II SA/Bk 682/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 20 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. o wznowienie postępowania w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o sygnaturze II SA/Bk 953/05 p o s t a n a w i a przywrócić skarżącemu termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o sygnaturze II SA/Bk 953/05 zakończonej postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. W dniu 23 listopada 2006 r. J.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego zakończonego postanowieniem tegoż Sądu z dnia 8 grudnia 2005r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 953/05. Wraz ze skargą o wznowienie postępowania złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący motywował tym, że bez własnej winy uchybił 3 – miesięcznemu terminowi, wymaganemu do złożenia skargi, wynikającemu z art. 277 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie o umorzeniu postępowania wydane w dniu 8 grudnia 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 953/05, zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 grudnia 2005 r. Do dnia 15 marca 2006 r. Skarżący nie mógł złożyć skargi o wznowienie, gdyż postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. nie było do tej daty prawomocne, a tylko od orzeczeń prawomocnych przysługuje skarga o wznowienie postępowania. O tym, że postanowienie stało się prawomocne w dniu 20 marca 2006 r. strona dowiedziała się dopiero 16 listopada 2006 r. z doręczonego jej postanowienia z dnia 7 listopada 2006 r. w sprawie II SA/Bk 152/06. Skargę o wznowienie postępowania sądowego Skarżący opiera na przesłance – pozbawienia go możliwości działania w sprawie o sygnaturze II SA/Bk 953/05. W treści skargi stwierdził m. in, że: "o zaistnieniu podstaw wznowienia strona dowiedziała się w dniu 13.01.2006 r. podczas zaznajamiania się z aktami administracyjnymi dołączonymi do sprawy II SAB/Bk 64/05...". Na rozprawie sądowej w dniu 20 stycznia 2009 r. (poświęconej badaniu przesłanek dotyczących wznowienia oraz przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania), na pytanie przewodniczącego składu orzekającego, J.B. wyjaśnił, iż pomimo faktu dowiedzenia się, przypadkowo, w dniu 13 stycznia 2006 r. o zaistniałej podstawie wznowienia postępowania, nie wniósł skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 8 grudnia 2005 r. (termin do jej wniesienia upłynął w dniu 14 stycznia 2006 r.), gdyż nie było to możliwe w ciągu jednego dnia, gdyż wymagało zatrudnienia adwokata do sporządzenia skargi, a nadto były czynione przygotowania do umieszczenia Skarżącego w S. P. w Ch., w postępowaniu karnym. Zaszła konieczność ustanowienia kuratora, który na czas pobytu Skarżącego w z. p. sprawowałby zarząd jego majątkiem. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej odrzucenie, nie zajął natomiast stanowiska w kwestii przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 953/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, Sąd bada, na rozprawie, dopuszczalność wznowienia postępowania, a dopiero w następnym stadium postępowania może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia skargi o wznowienie. Formalne przesłanki dopuszczalności wznowienia to: zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz wskazanie ustawowej przesłanki wznowienia. W sprawie niniejszej, J. B. wskazał ustawową przesłankę wznowienia tj. pozbawienie go możliwości działania w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 953/05, która odpowiada treści przepisu art. 271 ust. 2 p.p.s.a. Pomimo tego, że Skarżący (jak twierdzi w skardze) dowiedział się o podstawie wznowienia w dniu 13 stycznia 2006 r., a termin do wniesienia skargi kasacyjnej mijał dnia 14 stycznia 2006 r. zaś postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. (II SA/Bk 953/05) uprawomocniło się dnia 20 marca 2006 r., to nie można uznać, iż niemożliwość działania Skarżącego ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Skarżącego, że w ciągu jednego dnia nie był on w stanie, z przyczyn technicznych i osobistych wnieść skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 8 grudnia 2005 r. (II SA/Bk 953/05). Natomiast, w okresie od 23 lutego 2006 r. do 25 września 2006 r. (z przerwami) przebywał w S. P. w Ch. (informacja na k. 20 sprawy o sygnaturze II SA/Bk 152/06), co również obejmuje okres sprzed uprawomocnienia się orzeczenia. Dlatego też Sąd stwierdził, że niemożliwość działania skarżącego nie ustała przed uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 8 grudnia 2005 r., a przesłanka wznowienia z art. 271 ust. 2 p.p.s.a jest w całości spełniona. Następny warunek dopuszczalności wznowienia dotyczy zachowania terminu do złożenia skargi, który w myśl art. 277 p.p.s.a wynosi trzy miesiące od daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania – od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W sprawie niniejszej Skarżący dowiedział się o orzeczeniu z dnia 8 grudnia 2005 r. w dniu 15 grudnia 2005 r. ponieważ tego dnia odpis postanowienia został mu doręczony drogą pocztową. Natomiast, o podstawie wznowienia dowiedział się dnia 13 stycznia 2006 r., albowiem wówczas po przeczytaniu akt administracyjnych powziął wiadomość, że postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. jest dla Skarżącego niekorzystne. Ponieważ wznowienia postępowania można żądać tylko po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 270 p.p.s.a), co nastąpiło w sprawie II SA/Bk 953/05 w dniu 20 marca 2006 r., to w ocenie Sądu od tej właśnie daty zaczął biec 3 – miesięczny termin wniesienia skargi o wznowienie postępowania, który mijał 20 czerwca 2006 r. Skarżący w terminie od 20 marca 2006 r. do 20 czerwca 2006 r. nie wniósł skargi o wznowienie postępowania i dlatego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Należy nadmienić, że J.B. podjął próbę wznowienia postępowania, składając skargę dnia 8 marca 2006 r., lecz skarga ta została, jako przedwczesna (wniesiona przed uprawomocnieniem się orzeczenia) odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 7 listopada 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 152/06 (utrzymana w mocy orzeczeniem NSA z 12 czerwca 2008 r., sygnatura akt II OSK 511/08). Skarżący otrzymał postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2006 r. w dniu 16 listopada z 2006 r. (wynika to z dowodu doręczenia w sprawie Ii SA/Bk 152/06). Z treści tego postanowienia powziął dopiero wiadomość o terminie uprawomocnienia się postanowienia z dnia 8 grudnia 2005 r. (II SA/Bk 953/05), który upłynął dnia 20 marca 2006 r. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, Skarżącemu nie można przypisać winy w uchybieniu terminu z tego powodu, że nie wiedział w jakiej dacie uprawomocniało się postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. (II SA/Bk 953/05), gdyż to postanowienie było doręczane różnym stronom postępowania, nie tylko Skarżącemu. Skarżący nie posiadał wiedzy, że termin do uprawomocnienia się postanowienie biegnie od daty najpóźniejszego doręczenia tego orzeczenia. Nadto, jak wyżej wskazano, pobyt w S. P. w Ch. (23.02.200 r. – 25.09.2006 r.) uniemożliwiał bądź utrudniał Skarżącemu w znacznym stopniu przeglądanie akt sądowych w celu śledzenia, w jakiej dacie nastąpiło uprawomocnienie się orzeczenia. Stąd też należało Skarżącemu przywrócić termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania gdyż z wnioskiem takim wystąpił do Sądu w terminie 7 dni (23.11.2006 r.) od momentu otrzymania postanowienia w sprawie o sygnaturze II SA/Bk 152/06 (16 listopada 2006 r.), spełniając wszystkie przesłanki z art. 87 § 1 p.p.s.a. O przywróceniu terminu Sąd orzekł na podstawie art. 277 p.p.s.a. w związku z art. 86 § 1 i 87 p.p.s.a. W związku z tym, że Sąd, na rozprawie, połączył badanie formalnych przesłanek wznowienia postępowania i przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego, zaś na postanowienie o przywróceniu terminu służy zażalenie (art. 86 § 3 p.p.s.a), niemożliwym było na jednej rozprawie merytoryczne rozpatrzenie sprawy, która może być kontynuowana po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu z dnia 20 stycznia 2009 r. Sąd winien ustosunkować się także do treści art. 285 p.p.s.a., który stanowi o tym, że "niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania". W ocenie Sądu, w/w przepis nie może mieć zastosowania na niekorzyść Skarżącego z tego tytułu, że żądał on już wcześniej wznowienia tego samego postępowania w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 152/06. Przepis powyższy jest w zasadzie jednoznaczny, ale kierując się wskazaniem komentatorów (komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Zakamycze 2006, Wydanie II) przepisu tego nie można odnieść do wypadków, w których nie doszło do wznowienia postępowania wskutek odrzucenia skargi o wznowienie (jak miało to miejsce w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 152/06). Mając na względzie powyższe okoliczności orzeczono, jak w sentencji postanowienia.