II SA/Bk 640/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o podjęcie działań prawnych w celu wydania uchwały o wysokości składki członkowskiej p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 14-15). Skarżący prowadzi aktualnie samodzielne gospodarstwo domowe, bowiem ojciec J. D. pozostaje pod opieką innej osoby. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi dochód S. D. z pracy sezonowej w nieznanej kwocie, bowiem skarżący podnosi, że praca sezonowa nie jest dochodem. Skarżący S. D. uzyskał również dochód z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości około 7.300 zł (po odliczeniu kosztów bankowych w kwocie 200 zł), co w przeliczeniu na cały rok daje miesięcznie kwotę 608 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego stanowią: energia elektryczna – 20 zł; telefon – 35 zł; opłata za śmieci – 9 zł oraz koszty zakupu żywności – 900 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne: KRUS – 393 zł (131 zł/m-c), podatek rolny – 80 zł (27 zł/m-c) i woda - 6 zł (2 zł/m-c) oraz roczne: ubezpieczenie OC budynków – 84 zł (7 zł/m-c), opieka lekarska itp.- 200 zł (17 zł/m-c), zakup opału – 1.000 zł (84 zł/m-c) oraz zakup odzieży – 250 zł (21 zł/m-c). Skarżący zaakcentował, iż posiadane oszczędności przeznaczone są na pokrycie kosztów ewentualnego pogrzebu ojca. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...]m² - wartości 18.000 – 20.000 zł) i budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolna: grunty rolne – [...] ha, pastwisko – [...] ha, droga – [...] arów, trwałe użytki zielone – [...]ha, las – [...] ha. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też inwentarza żywego (k. 14-15). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna S. D. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie zamykają się kwotą 100 zł (k. 8) oraz koszty ustanowienia adwokata. Wskazać należy, iż w sprawie sygn. akt II SA/Bk 905/14 NSA w Warszawie w dniu 21 listopada 2014 r. (sygn. akt II OZ 1244/14) oddaliło zażalenie skarżącego na odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a sytuacja materialna skarżącego była wówczas zbliżona do aktualnej. W złożonym oświadczeniu S. D. wykazał, iż prowadzi aktualnie gospodarstwo domowe samodzielnie, gdyż ojciec przebywa u innej osoby, a wysokość jego miesięcznych dochodów wynosi około 600 zł netto (jedynie dochód z dopłat bezpośrednich, gdyż skarżący podniósł, że praca sezonowa nie jest dochodem). Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy wynoszą łącznie około 1.253 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...] m² - wartości 18.000 – 20.000 zł) i budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolna: grunty rolne – [...] ha, pastwisko – [...] ha, droga – [...] arów, trwałe użytki zielone – [...] ha, las – [...] ha. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też inwentarza żywego. Mając powyższe na uwadze w sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez S. D. oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie 600 zł z dopłat bezpośrednich) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad 1.200 zł. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody. Skarżący przy tym nie wykazał, aby zalegał ze spłatą bieżących rachunków. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okoliczność, że wykazane dochody nie pokrywają się z ponoszonymi wydatkami wskazuje, iż skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przedstawione bowiem przez S. D. okoliczności odnośnie jego dochodów oraz jego wydatków przeczą zasadom logiki i życiowego doświadczenia (podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 240/09, postanowieniu z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OZ 952/08 i postanowieniu z dnia 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 272/08). Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek S. D. uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.