II SA/Bk 610/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę; Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, S. zwykłe F. Z. w B., Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. oraz Fundacja T. U. Ś. w B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skarga w imieniu w/w podmiotów podpisana została przez R. K. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 września 2016 r. występujący w imieniu skarżących organizacji R. K. został wezwany do usunięcia braków formalnych skarg poprzez: - przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy skarga stowarzyszeń zwykłych Z. B. i F. Z. została skutecznie wniesiona przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu skargi i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K, upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłego Z. B. w B.; - nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. U. Ś. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi F. T. U. Ś. w B.; - nadesłanie 5 brakujących odpisów skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżące organizacje zostały również wezwane do uiszczenia wpisu od każdego ze skarżących w kwocie po 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone R. K. jako pełnomocnikowi skarżących organizacji w dniu 30 września 2016 r. (k. 15). Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 7 października 2016 r. W wyznaczonym terminie opisane wyżej braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej skargi podlegają odrzuceniu. Skarga, zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej cytowanej: p.p.s.a., winna czynić zadość wymaganiom stawianym pismom w postępowaniu sądowym. Warunkiem formalnym wynikającym z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest podpisanie pisma przez osobę kierującą go do sądu albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do regulacji zawartej w art. 49 §1 powołanej ustawy, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w przypadku skargi obarczonej brakami formalnymi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi w przypadku nie uzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. W świetle zaś art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Oznacza to, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie skargę do sądu wniosły dwa stowarzyszenia zwykłe: Stowarzyszenie F. Z. w B. oraz Stowarzyszenie Z. B. w B., a także Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji oraz Fundacja T. U. Ś. w B. Skarga w/w podmiotów została opatrzona jedynie podpisem R. K. Analizując złożoną skargę w pierwszej kolejności przedmiotem oceny należało uczynił legitymację procesową stowarzyszeń zwykłych tj. Stowarzyszenia F. Z. w B. oraz Stowarzyszenia Z.B. Jak wynika z art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm.) stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej. W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać skargę, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skargę w imieniu Stowarzyszenia F. Z. w B. oraz Stowarzyszenia Z. B. podpisał R. K. Autor skargi, pomimo stosownego wezwania go do uzupełnienia braków formalnych skargi (opisanych szczegółowo w zarządzeniu Sądu z dnia 13 września 2016r. nie usunął ich w wyznaczonym terminie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, odrzucił skargę Stowarzyszenia F. Z. w B. oraz Stowarzyszenia Z. B. w B. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić skargę Fundacji T. U. Ś. w B., gdyż R. K., pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w/w podmiotu, nie nadesłał dokumentu, który pozwoliłby ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W niniejszej sprawie odrzuceniu podlegało również skarga Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, albowiem została wniesiona przez podmiot nieposiadajacy zdolności sądowej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w jego imieniu, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015r. II OZ 272/15). W konsekwencji przyjąć należy, że Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie. Skarga wniesiona przez to Stowarzyszenie nie mogła zatem wywołać zamierzonego skutku w postaci jej merytorycznego rozpoznania przez tutejszy Sąd. Brak zdolności sądowej jest w tym przypadku brakiem nieusuwalnym. Przyjęcie skargi do rozpoznania w takiej sytuacji skutkowałoby nieważnością postępowania, stosownie do treści art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd zobowiązany był do odrzucenia skarg wszystkich organizacji. O powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stosunku do Stowarzyszenia zwykłego F. Z. i Stowarzyszenia zwykłego Z. B. oraz Fundacji T. U. Ś., zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 tej ww. ustawy w stosunku do Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji.