II SA/Bk 750/11

WyrokWSA w Białymstoku2012-01-26

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji jest zasadna, jeśli przedsiębiorca posiadał wypisy z licencji, a kierowca w dniu kontroli miał przy sobie jedynie kserokopię dokumentu?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca posiadał wypisy z licencji, a kierowca miał przy sobie kserokopię dokumentu. Ustawa o transporcie drogowym wymaga, aby pojazd był zgłoszony do licencji przed jego użyciem do przewozu. Niezgłoszenie pojazdu jest zaniedbaniem przedsiębiorcy, które nie może być traktowane jako sytuacja wyjątkowa uzasadniająca umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na firmę A. M. - Transport Ciężarowy karę pieniężną za wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, nieprawidłowe zapisy tachografu oraz skrócenie czasu odpoczynku. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy karę w kwestionowanej części. Skarżący zarzucił brak podstaw prawnych do nałożenia kary, wskazując na posiadanie wypisów z licencji i kserokopii dokumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. M. - Transport Ciężarowy w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. W.-M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w E., decyzją z dnia [...].05.2011 r., nr [...], nałożył na A. M. wykonującego transport ciężarowy w S. (dalej powoływanego także jako Skarżący) karę pieniężną w wysokości 9 850,00 zł. Podstawą nałożenia kary było ustalenie, w wyniku przeprowadzonej kontroli, że kierowca w imieniu firmy Skarżącego wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji, przekroczony został maksymalny dzienny okresu prowadzenia przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę, wykreskówka zapisywana była za długo oraz skrócony został dzienny czas odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą godzinę Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, że nałożenie kary pieniężnej na podstawie zaskarżonej decyzji nie ma podstaw prawnych. Wskazał również, że kontrolowany pojazd mimo tego, że nie posiadał licencji, miał przypisany do siebie wypis nr [...] z licencji nr [...]. Strona skarżąca zaznaczyła także, ze posiada 7 wypisów z licencji i siedmioma pojazdami wykonuje transport drogowy oraz, że w dniu kontroli kierowca posiadał jedynie kserokopię wypisu z licencji. Zdaniem Skarżącego, brak tego dokumentu w przypadku posiadania licencji winien być ewentualnie sankcjonowany w oparciu o lp. 1.7 załącznika do ustawy z dnia 6.09.2001 r. transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie: "u.t.d." Ponadto organ winien zastosować w niniejszej sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym Skarżący zaskarżył ww. decyzje w zakresie w jakim nakłada ona karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, Główny Inspektor Transportu Drogowego w W., decyzją z dnia [...].08.2011 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w kwestionowanym zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w postaci protokołu z kontroli z dnia [...].04.2011 r. wskazuje, iż podczas przeprowadzonej w E. na drodze krajowej nr 16 kontroli pojazdu marki S. o nr rejestracyjnym [...]wraz z naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...]ustalono, że kierowca w imieniu firmy Skarżącego wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Powyższe zostało też potwierdzone pismem Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].04.2011 r. oraz pismem Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...].04.2011 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż z przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedsiębiorca może wykonywać przewozy drogowe wyłącznie pojazdami, które są zgłoszone do licencji. W przypadku zaprzestania wykorzystywania w prowadzonej działalności gospodarczej pojazdu, który został zgłoszony do licencji, nie jest możliwe bez zgłoszenia nowego pojazdu do posiadanej licencji posługiwanie się jego wypisem. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. NSA w wyroku z dnia 15.05.2008 r. sygn. akt II GSK 156/08, wskazał, że wykonywanie transportu drogowego, przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Nie można wykonywać przewozów przy pomocy pojazdu niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonanie zgłoszenia w terminie 14 dni. NSA podkreślił, że wymaganie zgłoszenia nowego pojazdu samochodowego przed wykorzystywaniem go do dokonywania przewozów nie oznacza zawieszenia licencji, ponieważ transport drogowy może być nadal wykonywany na podstawie tegoż uprawnienia, ale jedynie przy użyciu zgłoszonych wcześniej pojazdów. Organ wskazał, że jego zadaniem nie jest badanie przyczyn niezgłoszenia kontrolowanego pojazdu do wymaganej licencji. W sytuacji , gdy dany pojazd nie może zostać wpisany do licencji, przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek nieużywania takiego pojazdu do wykonywania transportu drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że skoro z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w dniu [...].04.2011 r. podczas kontroli pojazdu ustalono, że pojazd nie był zgłoszony do licencji, to zgodnie z l.p. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, prawidłowo nałożono na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Organ podniósł również, że niezgłoszenie skontrolowanego pojazdu do ww. licencji było zaniedbaniem przedsiębiorcy i nie może być potraktowane jako wyjątkowa sytuacja na którą przedsiębiorca nie miał wpływu i nie mógł jej przewidzieć, a zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji we wskazanej części, tj. ponad kwotę 1850 zł nałożonej kary i umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zmniejszenie wysokości nałożonej kary do kwoty 500 zł zgodnie z lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym: - art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 8 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 93 ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.2 załącznika do ww. ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem rzekomo niezgłoszonym do licencji, nadto niezastosowanie w przedmiotowych okolicznościach i ustalonym stanie faktycznym przepisów ustawy dających podstawę do umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż w dniu kontroli nie posiadała licencji na przejazdy wykonywane w ramach transportu drogowego. Skarżący twierdzi, że posiada siedem wypisów z licencji a wypis o nr 2 przypisany jest do przedmiotowego pojazdu. Zaznaczył również, że wprawdzie w dniu kontroli kierowca posiadał jedynie kserokopię dokumentu, ale Skarżący poinformował osobę przeprowadzającą kontrolę o możliwości dowiezienia do E. ww. dokumentu. Zdaniem Skarżącego brak tego dokumentu w przypadku posiadania licencji winien być ewentualnie sankcjonowany w oparciu o lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, gdzie sankcja za brak posiadanych dokumentów zamyka się kwotą kary w wysokości 500 zł. Ponadto Skarżący zwrócił uwagę, że dopiero tydzień po kontroli został poinformowany przez urzędników o zmianie ustawy o transporcie drogowym, tj. o dodanym z dniem 1.03.2011 r. –artykule 95 a do ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia [...].12.2011 r. Skarżący poinformował tutejszy Sąd, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w S. w dniu [...].02.2011 r. Nadmienił również, że po zarejestrowaniu ww. pojazdu nie poinformowano go o dodatkowej konieczności zgłoszenia w pokoju obok w tym samym urzędzie numerów rejestracyjnych nowego pojazdu, a związku z tym sądził, że aktualizacja zostanie dokonana z urzędu. Podczas rozprawy w dniu 26.01.2012 r. Skarżący oświadczył, że przedmiotowy samochód –[...] zarejestrował, ale nie zgłosił do wydziału komunikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych, które sąd miałby obowiązek uwzględnić z urzędu – nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i zarzutów skargi, wskazać należy, iż stosownie do treści art. 8 ust. 2 u.t.d. wniosek przedsiębiorcy o udzielenie licencji powinien zawierać m.in. oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej; określenie rodzaju i zakresu, a w krajowym transporcie drogowym taksówką - także obszaru; czas, na jaki licencja ma być udzielona, a także rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy do wniosku należy dołączyć m.in. wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Jak wynika z art. 14 ust. 1 u.t.d. – w przypadku zmiany powyższych danych istnieje obowiązek zgłoszenia zmiany na piśmie organowi w terminie 14 dni od ich powstania. Nie dotyczy to danych zawartych w licencji, bowiem w przypadku ich zmiany należy wystąpić z wnioskiem o zmianę licencji (art. 14 ust. 2). Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 3 u.t.d. organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Powyższe oznacza, że transport będzie wykonywany w sposób zgodny z ustawą tylko i wyłącznie wówczas, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Jeżeli bowiem do wniosku o udzielenie licencji załącza się wykaz pojazdów przedsiębiorcy mających z licencji korzystać, a ponadto krajowy dokument dopuszczający ten konkretny pojazd do ruchu, jeżeli na każdy z nich przedsiębiorca uzyskuje stosowny wypis (liczba pojazdów ma odpowiadać liczbie wypisów) – to tym samym przedsiębiorca nie może wykonywać działalności w oparciu o uprawnienia wynikające z licencji takim pojazdem, na który stosownego wypisu nie uzyskał i o którym organ udzielający licencji nie ma informacji co do jego dopuszczenia do ruchu. Nie wystarczy zatem, tak jak wskazuje Skarżący, że liczba udzielonych wypisów z licencji zgadza się z liczbą wykorzystywanych do działalności transportowej samochodów. Dlatego wywiązanie się z obowiązku zgłoszenia pojazdów samochodowych do licencji może nastąpić albo poprzez dołączenie stosownego wykazu tych pojazdów do wniosku o udzielenie licencji, albo poprzez zgłoszenie właściwemu organowi zmian w posiadanym taborze (zmian w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji) – w trybie wynikającym z art. 14 u.t.d. Ponadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, z zakreślonego przez ustawodawcę terminu 14 dni nie można wywieźć poglądu, że na zgłoszenie organowi na piśmie wszelkich zmian danych, strona ma 14 dni. Wynikający z zaskarżonego art. 14 ust. 1 u.t.d. 14-dniowy termin odnosi się jedynie do tych zmian, których wystąpienie nie jest powiązane z obowiązkiem ich uprzedniego zgłoszenia, zagrożonego sankcją. Z przepisów ustawy o transporcie drogowym wbrew twierdzeniu strony skarżącej, wynika natomiast zakaz wykonywania transportu pojazdem, który nie został jeszcze zgłoszony organowi do licencji w terminie ustawowym. W ocenie Sądu organy prawidłowo nałożyły na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji. Zgodnie z pozycją 1.2. załącznika do u.t.d. – wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji jest zagrożone karą w wysokości 8.000 zł. Wprowadzona w lp. 1.2 załącznika podstawa nałożenia sankcji (kary pieniężnej) dotyczy wykonywania transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji, a więc zachowania polegającego na wykonaniu, nawet jednorazowo i niezależnie od jego przyczyn, transportu drogowego przy użyciu środka transportu, o którym organ udzielający licencji nie posiada informacji, iż jest użytkowany do tego celu. Tym samym nie może być zaakceptowana taka wykładnia art. 14 ust. 1 u.t.d., która przyjmowałaby, że możliwe jest wykonywanie nawet w sposób krótkotrwały (do 14 dni) transportu drogowego przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji. Takie działanie prowadziłoby do wystąpienia zakazanego ustawą skutku polegającego na okresowym wyłączeniu taboru przedsiębiorcy spod nadzoru organu licencyjnego, co nie służy zapewnieniu bezpieczeństwa uczestników ruchu. Powyższe stanowisko należy uznać za obecnie przeważające w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki NSA z 15.05.2008 r., sygn. akt II GSK 113/08, z 17.04.2009 r., sygn. akt II GSK 859/08 oraz z 21.10.2009 r., sygn. akt II GSK 159/09 a także wyroki WSA w Białymstoku z 25.03.2010 r., sygn. akt II SA/Bk 55/10, i z 21.04.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 16/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości, że w dniu [...].04.2011 r. osoba kierująca pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...]o nr rejestracyjnym [...] (będącym własnością Skarżącego) wykonywała transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Powyższe zostało potwierdzone w trakcie postępowania administracyjnego. Z pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].04.2011 r. wynika, że Transport Ciężarowy A. M., posiada licencję na wykonywanie krajowego drogowego transportu rzeczy nr [...] wydaną dnia [...].09.2003 r. przez Starostę S., natomiast samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do ww. licencji (k. 16 akt administracyjnych). Z kolei z pisma Głównego Inspektoratu Drogowego z dnia [...].04.2011 r. na dzień udzielenia informacji wynika, że nie został zarejestrowany przedsiębiorca: Transport Ciężarowy- A. M. z siedzibą przy ul. [...]w S. (k. 17 akt administracyjnych). Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...].12.2011 r. Skarżący poinformował tutejszy Sąd, że przypuszczał, że po rejestracji samochodu marki [...]w Starostwie Powiatowym, aktualizacja zostanie dokonana z urzędu. Także podczas rozprawy w dniu 26.01.2012 r. Skarżący oświadczył, ze samochód [...]zarejestrował, ale nie zgłosił do wydziału komunikacji. Tym samym, kierowca Skarżącego wykonywał transport drogowy pojazdem nie zgłoszonym do licencji, a zatem zaistniały podstawy do wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej z powyższego tytułu w wysokości 8.000 zł. W świetle powyższego, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. W ocenie Sądu bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z powyższą regulacją, przepisów o nałożeniu kary pieniężnej, nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu ciężar wykazania okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz. Okoliczności objęte hipotezą ww. artykułu powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne z niego wynikające (wyrok NSA z dnia 2.06.2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, niezgłoszenie skontrolowanego pojazdu do licencji było zaniedbaniem Skarżącego i nie może zostać potraktowane jako wyjątkowa sytuacja, na którą nie miał on wpływu i której nie mógł przewidzieć. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięcia organu odwoławczego, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło