II SA/Bk 631/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na uchwalę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 1998 r., nr [...] w przedmiocie opinii o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich p o s t a n a w i a przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi. W dniu [...] marca 2007 r. J. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] w sprawie opinii o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich. Jednocześnie w złożonej skardze J. B. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, iż bez własnej winy nie mógł jej zaskarżyć w przepisanym terminie. W tym czasie toczyło się przeciwko niemu postępowanie przed Sądem Rejonowym w B. o umieszczenie go w zakładzie psychiatrycznym za rzekome czyny, których dopuścił się na szkodę pracowników samorządowych. W związku z powyższym żył pod psychiczną presją wymyślanych przez samorządowców oskarżeń o ich znieważeniu, zaczepianiu na schodach i stosowanie gróźb karalnych, tudzież nachodzenie ich w miejscu pracy. Powyższe okoliczności, tj. strach przed umieszczeniem go w szpitalu psychiatrycznym, od dnia [...] lutego 2005 r. (data wpłynięcia opinii psychiatrów o internację do Prokuratury) do dnia [...] lutego 2006 r. (data umieszczenia go w szpitalu psychiatrycznym), a także lęk przed prześladowaniami uniemożliwiły mu zapoznanie się z protokołem sesji z dnia [...] marca 2005 r. (w tym dniu podjęto uchwałę Rady Miejskiej w S. o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2005 r. – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) i tym samym skuteczne złożenie w ustawowym terminie skargi do sądu administracyjnego. Następnie od dnia [...] lutego 2006 r. do nadal został pozbawiony wolności i umieszczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, co było nie do przezwyciężenia przeszkodą fizyczną. ZOZ w C. odmówił mu udzielenia przepustki, a Sąd Rodzinny w B. ustanowienia kuratora do prowadzenia jego spraw. Powyższe okoliczności skarżący potwierdził podczas rozprawy przed tutejszym Sądem w dniu [...] października 2008 r. Dodatkowo J. B. podał, iż w szpitalu psychiatrycznym przebywał do dnia [...] marca 2007 r. W tym czasie dwukrotnie uciekał i w tym okresie ukrywał się, stąd skargę niniejszą w dniu [...] marca 2007 r. złożyła matka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniosek jest zasadny i podlega uwzględnieniu. Na wstępie podnieść należy, iż w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałę lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Uchwała podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może być zaskarżona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07. Obowiązek uprzedniego wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa – oznacza, że bieg terminu do wniesienia skargi na podstawie przepisów ustaw samorządowych rozpoczyna się następnego dnia po dniu, w którym skarżącemu została doręczona odmowa usunięcia przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego albo też w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W tym miejscu zauważyć należy, iż termin do wniesienia skargi na uchwały rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Konsekwencją powyższego jest niedopuszczalność jego skrócenia lub przedłużenia przez sąd, jego upływ sąd uwzględnia z urzędu, a w razie jego uchybienia dopuszczalne jest przywrócenie go skarżącemu (tak: postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2012/05, Lex 230005). Jak wynika z akt sprawy skarżący przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] w sprawie opinii o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich, wezwał na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, co potwierdza pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2005 r. wzywające Gminę S. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Rady Miejskiej w S.. W następstwie rozpoznania w/w wniosku Rada Miejska w S. w dniu [...] marca 2005 r. podjęła uchwałę nr [...] "w sprawie nie uwzględnienia wniosku o zmianę uchwały w sprawie opinii o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych do miejskich". Skargę zaś na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] skarżący wniósł w dniu [...] marca 2007 r. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, iż skarga w niniejszej sprawie została wywiedziona po terminie do jej wniesienia. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi godzi się podkreślić, iż w aspekcie art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty skarżącego uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Skoro zatem ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc wyjątek od zasady udowadniania, działa tym samym na korzyść strony pozwalając w określonym wypadku na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zamiast jego udowodnienia. W przedmiotowej sprawie skarżący podał, iż nie wniósł skargi w przepisanym prawie terminie ze względu na stan psychiczny, w którym znajdował się w tym czasie. Skarżący wskazał, iż toczyło się przeciw niemu postępowanie przed Sądem Rejonowym w B. o umieszczenie go w zakładzie psychiatrycznym za rzekome czyny, których dopuścił się na szkodę pracowników samorządowych. Powyższe okoliczności, w tym strach przed umieszczeniem go w szpitalu psychiatrycznym uniemożliwiły mu od dnia [...] lutego 2005 r. (data wpływu do Prokuratury opinii psychiatrów o internację) do dnia [...] lutego 2006 r. (data umieszczenia go w szpitalu psychiatrycznym) podjęcie stosownych działań w sprawie. Nadto lęk przed prześladowaniami nie pozwolił mu na zapoznanie się z protokołem sesji z dnia [...] marca 2005 r. i tym samym skuteczne złożenie w ustawowym terminie skargi do sądu administracyjnego. Od dnia [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. został pozbawiony wolności i umieszczony z zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, co było nie do przezwyciężenia przeszkodą fizyczną. Nadto ZOZ w C. odmówił mu udzielenia przepustki, a Sąd Rodzinny w B. ustanowienia kuratora do prowadzenia jego spraw. Obecnie wywiedzianą skargę sporządził podczas jednej z ucieczek ze szpitala psychiatrycznego i z powodu konieczności ukrywania się została ona złożona przez matkę. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., skarżący uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. Końcowo nadmienić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, strona złożyła w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a zatem nie jest to wniosek spóźniony - art. 87 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. orzekł jak w sentencji postanowienia.