II SA/Bk 614/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zażalenia na bezczynność organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało za nieuzasadnione zażalenie J. i J. J. na bezczynność Wójta Gminy Z. polegającą – w ocenie żalących się - na nierozpoznaniu ich wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia poprzedniego stanu przepływu wody powodziowej w strefie zalewowej rzeki D. Kolegium wskazało, że wniosek państwa J. z dnia [...] stycznia 2014 r. o wznowienie postępowania został rozpoznany przez Wójta postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], którym odmówiono wznowienia. Rozpoznanie wniosku nastąpiło w ciągu miesiąca od jego wpływu, zatem zdaniem Kolegium nie można postawić organowi zarzutu, że nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym prawem. Skargę na postanowienie SKO złożyli do sądu administracyjnego J. i J. J. Wskazali, że postępowanie w przedmiocie stosunków wodnych powinno zostać wznowione, a decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2010 r. i częściowo zmieniająca ją decyzja SKO w Ł. z dnia [...] października 2010 r. powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, bowiem interes prawny ich jako skarżących nadal doznaje naruszenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność zaskarżania do sądu administracyjnego postanowień wydanych po rozpoznaniu zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia - art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Powołany przepis wymienia przesłanki stanowiące podstawę odrzucenia skargi i stanowi w § 1 pkt 6, że podlega ona odrzuceniu z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wymienione zażalenie ma charakter szczególny, bowiem nie służy na postanowienie, ale na bezczynność organu. Rozpoznanie tego zażalenia dokonuje się w drodze czynności nadzorczej, która - nawet, jeżeli zostanie ujęta w formę postanowienia (k.p.a. nie określa wyraźnie formy działania organu wyższego stopnia) - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 3098/12: "z konstrukcji art. 37 k.p.a. jak i jego celu wynika, że postępowanie przed organem wyższego stopnia ma charakter incydentalny, związany ściśle z zażaleniem strony zarzucającej organowi niższego stopnia bezczynność. Stanowisko zajęte przez organ wyższego stopnia nie może, zatem kończyć postępowania w sprawie, jak również nie może rozstrzygać sprawy co do jej istoty, gdyż uprawnionym do tego jest najpierw organ pierwszej instancji. Tak więc zażalenie wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. bądź ustalonym w oparciu o art. 36 k.p.a., nie kreuje nowej sprawy administracyjnej" (tak samo NSA w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także wskazać, że brak jest również w k.p.a. szczególnych unormowań o możliwości zaskarżenia postanowienia (stanowiska organu wyższego stopnia) wydanego w trybie art. 37 k.p.a. Oznacza to, że stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia (stanowiska) w trybie procesowym, a jedynie może złożyć skargę na bezczynność organu, co do którego działania (zaniechania) wnoszone było zażalenie i w postępowaniu sądowym podważać stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Reasumując stwierdzić trzeba, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako inicjujące odrębne, samodzielne postępowanie administracyjne. Stąd też i postanowienie organu wyższego stopnia wydawane po rozpoznaniu tego zażalenia nie należy do kategorii postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.