II SA/Bk 730/18

WyrokWSA w Białymstoku2019-04-18

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy budynku inwentarskiego może zostać wydana, gdy istnieją nakazy rozbiórki obiektów na terenie inwestycji, a także czy kwestie techniczne dotyczące przechowywania odchodów zwierzęcych i infrastruktury są badane na etapie decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy może być wydana pomimo istnienia nakazu rozbiórki, o ile spełnione są przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Kwestie techniczne, takie jak szczelność zbiorników na gnojowicę czy posadowienie płyty obornikowej, nie podlegają badaniu na etapie decyzji o warunkach zabudowy, lecz na późniejszych etapach postępowania inwestycyjnego (pozwolenie na budowę, nadzór budowlany). Sąd potwierdził również prawidłowość odstąpienia od zasady dobrego sąsiedztwa w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią gminną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję Wójta Gminy G. o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy budynku inwentarskiego. Skarżący, będący właścicielami sąsiedniej działki, zarzucali m.in. brak uwzględnienia nakazu rozbiórki istniejących obiektów, niewystarczającą infrastrukturę do przechowywania odchodów zwierzęcych oraz nieprawidłowości techniczne dotyczące planowanej inwestycji. Organy administracji uznały, że zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania ze względu na wielkość gospodarstwa rolnego inwestora, a kwestie techniczne będą badane na późniejszych etapach postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. K i D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r., uzupełnionym i zmienionym wnioskami z dnia [...] lutego 2017 r., [...] marca 2017r. [...] 4 kwietnia 2017 r., K. B. (zwany dalej: "Inwestorem") zwrócił się do Wójta Gminy G. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku inwentarsko-gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski - oborę o obsadzie inwentarza do 30 DJP na terenie obejmującym część działki o nr [...], położonej we wsi M. w gminie G.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wójt Gminy G. ustalił warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku inwentarsko – gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski – oborę o obsadzie inwentarza do 30 DJP w systemie ściółkowym, we wsi M., gmina G., na terenie obejmującym część działki o numerze ewidencyjnym [...]. W decyzji określone zostały następujące warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych: - w zakresie ochrony i kształtowania ładu przestrzennego z ustaleniem nieprzekraczalnej linii zabudowy o przebiegu określonym w załączniku graficznym decyzji (pkt II pdpkt 1 decyzji) - w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (pkt II pdpkt 2 decyzji), - w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej ( pkt II pdpkt 3 decyzji) - w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich (pkt II pdpkt 4 decyzji) - w zakresie wynikającym z przepisów odrębnych (pkt II pdpkt 6 decyzji) Określono także linie rozgraniczające teren inwestycji poprzez nawiązanie do wrysowania tychże linii na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych w skali 1:500, stanowiącej załącznik graficzny decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że dla wnioskowanego terenu inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a przeprowadzona na potrzeby postępowania analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu położonego w sąsiedztwie terenu inwestycji, wykazuje spełnianie przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 788 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") Teren inwestycji położony jest w obszarze zabudowy wsi M. i obejmuje istniejące zabudowane siedlisko rolnicze. Organ ustalił, że: w sąsiedztwie dominuje zabudowa zagrodowa, planowane zamierzenie stanowi kontynuację funkcji i zagospodarowania terenu, teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej z urządzonym zjazdem z drogi gminnej, istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego przedsięwzięcia, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, nie nastąpi wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, teren inwestycji nie jest objęty ochroną konserwatorską ani ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, na terenie objętym wnioskiem nie była planowana realizacja inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Organ wskazał, że ze względu na to, że powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestora - wynosząca 17 ha, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie (tj. 12,30 ha), do planowanej inwestycji nie jest konieczne spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Stwierdził także, że projekt decyzji został w sposób milczący uzgodniony z organami właściwymi w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych. Odwołanie od tej decyzji wnieśli D. S. i B. K. – tj. właściciele działki sąsiadującej z działką Inwestora, zarzucając decyzji niezgodność z przepisami prawa budowlanego, polegającą na funkcjonowaniu w obrocie prawnym urzędowego nakazu rozbiórki dwóch obiektów usytuowanych na terenie inwestycji. Według odwołujących się, do czasu wywiązania się przez Inwestora z nakazu rozbiórki, nie jest możliwe uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Odwołujący się podnieśli też szczegółowe zarzuty do ustaleń decyzji w zakresie przewidzianego nachylenia dachu budynku przewidzianego do rozbudowy oraz braku informacji w decyzji o pojemności istniejącego na siedlisku Inwestora zbiornika na gnojówkę i powierzchni płyty obornikowej w zakresie wystarczalności tych urządzeń dla odbioru obornika produkowanego przy obsadzie 30 DJP. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zleciło organowi I instancji, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., uzupełnienie materiału dowodowego o ustalenie, czy istniejące na działce o numerze [...] zbiorniki na gnojówkę i gnojowicę spełniają wymogi art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2017 r., poz. 668) dla zamierzonej obsady inwentarza, wynoszącej 30 DJP. Realizując ww. postanowienie organ I instancji uzyskał ocenę techniczną dotyczącą istniejących zbiorników na gnojówkę, zlokalizowanych na przedmiotowej działce, sporządzoną przez projektanta T. T., którą przekazał Kolegium w dniu 21 sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po otrzymaniu uzupełnionego materiału dowodowego i rozpoznaniu powyższego odwołania, bez zawiadomienia stron postępowania o zebranym materiale dowodowym, wydało w dniu [...] sierpnia 2017 r. decyzję nr [...], na mocy której uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej: - punktu I decyzji i orzekło na nowo w tym zakresie, ustalając warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku inwentarsko – gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski – oborę o obsadzie inwentarza do 22 DJP we wsi M. w gminie G., na terenie obejmującym część działki o numerze ewidencyjnym [...]; - punktu II podpunktu 1 tiret 1 decyzji (tj. w zakresie dotyczącym ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy dla planowanej inwestycji), orzekając w tym zakresie o umorzeniu postępowania I instancji; W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że z uwagi na większą niż średnia w gminie, powierzchnię gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, wyłączone jest stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa, a w konsekwencji nie było wymagane w sprawie sporządzanie analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Oznaczało to zwolnienie ze stosowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. 2003, Nr 164, poz. 1588, zwanego dalej: "rozporządzeniem MI"). W konsekwencji nie istniała potrzeba wyznaczania nieprzekraczalnej linii zabudowy. Kolegium dodało, że w przypadku zabudowy zagrodowej, brak jest przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który nakładałby obowiązek wyznaczania takiej linii w decyzji o warunkach zabudowy. Zasadność jej wyznaczenia mogłaby wynikać z ewentualnego wniosku Inwestora w tym zakresie, którego nie było. Kolegium podkreśliło, że usytuowanie projektowanej zabudowy na działce powinno być zdeterminowane wyłącznie przez przepisy stosowane na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, że ustanowiony nakaz rozbiórki obiektów posadowionych na działce Inwestora, nie wyłącza możliwości ustalenia warunków zabudowy, o ile spełnione są przesłanki wynikające z treści art. 61 ust. 1 pkt 2 – 5 u.p.z.p. Kolegium wskazało przy tym na treść informacji organu nadzoru budowlanego z [...] maja 2017 r., stwierdzającej dokonanie przez Inwestora rozbiórki nielegalnie wykonanej części budynku obory oraz dachu na budynku gospodarczym. Nadto wskazało też, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla zabudowy istniejącej, jest możliwe w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej. Organ II instancji stwierdził również, że obawy odwołujących się co do niewłaściwego zabezpieczenia ich nieruchomości przed odprowadzaniem wód opadowych z dachu projektowanego budynku na ich nieruchomość, nie zostały zignorowane, gdyż decyzja zakazuje inwestorowi zmiany stanu wody na gruncie oraz odprowadzania wód i ścieków na grunty sąsiednie. Kolegium wskazało, że na etapie projektowania i uzyskiwania pozwolenia na budowę, zakazy te doznają konkretyzacji. Kolegium wskazało, że organ I instancji na etapie procedury odwoławczej, na zlecenie organu odwoławczego, uzupełnił materiał dowodowy o opinię uprawnionego projektanta, który stwierdził, że istniejące na siedlisku wnioskodawcy trzy szczelne zbiorniki na gnojówkę, o łącznej pojemności efektywnej do 67 m3, umożliwiają gromadzenie gnojówki dla obsady inwentarza wynoszącej 22 DJP. Kolegium wskazało także, że Inwestor w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. ograniczył planowaną obsadę inwentarza w obiektach objętych wnioskiem, do 22 DJP. Z tych też przyczyn Kolegium postanowiło zreformować decyzję organu I instancji przez określenie, że warunki zabudowy są ustalane na potrzeby obsady inwentarza do 22 DJP. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do tut. Sądu D. S. i B. K. zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez brak poinformowania ich o tym, gdzie i w jakim terminie mogą zapoznać się z uzupełnioną na etapie postępowania odwoławczego dokumentacją, dotyczącą obliczenia powierzchni płyty gnojowej, objętości i szczelności zbiornika na gnojowicę na działce o numerze [...]. Podnieśli także, że dokumentacja opracowana przez T. T. nie jest zgodna ze stanem faktycznym oraz nie jest wiadome jaką metodą zmierzono powierzchnię płyty gnojowej oraz objętość i szczelność zbiorników na gnojowicę. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 795/17, tut. Sąd uchylił ww. decyzję Kolegium z powodu podzielenia zarzutu skarżących naruszenia przez organ odwoławczy zasady wysłuchania stron z art. 10 k.p.a., w sytuacji przeprowadzenia przez ten organ uzupełniającego postępowania dowodowego, w wyniku którego wnioskodawca sprecyzował na nowo warunki swojego wniosku a organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną. Naruszenie to mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego przed organem II instancji, w związku z czym skarga okazała się zasadna. Rozpatrując sprawę ponownie, Kolegium pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawiadomiło strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W dniu [...] sierpnia 2018 r. z możliwości tej skorzystali D. S. i B. K., wskazując wówczas, że uwagi prześlą w formie pisemnej w terminie 14 dni. Z aktami sprawy zapoznał się również w dniu [...] sierpnia 2018 r. Inwestor, wskazując, że uwag nie zgłasza oraz składając kopię planu zagospodarowania działki. W dniu [...] sierpnia 2018 r. D. S. i B. K., zgłosili na piśmie uwagi wskazując, że hodowla bydła (9 DJP) w na głębokiej ściółce w stodole, nie objętej wnioskowanymi warunkami zabudowy, w której Inwestor już hoduje bydło, posiadającej płaską podłogę (klepisko), nie przystosowanej do gromadzenia dużej ilości odchodów zwierzęcych, oddalonej około 30 cm od granicy z ich działką, dyskwalifikuje wydane wcześniejsze decyzje w tej sprawie, gdyż Inwestor powinien ubiegać się o wydanie warunków zabudowy dla dwóch budynków uwzględniając przy tym sposób gromadzenia i przechowywania odchodów zwierzęcych. Ponadto nie zgodzili się, aby dach na nowo powstającym budynku, był dwuspadowy, aby budynek ten miał wysokość 9 m oraz zakwestionowali opinię rzeczoznawcy, a także ustalenia faktyczne, w oparciu o które została sporządzona. Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję w części rozstrzygniętej w: - pkt 1 i orzekło w tym zakresie wprowadzając zapis w brzmieniu: ustala się warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku inwentarsko-gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski - oborę o obsadzie inwentarza do 21 DJP, na terenie obejmującym część działki o nr [...], położonym we wsi M. w gminie G.; - pkt II. 1 / tiret l i orzekło w tym zakresie o umarzeniu postępowania I instancji w tej części. W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w zakresie spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., doszło do wniosku o braku podstaw do uwzględnienie wniesionego odwołania. Kolegium wskazało przy tym na odstępstwo od konieczności uwzględniania zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Następnie organ odwoławczy dokonał analizy i wyjaśnienia pojęcia zabudowy zagrodowej, która nie posiada definicji legalnej. Odwołał się przy tym do definicji słownika języka polskiego, wedle której są to "budynki znajdujące się na określonym terenie", zaś zagroda to "dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarczymi". W oparciu o powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zabudowa zagrodowa to zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza, zaś w potocznym rozumieniu "zagroda" to zespół zabudowań na terenie wiejskim lub podmiejskim składający się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych. Organ odniósł się również do definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 553 k.c. wedle której są to grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W ocenie Kolegium, w ujęciu k.c., gospodarstwo rolne jest pewną zorganizowaną całością gospodarczą, przez którą orzecznictwo rozumie te składniki, które stanowią pewien zorganizowany, spójny system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów. W ocenie Kolegium rozbudowa, nadbudowa i przebudowa budynku inwentarsko-gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski – oborę, jest funkcjonalnie powiązana z istniejącym kierunkiem produkcji gospodarstwa rolnego Inwestora. W związku z tym, planowana inwestycja stanowić będzie kolejny element istniejącej zabudowy zagrodowej. Dalej Kolegium wskazało, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową (17,0 ha) przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie G. (12,30 ha), co powoduje, że stosownie do art. 61 ust. 4 u.p.z.p., w sprawie nie znajduje zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa. Wynikające zaś z tego przepisu zwolnienie z obowiązku sporządzania w sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, a szerzej - zwolnienie ze stosowania rozporządzenia MI, oznacza, że brak było w sprawie podstaw do określenia w zaskarżonej decyzji linii zabudowy. Z tego też powodu Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji w części ustalającej linię zabudowy i umorzyło postępowanie w tym zakresie. Ponadto Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa inwestycja spełnia warunki do ustalenia warunków zabudowy, tj.: teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej, istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze, a decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, w związku z czym zostały spełnione warunki wynikające z art.61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Ponadto treść zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 54 u.p.z.p., bowiem określa: rodzaj planowanego przedsięwzięcia przez wskazanie typu zamierzenia inwestycyjnego objętego ustaleniem warunków i zasad zabudowy terenu, szczegółowe warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy na potrzeby planowanej inwestycji oraz linie rozgraniczające teren inwestycji na mapie w skali 1:500. W decyzji określone zostały również warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Ponadto określono w niej warunki ochrony środowiska, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Zaskarżona decyzja jest zatem w ocenie Kolegium kompletna, bowiem zawiera wszystkie wymagane elementy, o których stanowi art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. W świetle powyższego Kolegium uznało, że odwołanie nie jest zasadne, a zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Jednocześnie uznało odpowiedzi na zarzuty odwołujących zamieszczone w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2017 r. (znak [...]) za nadal aktualne, nie wymagające korekt. Skargę na ww. decyzję wnieśli do tut. Sądu D. S. i B. K.. Zarzucili w niej brak uwzględnienia postulatów, zgłoszonych przez nich na etapie postępowania odwoławczego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zaprezentowali argumentację uszczegółowiającą ich stanowisko zawarte w postępowaniu odwoławczym, wskazując przy tym, że ich działania ukierunkowane są na zapobiegnięcie zalewania ich posesji nieczystościami z działki Inwestora, która w ich ocenie, nie posiada infrastruktury wystarczającej do należytego zabezpieczenia przez wyciekami nieczystości z dotychczasowych zbiorników na gnojowicę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia oraz argumentację. W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2018 r. skarżący podtrzymali twierdzenia zawarte w skardze. Podczas rozprawy w dniu 18 kwietnia 2019 r. skarżący złożyli do akt trzy fotografie, na okoliczność stanu technicznego budynków Inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.). Jak stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p.: wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że uregulowana w ww. pkt 1 tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, wyraża się w kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy oraz jej cech architektonicznych i urbanistycznych. Wynika z niej zatem konieczność dostosowania nowej zabudowy do zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) oraz architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów), wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan zabudowy dotychczasowej. W konsekwencji zasada ta uzależnia więc zmianę w zagospodarowaniu terenu, od dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Regulacja ta, ma o tyle istotne znaczenie, że jej celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego - zdefiniowanego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p. jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W związku z tym, że jak stanowi wyżej cytowany art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie warunków zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia powyższych warunków, niespełnienie choćby jednego z nich, prowadzi do wydania decyzji odmownej. Przepisy u.p.z.p. dopuszczają jednak, w sytuacji szczególnej, wydanie warunków zabudowy z pominięciem, wspomnianej wyżej, zasady dobrego sąsiedztwa. Wyjątek ten został unormowany w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., wedle którego, art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Przepis powyższy umożliwia zatem odstąpienie od dokonania analizy zachowania zasady tzw. dobrego sąsiedztwa, ale jedynie w sytuacji, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową zagrodową, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Warunkiem jego zastosowania jest więc jednoznaczne ustalenie, że planując określoną inwestycję, inwestor czyni to w ramach budowy lub rozbudowy istniejącej zabudowy zagrodowej oraz, że zabudowa ta, związana jest z prowadzonym przez niego gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Jakkolwiek więc, w przypadku określonym w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., ustawodawca zrezygnował z konieczności zachowania zasady tzw. dobrego sąsiedztwa, to jednak ustalenie warunków zabudowy z powołaniem się na owo odstępstwo, wiąże się z koniecznością wykazania przez organy, że inwestor opisane wyżej warunki spełnia. Wymóg ten w niniejszej sprawie został dochowany. Słusznie bowiem Kolegium uznało, że zamierzenie inwestycyjne stanowić będzie rozbudowę istniejącej, na terenie objętym inwestycją, zabudowy zagrodowej, niewątpliwie związanej z dotychczas prowadzonym przez Inwestora gospodarstwem rolnym, które powierzchnia przekracza o około 5 ha, średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Wniosek powyższy poprzedzony zaś został rozważaniami dotyczącymi pojęcia zabudowy zagrodowej, które nie posiada w systemie prawa legalnej definicji, mogącej znaleźć zastosowanie w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy. Kolegium dokonało zatem samodzielnej wykładni tego pojęcia, w oparciu o zasady wykładni językowej i funkcjonalnej, którą poparło orzecznictwem. Ponadto Kolegium przytoczyło pojęcie gospodarstwa rolnego, uregulowane na gruncie prawa cywilnego oraz odniosło poczynione rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w której Inwestor należycie wykazał zarówno charakter dotychczas prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, jak powiązania z tym gospodarstwem planowanej inwestycji. W konsekwencji, organy obu instancji zasadnie odstąpiły w niniejszej sprawie od zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa, zaś Kolegium słusznie wyeliminowało z decyzji organu I instancji zapis dotyczący przebiegu linii zabudowy, stanowiący element zbędny, w kontekście odstąpienia od sporządzania w niniejszej sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia MI. Jak wskazuje się bowiem jednolicie w orzecznictwie: brak wymogu istnienia kontynuacji funkcji w przypadku określonym w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oznacza w konsekwencji brak wymogu określania obszaru analizowanego i sporządzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (por. m.in. wyrok NSA z 27 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 838/08, Wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 611/16). Dokonane zatem w art. 61 ust. 4 wyłączenie, w dalszej kolejności oznacza wyłączenie stosowania przepisów rozporządzenia, a co za tym idzie, również sporządzania analizy architektoniczno-urbanistycznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 stycznia 2019 r., II SA/Po 404/18, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Słusznie więc Kolegium umorzyło w tym zakresie postępowanie, jako bezprzedmiotowe, działając na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, odnosząc się niejako do zastrzeżeń wywiedzionych przez skarżących, które w zasadniczej swej mierze odnoszą się do kwestii technicznych planowanej rozbudowy budynku inwentarsko-gospodarczego (tj. rodzaju dachu, wysokości budynku, pojemności zbiorników na gnojowicę oraz posadowienia płyty obornikowej na działce), że ocena możliwości technicznych zrealizowania planowanego obiektu oraz konkretyzacja poszczególnych parametrów technicznych, nastąpi na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane. Decyzja ustalająca warunki zabudowy określa bowiem jedynie dopuszczalność posadowienia planowanego budynku na określonej działce, pod pewnymi warunkami, których zachowanie ma na celu dostosowania inwestycji do zastanego ładu przestrzennego. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że związanie organu wydającego pozwolenie na budowę, decyzją o warunkach zabudowy oznacza, że jakkolwiek organ ten nie może kształtować odmiennie parametrów dotyczących zmiany zagospodarowania terenu, to jednak w jego gestii, leży konkretyzacja przepisów dotyczących warunków technicznych (por.: NSA w wyroku z 7 kwietnia 2009 r., II OSK 593/08, CBOSA). W konsekwencji związanie organu architektoniczno-budowlanego decyzją o warunkach zabudowy odnosi się do władczego rozstrzygnięcia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), że zamierzona inwestycja jest zgodna z ładem przestrzennym obowiązującym dla miejsca jej realizacji (por. wyrok tut. Sądu z 28 listopada 2017 r., II SA/Bk 680/17, CBOSA). W orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się ponadto, że ochrona interesów osób trzecich, przewidziana w art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 u.p.z.p, na etapie warunków zabudowy nie może być zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego, obowiązany jest uwzględnić organ architektoniczno-budowlany. Wobec tego nie może być ona tak konkretna i szczegółowo określona, jak w pozwoleniu na budowę. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami prawa budowlanego. Tymczasem zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. 2018, poz. 1202, dalej: "P.b.") przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.: zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami (w tym techniczno-budowlanymi) oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. A zatem wszystkie podniesione przez skarżących wątpliwości dotyczące technicznych rozwiązań, zostaną sprecyzowane oraz uszczegółowione na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego, który nie dopuszcza, ani jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani też możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania warunków innych, niż te przewidziane ustawowo. Zarówno więc kwestia przechowywania odchodów zwierzęcych, jak i wysokość obiektu oraz rodzaj jego dachu, będą stanowiły w przyszłości przedmiot szczegółowych ustaleń. W razie zaś stwierdzenia, w toku analizy projektu budowlanego naruszeń, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, zaś po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (vide: art. 35 ust. 3 P.b.). Na gruncie art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. nie ma przy tym podstaw do weryfikowania kwestii dostosowania przez Inwestora innego budynku inwentarskiego, w którym zamierza on umiejscowić 9 DJP, nie objętych przedmiotowym ostatecznym wnioskiem. Kwestia ta powinna stanowić przedmiot odrębnego postępowania. Podkreślić bowiem należy, że zakres wniosku wszczynającego sprawę, został wyraźnie sprecyzowany przez Inwestora- wnioskodawcę, który z racji zainicjowania niniejszego postępowania, pozostaje jego dysponentem. Zawarta we wniosku (w późniejszym okresie zmodyfikowanym) treść żądania, określiła rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznaczyła właściwe normy prawa materialnego i procesowego, która są relewantne dla ustalenia podmiotowego i przedmiotowego zakresu tego postępowania. Podkreślić w tym miejscu wyraźnie należy, że organy prowadzące postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, są tym żądaniem związane, bowiem wyłącznie strona składająca podanie, określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r. VII SA/Wa 1463/17, Lex nr 2494829). W konsekwencji powyższego, na tym etapie postępowania nie podlega badaniu ani szczelność istniejących zbiorników na gnojowicę, ani też legalność posadowienia na działce Inwestora płyty obornikowej. Kwestia zaś nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego leży w gestii organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, z kolei naruszenia przepisów z zakresu ochrony środowiska, w tym w zakresie gospodarki nawozami naturalnymi badają właściwe organy ochrony środowiska wymienione w art. 376 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 766). Powyższe kwestie mogą zatem stanowić przedmiot odrębnych postępowań administracyjnych. Kwestia zaś doprecyzowania wniosku Inwestora w zakresie spełnienia przez niego warunków przechowywania gnojówki i gnojowicy, podlegała analizie w kontekście brzmienia art. 61 ust. 5 ustawy o nawozach i nawożeniu. Reasumując powyższe rozważania tut. Sąd uznał, że organy administracji jednoznacznie i precyzyjnie ustaliły wymagane wskaźniki nowej zabudowy, należycie uzasadniając zastosowane odstępstwa od zasady tzw. dobrego sąsiedztwa. Przy czym przeprowadzone postępowanie nie naruszało przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., bowiem decyzje wydane w sprawie, oparte są na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a nadto ich uzasadnienia spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy zastosowały właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowały oraz należycie wyjaśniły w pisemnych motywach obu zapadłych rozstrzygnięć, zaś organ II instancji wyeliminował uchybienie, które legło u jego podstawy wyroku tut. Sądu z dnia 7 czerwca 2018 r., zapewniając stronom postępowania realizację czynnego ich udziału w postępowaniu Ponadto Kolegium dochowało zasady z art. 15 k.p.a., bowiem dokonało ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając kompleksową ocenę całego zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących. Powyższej oceny nie zdołała skutecznie podważyć argumentacja podniesiona w skardze, sprowadzająca się w istocie do zastrzeżeń dotyczących technicznej realizacji planowanego przedsięwzięcia. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Tak sformułowane zarzuty, z racji swojej dowolności nie mogły jednak wywrzeć skutku prawnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja o ustaleniu warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji jest sformułowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, w szczególności z art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Ustalając te warunki organy odwołały się bowiem do przepisów prawa regulujących wymagania, których spełnienie warunkuje realizację inwestycji przez Inwestora. Dopilnowanie tych warunków należy jednak do kompetencji organów wydających dalsze decyzje w procesie inwestycyjnym. Stąd podnoszone przez skarżących obawy o ww. techniczne rozwiązania, nie mogły być uznane za zasadne na obecnym etapie postępowania. W decyzji o warunkach zabudowy (o czym była mowa wyżej), określa się jedynie możliwość realizacji wnioskowanej inwestycji z punktu widzenia planowania i zagospodarowania przestrzennego. To natomiast w jaki sposób dojdzie do prawidłowej realizacji inwestycji budowlanej, będzie rozpatrywane dopiero na dalszym etapie i to na podstawie wówczas wydanej decyzji, Inwestor będzie zobowiązany do zastosowania konkretnych rozwiązań technicznych. Reasumując, Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy to procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło