II SA/Bk 617/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na działanie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w W. w przedmiocie zatrudnienia bezrobotnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę; , M. B. skierował do tut. sądu skargę na działanie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w W. w przedmiocie zatrudnienia bezrobotnego. W treści skargi wskazał, że w dniu [...] grudnia 2017 r. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoba bezrobotna, a w dniu [...] stycznia 2018 r. odbył pierwsze spotkanie po świeżo dokonanej rejestracji. Podjęte dalsze działania zaowocowały spotkaniami w wielu firmach, a w konsekwencji skierowaniem w celu odbycia rozmowy kwalifikacyjnej do firmy T. Sp.j. w C. We wrześniu 2018 r. podpisał zaś umowę o prowadzenie inwestycji X. w W. uzyskując status inwestora czynnego oraz dostęp do platformy transakcyjnej w wersji real. Podał także, że w styczniu 2018 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego z tytułu prowadzenia inwestycji do tutejszego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. i taki zasiłek został mu na okres 6-ciu miesięcy. Z uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych dokonał zakupu niezbędnych podręczników oraz zasilił konto maklerskie. Dalej, jak wyjaśnił, wniósł skargę do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. przedmiocie przyznania zasiłku wyrażając niezadowolenie z takiego załatwienia sprawy. Skarżący oświadczył jednocześnie, że nie wykreślił się z ewidencji osób statusowo bezrobotnych zarejestrowanych w PUP w W.i w dalszym ciągu kontynuuje poszukiwanie pracy. W ocenie skrzącego z faktu przebywania w ewidencji osób zarejestrowanych w PUP wynikają pewne prawa i obowiązki, które nie ograniczają się tylko do odbywania wizyt w urzędzie pracy w ustalonych terminach, ale również podjęcia czynności zmierzających do uzyskania zatrudnienia. Tymczasem PUP nie posiada ofert pracy zgodnych z wykształceniem skarżącego i posiadanym doświadczeniem. Wskazując na te okoliczności oraz kwestie posiadanych zaległości finansowych skarżący ponownie wniósł o skontrolowanie akt sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ze względu na jej oparcie na art. 227 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga niniejsza podlegała odrzuceniu jako złożona w sprawie wyłączonej spod właściwości sądów administracyjnych. Sąd administracyjny przed merytorycznym rozpoznaniem skargi w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Katalog zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów organów administracji publicznej zamieszczony jest w przepisie art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a.. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także – jak stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a. - w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości – a więc tzw. skarg powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Jak stanowi przy tym art. 223 § 1 k.p.a. organy państwowe rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości, którą pomocnicza określa art. 229 k.p.a. W ocenie sądu skargę wywiedzioną w sprawie niniejszej należało zakwalifikować jako skargę wniesioną w trybie przepisów ww. rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego, w ocenie skarżącego, działania Dyrektora Powiatowego Urzędu pracy w W. w przedmiocie zatrudnienia bezrobotnego. Podlega ona zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się skarżącego stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje natomiast poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w zakresie kontroli sądowej, która obejmuje m.in. akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skarga określona w art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego, ani też postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13, Lex nr 1440514 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, Lex nr 1110181). W zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ. Sąd nie może bowiem kontrolować sposobu procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (vide: art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a wywiedziona w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji. Końcowo podkreślić należy, iż skarżący w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 168/20 oraz II SA/Bk 579/20 złożył skargę o identycznej treści, a sąd te skargi odrzucił wskazując, z jakich powodów są one niedopuszczalne. W aktualnie złożonej skardze skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności.