II SA/Bk 660/09

WyrokWSA w Białymstoku2010-02-09

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych, nie badając wszystkich wskazanych przez stronę podstaw wznowienia oraz jej interesu prawnego, mimo wiążących wskazań sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, orzekając w sprawie wznowienia postępowania, nie zastosowały się do wiążących wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naruszyły art. 153 PPSA, nie badając wszystkich podstaw wznowienia wskazanych we wniosku oraz nie przeprowadzając merytorycznej analizy interesu prawnego strony, ograniczając się jedynie do kwestii graniczenia działek i terminu złożenia wniosku. W konsekwencji, zaskarżone decyzje zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący M. i M. W. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie legalności obiektów budowlanych. Argumentowali, że nie zostali prawidłowo powiadomieni o pierwotnej decyzji, a także wskazali na nowe okoliczności, w tym unieważnienie decyzji zezwalającej na budowę. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając skarżących za niebędących stronami oraz wskazując na uchybienie terminowi do złożenia wniosku. Sprawa trafiła do WSA, a następnie NSA, które uchyliły decyzje organów i wskazały na konieczność ponownego zbadania sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu, organy ponownie odmówiły wznowienia, co doprowadziło do kolejnej skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w A. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących M. i M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. i M. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w A. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących M. i M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A., ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. N. [...] w A. W dniu 21 października 2003 r. do organu wpłynął wniosek Państwa M. i M. W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Zdaniem wnioskodawców, poprzez niedoręczenie im wydanej przez organ decyzji, jako strony tego postępowania zostali pozbawieni czynnego w nim udziału. W sprawie zostały też ujawnione nowe, nieznane organowi w dniu wydawania decyzji okoliczności, w postaci braku decyzji budowlanych na dwa budynki usytuowane na działce nr [...] przy ulicy N. [...] w A. Ponadto decyzja o umorzeniu postępowania została oparta na decyzji Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...] kwietnia 1992 r., zezwalającej R. i E. Ł. na budowę kawiarni w A. przy ulicy N. N. [...], nr ewid. [...], na podstawie której organ uzasadnił legalność kawiarni realizowanej w części na działce nr [...], a którą Wojewoda P. unieważnił decyzją z dnia [...] września 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że M. i M. W. nie posiadają przymiotu strony w myśl art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - w dalszej części przywoływanej w skrócie k.p.a.) Decyzją z dnia [...] października 2005 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że działka nr ewid [...], będąca własnością Państwa W. nie graniczy bezpośrednio z działką nr ewid. [...], na której znajdowały się obiekty będące przedmiotem tego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja organu I instancji jest właściwa. W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania wpłynął od podmiotu niebędącego stroną. Ponadto wnioskodawcy nie wskazali okoliczności, od której należałoby liczyć ustawowy miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie. Według organu II instancji w sprawie nie wystąpiły dwie z trzech ustawowych przesłanek wymienionych w art. 148 § 1 k.p.a., niezbędnych do wznowienia postępowania, z tego powodu wniosek Państwa W. winien był być rozpatrzony negatywnie, czyli poprzez wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W skardze na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. M. i M. W. zarzucili jej rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 28 k.p.a. w związku z art.5 ust. 1 pkt 1 lit. "e" i pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), § 11 ust. 1, ust 2 pkt 2, § 12 ust. 1 pkt 1, § 323, § 324 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), art. 7 k.p.a., art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżących, roboty prowadzone przy budowie kawiarni na 2 działkach: przy ulicy N. N. [...] i ulicy N. [...], stanowią jedno - określone decyzją z dnia [...] kwietnia 1992 r. - zadanie inwestycyjne w postaci jednej kawiarni (dyskoteki). Przy takim stanie faktycznym i prawnym, jak ustalony w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, obiektywny interes prawny skarżących w sprawie, przynajmniej co do jednego budynku na działce przy ulicy N. [...] nr [...], jest oczywisty i niesporny, albowiem od strony południowej, kawiarnia realizowana na działkach [...] i [...] i bezpośrednio graniczy z działką skarżących, a więc oddziałuje na zakres i stopień jej użytkowania. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] sierpnia 2005 r. uznając, że obie decyzje naruszają przepisy prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż fakt, że działka M. i M. W. nie graniczy bezpośrednio z działką, której dotyczyło postępowanie w przedmiocie legalności budynków, nie powinien jeszcze pozbawiać skarżących możliwości wykazania ich interesu prawnego w tej sprawie, wobec treści art. 5 ust. 1 pkt 6 i 2 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania, którego wznowienia żądali skarżący. W niniejszej sprawie kwestia ta ma szczególne znaczenie, gdyż według strony skarżącej przedmiotem postępowania, którego dotyczyła decyzja o odmowie wznowienia, był między innymi budynek kawiarni (dyskoteki). Przedwczesne jest, zatem stwierdzenie w decyzji o odmowie wznowienia postępowania, że M. i M. W. nie mieli w tym postępowaniu interesu prawnego. O tym, czy wybudowanie, użytkowanie lub utrzymywanie określonego obiektu budowlanego narusza interesy prawne osób trzecich można ostatecznie ustalić dopiero po dokonaniu merytorycznej oceny sprawy, a więc po wznowieniu postępowania. W konkluzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2005 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o odmowie wznowienia postępowania, naruszają przepisy art. 149 § 2 i 3 k.p.a. W wytycznych Sąd zalecił organowi zbadanie, czy skarżący mieli interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] lutego 2003 r. Powinno to nastąpić po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż dopiero na tym etapie dochodzi do ustalenia, czy istnieją w rzeczywistości podstawy wznowienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zarzucając mu naruszenie: art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. oraz art. 135 k.p.a. Uzasadniając powyższe zarzuty organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie stwierdził, że wpływ obiektu budowlanego na interesy prawne osób trzecich można ustalić dopiero po dokonaniu merytorycznej oceny sprawy, a zatem po wznowieniu postępowania. Zdaniem organu we wstępnej fazie sprawy, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej bada przesłanki podmiotowe i przedmiotowe wznowienia postępowania. To w tej fazie następuje ocena, czy podmiot, który złożył wniosek o zainicjowanie trybu wznowienia postępowania, legitymuje się statusem strony. Przepis art. 147 kpa wprost stanowi, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Dlatego też wykładnia zawarta w wyroku z dnia 23 maja 2006r. jest niezgodna z brzmieniem przepisów art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. W ocenie organu M. i M. W. nie są stronami postępowania administracyjnego, w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. N. [...] w A., gdyż działka wnioskodawców o nr ewid. [...] nie graniczy z terenem inwestycji. Dodatkowo organ podkreślił, iż treść decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2005r. wskazuje również, iż w przedmiotowej sprawie nie został zachowany przez wnioskodawców miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. M. i M. W. nie podali, kiedy dowiedzieli się o decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2003r., a stwierdzenie że wnioskodawcy nie dopełnili choćby jednej formalnej przesłanki do wznowienia, wymienionej w art. 148 § 1 k.p.a. jest wystarczającą okolicznością do odmowy wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2007 r. (II OSK 1331/06) oddalił skargę kasacyjną P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Za nieuprawniony uznał zarzut, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął fakt, że w przedmiotowej sprawie M. i M. W. nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując, iż kwestia ta nie była przedmiotem ustaleń organu, który ograniczył się w zaskarżonej decyzji jedynie do wskazania, iż "wnioskodawcy nie wskazali okoliczności, od której należałoby liczyć ustawowy miesięczny termin do złożenia wniosku". Nie była też przedmiotem ustaleń organu kwestia posiadania przymiotu strony przez skarżących, bowiem organ wydając kontrolowaną decyzję ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że skarżący poza powołaniem się na fakt sąsiadowania z nieruchomością objętą badaną decyzją, nie wykazali swego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Tymczasem to organ zobowiązany jest dokonać należytych w sprawie ustaleń, a jeśli dla dokonania tych ustaleń konieczne jest złożenia stosownych wniosków przez stronę to należy stronę tą do tego wezwać, pouczając przy tym o skutkach braku zastosowania się do takiego wezwania. Konkludując NSA stwierdził, że skoro w przedmiotowej sprawie organ administracyjny nie badał wskazanych wyżej okoliczności, a w tym też tego, czy wnioskodawcy złożyli podanie o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 k.p.a., to dokonanie tej oceny przez Sąd, byłoby przesądzeniem z góry zagadnienia prawnego, które powinno być przedmiotem ustaleń organu administracyjnego. Organ dokonując ustaleń w sprawie winien też uwzględnić, iż we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie przytoczono różne podstawy wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał również zarzut dotyczący błędnej wykładni w zaskarżonym wyroku art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. W sytuacji, bowiem gdy podstawę wznowienia ma stanowić przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a dokonanie ustaleń, z uwagi na brak oczywistości, co do stwierdzenia, czy określony podmiot ma czy też nie ma przymiotu strony, wiąże się już z koniecznością przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, a więc oceny zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie zaś tego elementu następuje wyłącznie w postępowaniu rozpoznawczym, a to zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. rozpatrując niniejszą sprawę ponownie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr [...] przy ul. N. [...] w A., a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. w przedmiocie umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] położonej przy ul. N. [...] w A. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, iż M. i M. W. nie posiadają przymiotu strony w myśl art. 28 k.p.a., albowiem sposób użytkowania poszczególnych obiektów znajdujących się na działce o nr [...] nie powoduje żadnej uciążliwości nawet dla działek bezpośrednio przyległych. Skoro obiekty te utrzymywane są w należytym stanie technicznym w żaden sposób nie naruszają przepisu art. 5 ust. 1 – 7 ustawy Prawo budowlane, a tym samym obszar oddziaływanie istniejących obiektów na tereny sąsiednie nie występuje. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i M. W. wskazując, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego i nie określił żadnej podstawy wznowienia postępowania. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ powołał art. 148 § 2 k.p.a. stwierdzając, iż termin do wznowienia postępowania dla strony, która bez własnej winy nie brała udziału w nim udziału (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie skarżący nie zachowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, albowiem o decyzji z dnia [....] lutego 2003 r. dowiedzieli się jeszcze w marcu 2003 r., a wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, złożyli w grudniu 2003r., czyli około 8 miesięcy po terminie. Jednocześnie organ uznał, iż Państwo W. nie maja statusu strony postępowania, albowiem budynki, w stosunku do których umorzono postępowanie administracyjne, są zlokalizowane na nieruchomości nie graniczącej bezpośrednio z działką Państwa W., a wnioskodawcy nie wykazali, że ich istnienie może mieć wpływ na ich nieruchomość. W tych okolicznościach, zdaniem organu, brak podstaw prawnych do analizy pozostałych przesłanek wskazanych przez wnioskodawców, tj. art. 145 § 1 pkt 2, pkt 5 i 8 k.p.a. W skardze na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. M. i M. W. zarzucili jej naruszenie: 1) art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niepodporządkowanie przez organy nadzoru ocenie prawnej i zaleceniom co do dalszego postępowania, zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2006r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r.; 2) art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 i art. 145 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, w której organ nie określił przyczyn wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a.; 3) art. 15 w zw. z art. 127 § 2, art. 6 i 7 k.p.a. przez rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez orzeczenie przez organ II instancji o kwestiach, o których nie rozstrzygał organ I instancji; 4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w sprawie, w której nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego wyjaśniającego stan faktyczny sprawy pod kątem przesłanek wznowieniowych i interesu prawnego skarżących; 5) art. 85 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania oględzin budynku na działce nr 2843; 6) art. 84 w zw. z art. 77 § 1 i 7 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego rzeczoznawcy dla utrwalonej w decyzji tezy, że sporne budynki spełniają wymagania techniczne, sanitarne, energetyczne, przeciwpożarowe i środowiskowe, istotne dla bezpieczeństwa użytkowania budynku i działki skarżących; 7) art. 67 w zw. z art. 68 i art. 79 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ I instancji zasady pisemności; 8) art. 8, 9 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. 9) art. 78 k.p.a. przez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych złożonych przed organami obu instancji, a uzasadniających interes prawny skarżących w postępowaniu wznowieniowym; 10) art. 24 § 3 k.p.a. poprzez wystąpienie przesłanek uzasadniających wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A.; 11) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak obligatoryjnych elementów prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji w powyższym zakresie uznać należy, iż skarga okazała się zasadną, bowiem decyzje te zapadły z naruszeniem prawa przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Słowem wstępu należy wskazać, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. (sygn. akt II SA/Bk 1086/05) uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 października 2007 r. (II OSK 1331/06) oddalił skargę kasacyjną organu. Element ten ma doniosłe znaczenie, bowiem z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena ta i wskazania znalazły się w uzasadnieniu tegoż wyroku i w takim znaczeniu uzasadnienie ma moc wiążącą. W tej sytuacji zarówno organ przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie, jak i sąd oceniając obecnie decyzje wydane w tym postępowaniu, co do zasady, nie mogą czynić ustaleń sprzecznych z oceną wyrażoną w uzasadnieniu w/w wyroku. Przez ocenę prawną powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie, przy czym dotyczy ona zarówno zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Kraków 2005, str. 345). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie, nie uwzględniły w całości wskazań, co do dalszego postępowania, zawartych w wyżej opisanych orzeczeniach sądowych. W wytycznych zawartych w wyroku z dnia 23 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku polecił organom nadzoru budowlanego zbadanie, czy skarżący mieli interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] lutego 2003 r., ze szczególnym uwzględnieniem treści art. 5 ust. 1 pkt 6 i 2 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania. Przedmiotowych ustaleń organy zobowiązane były dokonać po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Powyższe wytyczne zostały uzupełnione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007r., który w pierwszej kolejności zalecił organom ustalenie, czy Państwo W. zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego określony w art. 148 k.p.a., a w dalszej zbadanie kwestii posiadania przez wnioskodawców przymiotu strony oraz uwzględnienie, iż we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie przytoczono różne podstawy wznowienia postępowania. Mimo tak wyraźnych wskazań, co do dalszego postępowania organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do tych zaleceń i nie przeprowadziły prawidłowo postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanej decyzji. Po pierwsze, organ I instancji nie zbadał, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez państwa W. w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Co prawda organ II instancji odniósł się do tego zagadnienia stwierdzając, że skarżący nie zachowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, tym niemniej, jak słusznie zauważa strona skarżąca, organ odwoławczy orzekając o tej kwestii po raz pierwszy w zaskarżonej decyzji, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Po drugie, żaden z organów orzekających w niniejszej sprawie nie przeanalizował wszystkich podstaw wznowienia postępowania zawartych we wniosku wszczynającym postępowanie, ograniczając się jedynie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy uznał wprawdzie, że skoro skarżący nie mają statusu strony postępowania i składając wniosek o wznowienie naruszyli ustawowy termin na jego złożenie, brak jest podstaw prawnych do analizy pozostałych przesłanek wskazanych we wniosku, tj. art. 145 § 1 pkt 2, pkt 5 i 8 k.p.a., jednakże tych podstaw prawnych nie wskazał. Analizując z kolei interes prawny skarżących organ I instancji uznał, że M. i M. W. nie posiadają przymiotu strony w myśl art. 28 k.p.a., albowiem sposób użytkowania poszczególnych obiektów zlokalizowanych na działce nr [...] nie powoduje żadnej uciążliwości dla ich nieruchomości oraz działek bezpośrednio przyległych. Obiekty utrzymywane są w należytym stanie technicznym i w żaden sposób nie naruszają przepisu art. 5 pkt 1-7 ustawy Prawo budowlane. Powyższych wywodów Sąd zaakceptować nie może, albowiem organ nie przeprowadził na tą okoliczność żadnych dowodów, nie dokonał nawet oględzin, które mogłyby potwierdzić, czy i jak, obiekty znajdujące się na przedmiotowej działce oddziaływają na tereny sąsiednie, w tym na nieruchomość skarżących. Tym bardziej, że skarżący w trakcie postępowania wielokrotnie powoływali się na fakt, iż budynki znajdujące się na działce nr [...] stanowią "realne zagrożenie" dla bezpieczeństwa energetycznego, przeciwpożarowego i sanitarnego ich budynku mieszkalnego. Organ nadzoru budowlanego nie odniósł się jednak do podnoszonych w tym zakresie kwestii. Powyższych braków nie uzupełnił również organ II instancji ograniczając się jedynie w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia, iż Państwo W. nie mają statusu strony postępowania, gdyż budynki, w stosunku do których umorzono postępowanie administracyjne, są zlokalizowane na nieruchomości nie graniczącej bezpośrednio z ich działką, a wnioskodawcy nie wykazali, że ich istnienie może mieć wpływ na ich nieruchomość. Takie stwierdzenie, w ocenie Sądu, nie wyczerpuje nałożonego na organy obowiązku merytorycznego zbadania interesu prawnego skarżących. Reasumując, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2006 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., naruszając w ten sposób przepis art. 153 p.p.s.a. Z przytoczonych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie (art. 200 p.p.s.a)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło