II SA/Bk 724/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. W. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. solidarnie na rzecz skarżących D. W. i M. W. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] Naczelnik P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. wymierzył D. W. i M. W. prowadzącym działalność gospodarczą jako Firma T. – H. D. Spółka cywilna w P. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu towaru zarejestrowanego w systemie monitorowania przewozu towarów pod wskazanym w decyzji numerem SENT. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 2 pkt 8 i 16, art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. "b", art. 6 ust. 1 i ust. 3, art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.). Organ wskazał, że kara została wymierzona za stwierdzoną podczas kontroli środka transportu nieprawidłowość polegającą na braku uzupełnienia w systemie pola dotyczącego numeru zezwolenia drogowego. W pouczeniu zamieszczonym w decyzji wskazano na prawo odwołania się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS). Odwołanie od powyższej decyzji do DIAS w B. złożył M. W., który zakwestionował zasadność wymierzenia kary pieniężnej i zasadność skonstruowania systemu SENT, który w jego ocenie jest niedokładny. Wskazał, że zgłoszenie wyświetla się jako kompletne mimo istnienia pomyłek w jego wypełnieniu, co wprowadza użytkowników systemu w błąd. Decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak [...] DIAS w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy jako zgodną z prawem i opartą o właściwie ustalony stan faktyczny oraz należycie wyważony interes publiczny i interes podatnika. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyli do sądu administracyjnego D. W. i M. W. Wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej przez niewłaściwy organ. Wywodzili, że do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 221a § 2 Ordynacji podatkowej, właściwym do rozpatrzenia ich odwołania był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., tj. organ właściwy ze względu na siedzibę podatnika czyli skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że kwestia właściwości organu odwoławczego w sprawach odwołań od decyzji dotyczących kar pieniężnych nie została uregulowana w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego, zaś przepis art. 221a § 2 Ordynacji podatkowej w zakresie użytego w nim wyrażenia "właściwego dla kontrolowanego" nie został przez ustawodawcę sprecyzowany co do przesłanki decydującej o kryterium tej właściwości. Nie jest zatem przesądzone, że chodzi o właściwość rozumianą jako siedziba kontrolowanego. Organ wskazał, że postępowanie dotyczące kar pieniężnych jest postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie jest ono postępowaniem podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja obarczona jest wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Organem pierwszej instancji, który w drodze decyzji administracyjnej nałożył karę pieniężną na skarżących jest Naczelnik P. Urzędu Celno – Skarbowego w B., tj. organ właściwy dla miejsca przeprowadzenia kontroli. Nastąpiło to zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego. Przepis ten przewiduje co prawda wyjątek dotyczący sytuacji, gdy naruszenie podlegające karze pieniężnej, o której mowa w art. 21 ust. 1 albo 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego, nie zostało stwierdzone w trakcie kontroli, lecz w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej. Wówczas właściwym do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno - skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę podmiotu podlegającego karze (art. 30 ustawy). Jednakże z przypadkiem tym nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej, co było bezsporne. Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.). Ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów nie precyzuje zakresu właściwości organu odwoławczego, dlatego należy przyjąć, że w takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 221a § 2 O.p. Stosownie do jego treści, w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1 (ten przypadek w sprawie nie występuje), odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. Stosownie do treści art. 221a § 3 O.p., jeżeli nie można ustalić właściwego dyrektora izby administracji skarbowej zgodnie z § 2, odwołanie służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję. Z powyższego wynika, że odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego (w tej sprawie administracyjnego). Ustawodawca w analizowanym przepisie ustanawia bowiem właściwość miejscową przy wnoszeniu odwołania, wskazując na dyrektora izby administracji skarbowej, który co do zasady byłby właściwy nie z uwagi na naczelnika urzędu celno-skarbowego wydającego decyzję, ale dla kontrolowanego. Odnośnikiem czasowym przy przyjmowaniu właściwości miejscowej w tym przypadku jest dzień zakończenia postępowania podatkowego, a w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego (por. L. Etel red.; Dowgier Rafał, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Stachurski Wojciech, Teszner Krzysztof, Komentarz Ordynacja podatkowa, 2018 oraz wyroki w sprawach: II SA/Go 567/18 z dnia 4 października 2018 r., III SA/Gd 394/18 z dnia 20 września 2018 r., z dnia 19 września 2018 r., I SA/Ol 316/18 oraz z dnia 30 sierpnia 2018 r., V SA/Wa 190/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zasadą jest natomiast, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 (art. 17 § 1 O.p.). W sprawie niniejszej skarżący prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej w miejscowości P. na terenie województwa w. A zatem to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. był właściwy do rozpatrzenia ich odwołania, mimo że z uwagi na miejsce kontroli przewozu towarów, właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji był Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. Organ pierwszej instancji nieprawidłowo zatem pouczył skarżących o prawie wniesienia odwołania do DIAS w B. Wobec powyższego działanie DIAS w B. dotknięte było wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.