II SA/Bk 662/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2013 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość - oddala skargę.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Starosta Z., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] ustalił wysokość odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość o nr geod. [...], powierzchni 0,0030 ha, położoną w Z. Do wypłaty odszkodowania w wysokości 20.299,00 zł na rzecz małżonków H. i J. M. zobowiązano organ jednostki samorządu terytorialnego. Pismem z dnia 31 maja 2012 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł radca prawny M. B. reprezentujący H. i J. M. Powyższe pismo zawierało również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W treści powyższego pisma podniesiono, że decyzja organu I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawców. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzasadniono ponadto sytuacją J. M., który z uwagi na zły stan zdrowia, potwierdzony zwolnieniem lekarskim, trwającym od dnia 10 maja 2012 r. do dnia 24 maja 2012 r., we wcześniejszym terminie nie mógł wnieść samodzielnie odwołania, a pełnomocnik dowiedział się o wydaniu decyzji od mocodawcy w dniu 25 maja 2012 r. Do pisma z dnia 31 maja 2012 r. załączono kopię powyższego zwolnienia lekarskiego. Wojewoda P. pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. wezwał radcę prawnego M. B. do usunięcia braków formalnych podania z dnia 31 maja 2012 r. przez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania H. M. i J. M. w przedmiotowej sprawie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania powyższego wezwania. W piśmie z dnia 5 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu 14 czerwca 2012 r.) J. M. wyjaśnił, że córka A. M. była przez niego powołana tylko i wyłącznie na rozprawę administracyjną w dniu [...] marca 2012 r. z uwagi na jego zły stan zdrowia. W związku z zawiłością sprawy dodatkowo powołał na pełnomocnika radcę prawnego M. B., który miał reprezentować wnioskodawców w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości. Zdaniem J. M. radca prawny będący jego pełnomocnikiem powinien otrzymać decyzję organu I instancji, od której miał się odwołać. J. M. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W kolejnym piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu 14 czerwca 2012 r.) J. M. oświadczył, że cofa pełnomocnictwo udzielone córce A. M. z dniem 11 czerwca 2012 r. w związku z ustanowieniem pełnomocnika radcy prawnego M. B. W załączeniu do pisma z dnia 11 czerwca 2012 r. radca prawny M. B. przedłożył uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa z dnia 4 marca 2012 r. udzielonego mu przez J. i H. M. do reprezentowania ich przed organami administracji państwowej i samorządowej oraz wojewódzkimi sądami administracyjnymi w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wniósł o dołączenie do akt sprawy zwolnień lekarskich J. M. od dnia 14 marca 2012 r. do dnia 24 maja 2012 r. na okoliczność wykazania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Wojewoda P., na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż w toku postępowania przed organem I instancji H. M. nie ustanowiła pełnomocnika, natomiast J. M. ustanowił pełnomocnika w osobie córki A. M. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji, z których wynika, że została ona doręczona H. M. w dniu 19 kwietnia 2012 r., natomiast pełnomocnikowi J. M. (A. M.) w dniu 20 kwietnia 2012 r. A zatem H. i J. M. byli uprawnieni do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji w terminie do dnia 4 maja 2012 r. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez radcę prawnego M. B. w dniu 31 maja 2012 r., a więc po upływie terminu. W dniu 10 kwietnia 2012 r. radca prawny M. B. dołączył do akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa z dnia 4 marca 2012 r. udzielonego mu przez H. i J. M. Z treści powyższego dokumentu wynika, że H. i J. M. udzielili radcy prawnemu pełnomocnictwa do reprezentowania ich przed organami administracji państwowej i samorządowej oraz wojewódzkimi sądami administracyjnymi w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości o nr geod. [...], położonej w Z. Powyższe pełnomocnictwo nie zostało dołączone do akt sprawy [...] dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość o nr geod. [...], o powierzchni 0,0030 ha, położoną w Z. Podniesiono, że organ administracji publicznej musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie, np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a., należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. Wskazano, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy. W związku z powyższym pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw (wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., II SA 332/01, wyrok NSA z dnia 24 października 2007 r., II FSK 1217/06, wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., II FSK 990/06, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., I GSK 700/06, wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 599/08, CBOSA). Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że M. B. w przedmiotowej sprawie nie występował w charakterze pełnomocnika wnioskodawców w postępowaniu przed organem I instancji. Nadto podkreślono, że A. M. - pełnomocnik J. M. brała udział w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji, a w szczególności była obecna na rozprawie administracyjnej w dniu [...] marca 2012 r. Pełnomocnictwo udzielone córce zostało odwołane przez J. M. dopiero w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. Z treści powyższego pełnomocnictwa nie wynika aby dotyczyło ono jedynie uczestnictwa A. M. w rozprawie administracyjnej. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo doręczył A. M. egzemplarz decyzji przeznaczony dla J. M., który nie wskazał, na podstawie art. 40 § 2 k.p.a., innego pełnomocnika uprawnionego do odbioru pism. Z postanowieniem tym nie zgodziła się H. M. i reprezentowana przez radcę prawnego M. B., złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, 7, 8 i 40 k.p.