II SA/Bk 618/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2017 r. zażalenia na zarządzenie z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. (w likwidacji), Stowarzyszenia Z.B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. oraz Fundacji T. U. Ś. w B. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania o decyzji zmieniającej decyzję udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie; , , Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2016 r. tutejszy Sąd pozostawił bez rozpoznania pisma skarżących organizacji społecznych z dnia 18 marca 2016 r. oraz 19 sierpnia 2016 r. (k. 238). Odpis powyższego zarządzenia został doręczony R. K. tytułującemu się w sprawie przedstawicielem powyższych organizacji w dniu 27 grudnia 2016 r (k. 247). Pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. R. K. w imieniu reprezentowanych pięciu organizacji społecznych (oprócz czterech skarżących organizacji także w imieniu Stowarzyszenia zwykłego I.B) złożył zażalenie na to zarządzenie z dnia 14 grudnia 2016 r. (k. 248 i 257). Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R.K. do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 3 stycznia 2017 r. poprzez: (-) przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie stowarzyszeń zwykłych Z., F. Z. i I. B. zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy Stowarzyszenia zwykłe Z. B. i F.Z. dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia; (-) nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. U. Ś. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji; (-) nadesłania zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące skargę nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia; Powyższe zarządzenie zostało doręczono R. K. w dniu 20 stycznia 2017 r. (k. 256). W dniu 30 stycznia 2017 r. złożył on plik dokumentów (k. 263). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej zażalenie na zarządzenie z dnia 14 grudnia 2016 r. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, nadto na postanowienia wymienione w tym przepisie. Stosownie zaś do treści art. 194 § 2 tej ustawy zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (odpowiednio zarządzenia – art. 49 § 2 ustawy p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie pierwszej kolejności odrzuceniu podlega zażalenie Stowarzyszenia I.B. na wyżej opisane zarządzenie. Zgodnie bowiem z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła, zażalenie wniesione po upływie terminu lub też zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu. W sprawie niniejszej skarga została złożona przez cztery organizacje społeczne, wśród których nie było Stowarzyszenia I. B. w B. Zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pism zostało wydane wyłącznie w stosunku do tych czterech skarżących organizacji. Tymczasem środki zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnoszą strony tj. skarżący, organ i uczestnicy postępowania. Wspólną cechą strony postępowania sądowoadministracyjnego jest posiadanie interesu prawnego, zaś w przypadku organizacji społecznych – działanie na rzecz innego podmiotu motywowane statutowym zakresem działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Nie może być uznany za stronę podmiot, który nie wnosił o dopuszczenie od udziału w postępowaniu (ze względu na swój interes prawny lub z uwagi na działanie na rzecz innego podmiotu) , jak też ten podmiot, który nie działał na etapie administracyjnym sprawy. Środek zaskarżenia (zażalenie, skarga kasacyjna) takiego podmiotu, niepołączony z wnioskiem o dopuszczanie do udziału w postępowaniu, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, o czym w sprawie niniejszej w stosunku do Stowarzyszenia I. B. orzeczono na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 p.p.s.a. Odnośnie zaś zażalenia z dnia 3 stycznia 2017 r. czterech organizacji społecznych na zarządzenie wydane w dniu 14 grudnia 2016 r. to ono również podlega odrzuceniu. Do braków tego zażalenia wezwano zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. Doręczenie wezwania R.K. miało miejsce w dniu 20 stycznia 2017 r. Termin wykonania zobowiązania upłynął w dniu 27 stycznia 2017 r. Do tej daty żaden z wyżej wymienionych braków nie został uzupełniony, a jedynie nadesłano pisma z dnia 27 stycznia 2017 r., które nie stanowią uzupełnienia braków o które chodziło w wezwaniu. Dodać jedynie należy, i argumentacja ta jest wskazywana przedstawicielowi Skarżących organizacji w każdym orzeczeniu, że w przypadku stowarzyszeń zwykłych nieprzedstawienie ich składu osobowego, nieprzedłożenie uchwał zawierających upoważnienie dla przedstawiciela do ich reprezentowania – uniemożliwia ocenę czy organizacja jest prawidłowo reprezentowana, a tym samym nie można uznać wykazania tego upoważnienia. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie F. T. U. Ś. w B, gdyż R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. R. K. nie przedstawił dokumentów potwierdzających swoje uprawnienie do reprezentowania Fundacji. Odnośnie zaś likwidowanego Stowarzyszenia F. Z. wskazać należy, że brak zdolności sądowej wyklucza udział takiej organizacji w postępowaniu przed sądem i skuteczne wnoszenie środków zaskarżenia. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12). W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015r. II OZ 272/15). Zażalenie wniesione przez tę organizację jest zatem zażaleniem niedopuszczalnym (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażalenia wszystkich organizacji na zarządzenie z dnia 14 grudnia 2016 r., o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.