Konstytucję (k. 32). Wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie, jak też nie istnieją okoliczności wyłączenia ich z mocy ustawy. Sąd z urzędu ustalił, że na datę orzekania: - w Wydziale II zarejestrowanych zostało 13 spraw ze skargi J. G., w tym 8 spraw zakończonych prawomocnie, zaś spośród 5 pozostałych – dwie przekazano do NSA wraz ze skargą kasacyjną (II SA/Bk 322/15, II SA/Bk 375/15), w jednej sprawozdawcą wyznaczono sędziego E. Trykoszko (II SO/Bk 5/16 – bez wyznaczenia terminu rozpoznania i pozostałych członków składu orzekającego), zaś tylko w dwóch jako sprawozdawcy i członkowie składu orzekającego zostali wyznaczeni sędziowie wskazani do wyłączenia (II SA/Bk 6/16 – sprawa niniejsza, II SA/Bk 725/15); - w Wydziale I zarejestrowanych zostało 9 spraw ze skargi J. G., w tym 7 spraw zakończonych prawomocnie, zaś w jednej (I SA/Bk 876/15) sprawa została zakończona i biegnie termin zaskarżenia wyroku, a w sprawie I SA/Bk 49/16 jako sprawozdawca został wyznaczony sędzia nie wymieniony we wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy. Nadto orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Także, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r. w sprawie II OZ 1008/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA) wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie któregokolwiek z sędziów wymienionych w tym wniosku okoliczności mogących budzić wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie zarzutów o, zdaniem strony, wadliwym procesowo postępowaniu w innych sprawach, naruszeniu prawa materialnego, nieuwzględnieniu zarzutów skargi czy nieustosunkowaniu się do tych zarzutów - nie może być podstawą twierdzenia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że utracił on przymiot bezstronności. Oznacza to, że jeśli nawet w poprzednio rozpoznanych przez tutejszy sąd sprawach wymienieni sędziowie orzekli w sposób oceniony negatywnie przez skarżącego, to nie podważa to zachowania bezstronności w rozpoznaniu sprawy niniejszej. Z analizy spraw podlegających rozpoznaniu przez tutejszy sąd a zainicjowanych skargą J. G. – z uwzględnieniem sprawy niniejszej (jej przedmiotu zaskarżenia) nie wynika też, by wystąpiła przesłanka ustawowa wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Skarga w sprawie niniejszej nie jest skargą na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydane w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, w sytuacji gdy w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja SKO z dnia [...] listopada 2016 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego. Została wydana na skutek wniosku skarżącego z dnia 25 czerwca 2015 r. Nie jest to zatem sprawa będąca kontynuacją poprzednich, ale sprawa na nowo zainicjowana. Również z wyjaśnień złożonych przez sędziów na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. nie wynika, by zachodziły inne przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 § 1 p.p.s.a.), jak też okoliczności podważające ich bezstronność w rozpoznaniu sprawy. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (vide. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2016 r., I OZ 146/16; z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 165/15, CBOSA). Nie wynika zaś ze złożonego wniosku, aby skarżący wskazał takie okoliczności, które podważałyby treść wyjaśnień złożonych przez sędziów wnioskowanych do wyłączenia. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 i art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-