II SA/Bk 642/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2009 r. wniosku J. i Z.W. o zmianę postanowienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a - oddalić wniosek uczestników postępowania J. i Z.W. o zmianę postanowienia Sądu z dnia 17 lutego 2009 r. wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji.- Postanowieniem z dnia 17 lutego 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił wniosek skarżącej M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody P., argumentując powyższe groźbą wyrządzenia znacznych szkód. Następnie, z uwagi na zmianę okoliczności sprawy WSA w Białymstoku przychylił się do wniosku uczestników postępowania J. oraz Z.W. i postanowieniem z dnia 19 marca 2009r. orzekł o zmianie poprzedniego postanowienia z 17 lutego 2009r. odmawiając tym samym wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji Wojewody Podlaskiego. Pierwsze postanowienie Sądu (tj. z 17.02.2009r.) zostało przez uczestników postępowania J. i Z.W. zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. (II OZ 428/09) oddalił ich zażalenie. Drugie postanowienie Sądu (z 19.03.2009r.) także zostało zaskarżone tyle, że przez skarżących M.C., M.P. i P.C. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009r. (II OZ 429/09) zażalenie M.P. i P.C. zostało uwzględnione, zaś zaskarżone postanowienie WSA w Białymstoku z 19.03.2009r. zostało uchylone i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Zażalenie M.C. z uwagi na upływ terminu NSA odrzucił. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny przeszedł do rozpoznania wniosku J. i Z.W. o zmianę postanowienia z dnia 17 lutego 2009r., w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek J. i Z.W. należało oddalić. Na wstępie należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej cytowanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, i ma to zmierzać do usprawnienia i przyspieszenia postępowania, a także zapewnienia jednolitości orzecznictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: Jednostka w demokratycznym państwie prawa, Bielsko-Biała 2003, s. 301). Stosownie do regulacji art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu (czynności) w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że konieczną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji (postanowienia) jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie tych okoliczności, co do zasady, spoczywa na skarżącym (vide: postanowienie NSA z dnia 3 marca 2006r., sygn. akt I OZ 279/06, niepubl.). Niemniej jednak Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu (vide: postanowienie NSA z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, OwSS 2005/3/72). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Podkreślenia wymaga, iż rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd bada przesłanki z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie tylko z punktu widzenia interesu prawnego wnioskodawcy, ale również innych uczestników postępowania, którzy takiego wniosku nie zgłosili (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., II OZ 750/05, nie publ., postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex nr 192964). W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 17 lutego 2009r. sąd wstrzymał wykonanie decyzji z uwagi na dobro zarówno inwestorów jak i innych uczestników postępowania, gdyż istnieje ryzyko wyrządzenia dla nich znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przeświadczeniu Sądu, przede wszystkim w interesie inwestorów będzie powstrzymywanie się od dalszych prac wykończeniowych, albowiem w przypadku stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji, to na nich spoczywać będzie ryzyko poniesienia znacznej szkody. W ocenie zaś inwestorów, powstrzymywanie się od dalszych prac niesie dla nich tylko straty, albowiem opóźnia się otwarcie lokalu użytkowego, dzięki któremu w przyszłości będą mogli czerpać korzyści. Kontynuacja budowy na tym etapie nie spowoduje zwiększonych trudności przy ewentualnym przywracaniu do stanu poprzedniego, gdyż trudności te będą porównywalne z trudnościami towarzyszącymi ewentualnej rozbiórce w obecnym stanie. Z tą oceną nie zgadza się jednak Sąd orzekający w sprawie. Zdaniem Sądu, przesłanki wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji należy oceniać nie tylko przez pryzmat interesów inwestorów, lecz także i innych uczestników postępowania. W aktualnym stanie faktycznym, kontynuacja robót budowlanych, dla wszystkich uczestników postępowania, niesie ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zmiany na gruncie powstałe w wyniku rozpoczęcia prac budowlanych mają charakter istotny, prowadzą bowiem do powstania nowego obiektu budowlanego, a jak dotąd kwestia prawa własności nieruchomości, na której wszczęto prace budowlane nie została ostatecznie przesądzona. W razie ewentualnego stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji, ewentualny powrót do stanu poprzedniego nie będzie możliwy bez poniesienia znacznych kosztów i nakładów pracy. Ryzyko poniesienia znacznej szkody spoczywa zatem zarówno na inwestorach jak i innych osobach (w tym wnioskujących o wstrzymanie prac). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając w oparciu o przepisy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił, jak w sentencji.