II SA/Bk 758/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2014 r., znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o przyznanie zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a odrzucić skargę K. S. (zwana skarżącą) złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2014 r., znak[...], wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o przyznanie zasiłku opiekuńczego. W skardze skarżąca podniosła, że dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. nie załatwił jej sprawy w terminie. Strona skarżąca zaznaczyła, że akta sprawy z tytułem natychmiastowej wykonalności wpłynęły do MOPR-u w B. w dniu [...].02.2014 r. Decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana przez MOPR w dniu [...].04.2014 r., tj. po 70 dniach, zaś jej doręczenie nastąpiło w maju 2014 r. Ponadto podniosła, że pracownik MOPR-u [...].04.2014 r. kontaktował się z nią w celu wskazania rachunku bankowego, podczas gdy z akt sprawy wynika, że już w grudniu 2013 r. informowała dyrektora o rezygnacji z rachunku bankowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że z treści pisma skarżącej z dnia [...].05.2014 r. wynika, że ww. jest niezadowolona z przebiegu załatwienia sprawy dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. W związku z tym potraktowano jej pismo jako zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i po przeanalizowaniu akt sprawy wydało w dniu [...].05.2014 r. postanowienie znak:[...]. Kolegium zaznaczyło, że w postanowieniu tym skład orzekający zawarł błędne pouczenie o przysługującym skarżącej prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Postanowienie powyższe nie powinno zawierać pouczenia o możliwości wniesienia skargi do Sądu. Organ wyjaśnił, że postanowienie wydane na zażalenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a., nie jest zaskarżalne. Końcowo Kolegium podniosło, że w związku z wyczerpaniem przez skarżącą przysługującego środka zaskarżenia, ma ona możliwość skutecznego wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, o czym została poinformowana odrębnym pismem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia - art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Powołany przepis wymienia przesłanki stanowiące podstawę odrzucenia skargi i stanowi w § 1 pkt 6, że podlega ona odrzuceniu z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. W niniejszej sprawie, co jednoznacznie wynika z treści skargi, przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2014 r., znak[...], wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o przyznanie zasiłku opiekuńczego. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wymienione zażalenie ma charakter szczególny, bowiem nie służy na postanowienie, ale na bezczynność organu. Rozpoznanie tego zażalenia dokonuje się w drodze czynności nadzorczej, która - nawet jeżeli zostanie ujęta w formę postanowienia (k.p.a. nie określa wyraźnie formy działania organu wyższego stopnia) - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 3098/12: "z konstrukcji art. 37 k.p.a. jak i jego celu wynika, że postępowanie przed organem wyższego stopnia ma charakter incydentalny, związany ściśle z zażaleniem strony zarzucającej organowi niższego stopnia bezczynność. Stanowisko zajęte przez organ wyższego stopnia nie może zatem kończyć postępowania w sprawie, jak również nie może rozstrzygać sprawy co do jej istoty, gdyż uprawnionym do tego jest najpierw organ pierwszej instancji. Tak więc zażalenie wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. bądź ustalonym w oparciu o art. 36 k.p.a., nie kreuje nowej sprawy administracyjnej" (tak samo NSA w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także wskazać, że brak jest również w k.p.a. szczególnych unormowań o możliwości zaskarżenia postanowienia (stanowiska organu wyższego stopnia) wydanego w trybie art. 37 k.p.a. Oznacza to, że stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia (stanowiska) w trybie procesowym, a jedynie może złożyć skargę na bezczynność organu, co do którego działania (zaniechania) wnoszone było zażalenie i w postępowaniu sądowym podważać stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Reasumując stwierdzić trzeba, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako inicjujące odrębne, samodzielne postępowanie administracyjne. Stąd też i postanowienie organu wyższego stopnia wydawane po rozpoznaniu tego zażalenia nie należy do kategorii postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. W sytuacji zaś, gdy strona nie zgadza się z wydanym przez organ wyższego stopnia postanowieniem, może złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, którego dotyczyło zażalenie. W przedmiotowej sprawie prawidłowe pouczenie skarżąca otrzymała dopiero w odpowiedzi na skargę i w odrębnym piśmie organu. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium zawarło bowiem błędne pouczenie o przysługującym skarżącej prawie do wniesienia skargi do WSA w Białymstoku w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Jednakże błędne pouczenie organu nie przesądza o możliwości złożenia skargi na postanowienie, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.