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podała, że w dniu 14 marca 2012 r. wraz z mężem udzielili radcy prawnemu M. B. pełnomocnictwa do reprezentowania ich w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości. Pełnomocnik złożył przedmiotowe pełnomocnictwo do akt sprawy dotyczącej postępowania związanego z wywłaszczeniem nieruchomości. Pomimo tego Starosta Z., wbrew regule określonej w art. 40 k.p.a., doręczył decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. wnioskodawcom oraz ich córce – A. M., z pominięciem pełnomocnika. W dacie wydania decyzji i jej doręczania J. i H. M. działali przez jednego pełnomocnika - radcę prawnego M. B., któremu nie doręczono decyzji. Pełnomocnik dowiedział się o treści decyzji od swojej mocodawczyni w dniu 24 maja 2012 r., zatem od tego dnia należało liczyć ewentualny termin do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej organ miał wiedzę odnośnie działania pełnomocnika w sprawie, o czym świadczy fakt, iż w doręczył mu (jako pełnomocnikowi) pismo z dnia 4 czerwca 2012 r. informujące o przekazaniu odwołania do Wojewody P. Ponadto po wniesieniu odwołania przez pełnomocnika organ nie zażądał od niego przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu J. i H. M., do czego byłby zobowiązany gdyby istotnie nie miał w aktach sprawy stosownego pełnomocnictwa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia, dlatego skarga podlega oddaleniu na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienie istotne jest podkreślenie okoliczności, że w Starostwie Powiatowym w Z. prowadzone były równolegle dwa postępowania administracyjne, w których stronami byli małżonkowie H. i J. M. W sprawie o sygnaturze akt [...] przedmiotem postępowania było ustalenie i wypłata odszkodowania ma rzecz H. i J. M. za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość o numerze geodezyjnym [...], o powierzchni 0,0030 ha położoną w Z. Natomiast sprawa o sygnaturze akt [...] dotyczyła zwrotu tejże nieruchomości, jako nieruchomości niewykorzystanej na realizację inwestycji drogowej na rzecz byłych właścicieli H. i J. M. Pełnomocnictwo udzielone w dniu 4 marca 2012 r. przez małżonków H. i J. M. radcy prawnemu M. B. udzielone zostało "w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] położonej przy ulicy P. w Z.". Radca prawny przedłożył pełnomocnictwo w sprawie [...] składając, dnia 10.04.2012 r., wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie "z wniosku J. i H. M. o zwrot nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Miasta Z. na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia [...] marca 2011 r.". Nie ma zatem wątpliwości, iż radca prawny M.M. B. został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie o sygnaturze [...]. Ponieważ powyższe pełnomocnictwo nie zostało przedłożone do akt sprawy [...], dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość, organy trafnie uznały, iż radca prawny nie został ustanowiony pełnomocnikiem w tej sprawie i nie miały obowiązku doręczania radcy prawnemu decyzji Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o ustaleniu wartości nieruchomości przejętej na rzecz gminy Miasto Z. i ustalenie odszkodowania na rzecz małżonków J. i H. M. w wysokości 20299 zł. Za trafnością stanowiska organu przemawia linia orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie: Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SAB/Lu 56/11) pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznianie, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może domniemywać jego istnienia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 450/10, LEX nr 760285). Złożenie pełnomocnictwa do akt innej sprawy, nawet jeśli pozostaje ona w związku ze sprawą, która dotyczy skargi, nie może być uznane za złożenie pełnomocnictwa w tej konkretnie sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 363/10, LEX nr 755309). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2009 r. (Sygn. Akt II GSK 599/09), Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, ze pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stanowiącego ustanowienie pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu (art. 33 § 2 k.p.a.) i musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. O ile strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowania(w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw (LEX nr 516110). W świetle powyższych zasad, regulujących skuteczne przedłożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, które to zasady skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, nie można uznać, iż radca prawny, na mocy pełnomocnictwa z dnia 4 marca 2012 r., został skutecznie ustanowiony pełnomocnikiem H. i J. M. w sprawie o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość (sprawa administracyjna o sygnaturze akt [...]). W konsekwencji organ nie miał obowiązku doręczania radcy prawnemu, na podstawie art. 40 § 2 k.p.a., decyzji Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji przez strony biegł zatem od dnia doręczenia decyzji stronie – H. M. (19 kwietnia 2012 r.) i od daty doręczenia decyzji A. M. (20 kwietnia 2012 r.), będącej pełnomocnikiem J. M. Wniesienie odwołania prze pełnomocnika H. i J. M. – radcę prawnego M.M. B. z dnia 31 maja 2012 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi wnioskodawców – radcy prawnemu M.M. B., zostało ocenione, przez organ odwoławczy, zgodnie z prawem. Ponieważ radca prawny M.M. B. nie został skutecznie ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania, organ zasadnie postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Konsekwencją tego postanowienia jest zaskarżone postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2012 r. o stwierdzeniu uchylenia terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie to w świetle prowadzonych rozważań, jest zgodne z prawem, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.