II SA/Bk 760/20

WyrokWSA w Białymstoku2020-12-10

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność prewencyjnego odebrania broni palnej, amunicji i legitymacji posiadacza broni, dokonana na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, gdy wobec posiadacza toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., jest uzasadniona i czy termin na jej zaskarżenie został zachowany, mimo wniesienia skargi do niewłaściwego organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność prewencyjnego odebrania broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni, dokonana na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, jest uzasadniona, gdy wobec posiadacza toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., ponieważ stanowi to przesłankę do wszczęcia dochodzenia, co może wskazywać na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Sąd uznał również, że termin na wniesienie skargi został zachowany, mimo jej wniesienia do niewłaściwego organu, ze względu na brak pouczenia o sposobie i terminie zaskarżenia oraz opóźnienie w przekazaniu skargi przez organ niewłaściwy.
Stan faktyczny
Skarżący M. J. zaskarżył czynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z września 2020 r. polegającą na prewencyjnym zabezpieczeniu broni palnej, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Czynność ta została podjęta w związku z założeniem Niebieskiej Karty z powodu zgłoszenia przemocy w rodzinie oraz wszczęciem przez prokuratora dochodzenia w sprawie o czyn z art. 207 § 1 k.k. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP poprzez brak wyraźnej podstawy prawnej i niepouczenie o sposobie zaskarżenia, a także niezasadne zastosowanie art. 19 ustawy o broni i amunicji. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie, wskazując na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na czynność Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie prewencyjnego odebrania broni oddala skargę Kontrolą sądowo-administracyjną w niniejszej sprawie objęta została czynność dokonana w dniu [...] września 2020 r. przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. w stosunku do M. J. na podstawie art. 19 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955) w przedmiocie zabezpieczenia prewencyjnego broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] września 2020 r. Komendant Miejskiej Policji w Ł. dokonał prewencyjnego zabezpieczenie broni posiadanej przez M. J. wraz z legitymacją i amunicją. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji w B. w dniu [...] września 2020 r., przywołując w podstawie prawnej art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, przejął do depozytu komendy broń należącą do skarżącego wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni. Ponadto w dniu [...].09.2020 r. założono Niebieską Kartę przez Komendę Miejską Policji w Ł., z uwagi na zgłoszenie przez M. J. (żonę skarżącego) o przemocy w rodzinie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na czynność materialno – techniczną dokonaną w dniu [...].09.2020 r. przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. polegającą na prewencyjnym zabezpieczeniu broni M. J. skarżący zarzucił organowi: 1. rażące naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dokonanie przez organ czynności odebrania broni skarżącemu bez wskazania wyraźnej podstawy prawnej jej dokonania, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą praworządności, a jednocześnie stanowi podstawę do uznania za bezskuteczną czynności materialno-technicznej dokonanej przez organ w całości, 2. rażące naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji poprzez niepouczenie skarżącego o sposobie i terminie zaskarżenia dokonanej przez organ czynności odebrania broni w treści pokwitowania z dnia [...].09.2020 r., ani w treści protokołów przyjęcia broni i amunicji do depozytu, ani w żaden inny sposób, co stanowi naruszenie podstawowej zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, określonej w art. 9 k.p.a., co doprowadziło do narażenia skarżącego na poniesienie uszczerbku w zakresie przysługujących mu prawidłowo nabytych praw, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 19 ustawy o broni i amunicji (dalej: u.b.a.) poprzez jego niezasadne zastosowanie w niniejszej sprawie i dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na odebraniu broni wskazanej w pokwitowaniu z dnia [...].09.2020 r., podczas gdy w niniejszym stanie faktycznym nie została spełniona żadna z przesłanek ustawowych zezwalających na prewencyjne odebranie broni określonych w treści art. 19 ust. 1 i ust. 1 a u.b.a., a w związku z tym czynność odebrania broni skarżącemu jest bezprawna. Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności kwestionowanej czynności w całości i zobowiązanie organu do zwrotu zatrzymanej broni bądź uchylenie kwestionowanej czynności w całości oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w Ł. wniósł o jej odrzucenie, powołując się na art. 53 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a. tj. że skargę wnosi się w terminie 30 dni za pośrednictwem organu, które działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie jest przedmiotem skargi. Podniósł, iż prewencyjne odebranie broni i amunicji miało miejsce w dniu [...].09.2020 roku, natomiast zgodnie z naniesionymi na skardze pieczęciami, początkowo skarga wpłynęła do KWP w B., jako niewłaściwego organu w dniu [...].10.2020 roku, natomiast do organu właściwego skarga wpłynęła w dniu [...].10.2020 roku (data nadania [...].10.2020 r.), a więc po przekroczeniu terminu 30 dni na jej wniesienie. Z ostrożności procesowej organ również wniósł o oddalenie skargi, cytując treść art. 19 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i wskazując, że Policja może odebrać broń i amunicje oraz dokumenty potwierdzającego legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia stanu zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślił jednocześnie, że nie tylko skazanie prawomocnym wyrokiem może skutkować zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Z przedstawionej natomiast dokumentacji wynika, że po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego, Prokurator nadzorujący postępowanie polecił wydać postanowienie o wszczęciu dochodzenia, a więc zaistniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa określonego w treści art. 207 § 1 k.k. Wobec powyższego w ocenie organu zasadnym było uznanie, że w niniejszym przypadku zachodziło prawdopodobieństwo, w którym osoba wskazana w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa jako sprawca, stanowiłaby zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego a prewencyjnym celem odebrania broni i amunicji jest zapobieganie tego rodzaju zdarzeniom. Jednocześnie organ zaakcentował, iż po dokonaniu prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji zostało sporządzone pokwitowanie (k. 8) wraz z przywołaniem podstawy prawnej, zaś prewencyjne odebranie broni i amunicji nie wymaga szczególnej formy oprócz pokwitowania. Taki obowiązek został wypełniony. Pomimo braku pouczenia w treści pokwitowania, natomiast skarżący skorzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który w sposób prawidłowy ustalił, że na powyższą czynność materialno-techniczną przysługuje skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że czynność polegająca na odebraniu broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, dokonana w oparciu o przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 czy 1 a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955 t.j., zwanej dalej u.b.a.) jest czynnością materialno-techniczną (m.in. wyrok NSA: z dnia 19.12.2019 r. II OSK 3238/18, CBOSA). Jednolicie przyjmuje się również, iż czynność tego rodzaju należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to w konsekwencji, iż na taką czynność przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie należy w pierwszej kolejności ustalić czy strona skarżąca wniosła skargę w terminie 30 dni, bowiem organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż prewencyjne odebranie broni i amunicji miało miejsce w dniu [...].09.2020 roku, natomiast zgodnie z naniesionymi na skardze pieczęciami, początkowo skarga wpłynęła do Komendy Wojewódzkiej Policji w B., jako niewłaściwego organu w dniu [...].10.2020 roku, natomiast do organu właściwego skarga wpłynęła w dniu [...].10.2020 roku (data nadania [...].10.2020 r. k. 55 akt admin.), a więc po przekroczeniu terminu 30 dni na jej wniesienie. Należy podzielić stanowisko, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. O zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy do organu właściwego. W niniejszej sprawie niewątpliwie Komendant Wojewódzki Policji w B. był organem niewłaściwym, a termin do wniesienia skargi upływał w dniu [...] października 2020 r. Skarga do niego wpłynęła w dniu [...] października 2020 r. (data prezentaty), natomiast została przesłana w dniu [...] października 2020 r. do organu właściwego (k. 55 akt administracyjnych), który otrzymał ją w dniu [...] października 2020 r, a więc z przekroczeniem terminu. Niemniej jednak w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że skarga do organu właściwego wpłynęła jeszcze w czasie biegu terminu i prawdopodobnie, gdyby została ona dokonana niezwłocznie, byłaby jeszcze w zakreślonym terminie. Natomiast organ niewłaściwy przekazał ją do Komendy Miejskiej Policji w Ł. po 6 dniach od daty jej otrzymania, co nie może w ocenie Sądu wywoływać negatywnych skutków prawnych dla strony skarżącej. Ponadto okoliczność braku jakichkolwiek pouczeń od organu o sposobie i terminie zaskarżenia dokonanej czynności, na co wskazuje w zarzucie 2 skargi skarżący tym bardziej uzasadnia, że należy uznać termin trzydziestodniowy za zachowany. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19.01.2017 r., gdzie wskazano, że wprawdzie czynność odebrania broni, podejmowana jest poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym - a więc przepisy k.p.a. nie mają do niej wprost zastosowania - nie oznacza to jednak, że organ nie ma obowiązku pouczenia osoby, wobec której ta czynność jest skierowana, o przysługujących jej środkach zaskarżenia i sposobie oraz terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (sygn. akt IV SA/Po, CBOSA). Sąd w pełni podziela to stanowisko uznając, że strona nie może ponosić z tego powodu negatywnych konsekwencji, tym bardziej, że złożyła skargę w terminie, ale do niewłaściwego organu. Podkreślić przy tym należy, iż zarzut drugi skargi zasługuje na uwzględnienie, przy czym ma on jedynie wpływ na termin zaskarżenia dokonanej czynności materialno – technicznej, a nie ma wpływu na wynik sprawy. W związku z powyższym nie może stanowić podstawę stwierdzenia bezskuteczności kwestionowanej czynności prewencyjnego zabezpieczenia broni. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut pierwszy dotyczący naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji poprzez dokonanie przez organ czynności odebrania broni bez wskazania wyraźnej podstawy prawnej jej dokonania. Należy bowiem w tej materii mieć na uwadze specyfikę tego postępowania, w tym całą procedurę prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji wskazaną w art. 19 u.b.a. W wyroku z dnia 19.12.2010 r. (II OSK 3238/18, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni, jako że nie jest wydawane w tym przedmiocie żadne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami k.p.a. w postaci decyzji czy postanowienia, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez organ w późniejszej korespondencji ze skarżącym. Organ może to uczynić więc zarówno w dacie dokonania czynności odebrania broni, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet w odpowiedzi na skargę, jako że w obecnym stanie prawnym, na skutek nowelizacji art. 52 § 3 p.p.s.a., dokonanej mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., ustawodawca w przypadku skarg na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zniósł instytucję wezwania do usunięcia naruszenia prawa, której wyczerpanie w poprzednim stanie prawnym, stanowiło zasadniczą przesłankę dopuszczalności skargi". Sąd orzekający również podziela stanowisko, iż przepisy ustawy o broni i amunicji w sposób bardzo ogólny określają procedurę prewencyjnego zabezpieczenia broni, bowiem zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a. osobie posiadającej broń, Policja lub Żandarmeria Wojskowa, mogą za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o który mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 -2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Natomiast w świetle art. 19 ust. 1 a u.b.a. takie odebranie broni może także nastąpić w stosunku do osoby przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W świetle tych przepisów jedyną czynnością organu przy prewencyjnym zabezpieczeniu broni jest wydanie pokwitowania, co też zostało uczynione w dniu [...] września 2020 r. Podkreślić zatem należy, mając również na uwadze wyżej przytoczony wyrok NSA, że trudno w tym zakresie czynić zarzuty organowi co do wskazania podstawy prawnej czy też jej uzasadnienia w sytuacji, gdy przepisy prawa nie wymają w tym zakresie żadne rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami k.p.a. w postaci decyzji czy postanowienia, a także jego uzasadnienia. Ponadto jak wynika z samego pokwitowania znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 8 i 9) policja w tym zakresie korzysta z określonego druku pokwitowania i jedynie uzupełnia dane w zakresie tam określonym. Sporządzane z dokonania tej czynności materialno - technicznej pokwitowanie nie spełnia jednocześnie takiej roli jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności. Z tych względów mając na uwadze prewencyjny charakter omawianej instytucji, nie można oczekiwać, aby organ dał inny wyraz (w szczególności pisemny) swojej obawie, co do zagrożenia jakie stwarza określona osoba. W tym znaczeniu za wyraz obawy organu, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne potencjalnie stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego uznać należy samo dokonanie wskazanej w art. 19 ust. 1a czynności odebrania broni (podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 30.01.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 717/19 oraz NSA w wyroku z 23.09.2020 r. sygn. akt II OSK 1351/20, CBOSA). Przechodząc od ostatniego zarzutu wskazanego przez skarżącego tj. naruszenia art. 19 ust. 1 i ust. 1a u.b.a. poprzez niezasadne zastosowanie odebrania broni wskazanej w pokwitowaniu z dnia [...].09.2020 r., gdy – w ocenie skarżącego nie została spełniona żadna z przesłanek ustawowych zezwalających na prewencyjne odebranie broni podnieść należy, że organ w odpowiedzi na skargę przytoczył przepisy regulujące to zagadnienie, w tym przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a., zgodnie z którym, osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej. Art. 18 ust. 1 pkt 2 natomiast wskazuje na osoby o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Ponadto powołał się art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a, który wskazuje na osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, ale skazanych prawomocnym orzeczeniem. Natomiast w uzasadnieniu swego stanowiska zawartym w odpowiedzi na skargę wskazał, iż po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego, Prokurator nadzorujący postępowanie polecił wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia, a więc zaistniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa określonego w treści art. 207 § 1 k.k., co wskazywało na konieczność prewencyjnego odebrania broni. W tych okolicznościach w ocenie Sądu, mając na uwadze akta sprawy, zaskarżona czynność została podjęta na podstawie prawnej wskazanej w art. 19 ust. 1a u.b.a, co bezpośrednio wynika również z uzasadnienia odpowiedzi na skargę, choć oba przepisy tj. art. 19 ust. 1 pkt 1 u.a.b. i art. 19 ust. 1 a u.a.b. dotyczą tej samej przesłanki wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Jednakże jedyną przesłanką odebrania broni bezpośrednio wskazaną w art. 19 ust. 1a cyt. ustawy jest prowadzenie przeciwko danej osobie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to jest umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu bądź nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Wbrew ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie przesłanka ta została spełniona. W chwili dokonania zaskarżonej czynności została założona Niebieska Karta, a skarżący został wskazany jako osoba podejrzana o przemoc w rodzinie (k. 4). Ponadto w dniu [...] września 2020 r. Komenda Wojewódzkiej Policji w B. w związku ze złożonym zawiadomieniem o nękaniu wniosła o sporządzenie aktualniej opinii dotyczącej skarżącego posiadającego pozwolenia na broń palną i wskazanie czy dalsze posiadanie pozwolenia na broń nie będzie stanowiło zagrożenia dla skarżącego i jego otoczenia, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (k. 53 akt admin). W dniu [...] października 2020 r. do Komendy Miejskiej Policji w Ł. pod sygn. [...] z Prokuratury Rejonowej w Ł. wpłynęły akta postępowania, nie zatwierdzające postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, celem przeprowadzenia dochodzenia tj. wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 207 § 1 k.k. i przeprowadzenia określonych dowodów. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż w stosunku do skarżącego odmówiono wszczęcia śledztwa, ale Prokurator nakazał prowadzenie dochodzenia. Biorąc pod uwagę systematykę przestępstw przedstawioną w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i ich pogrupowanie, dostrzec należy, że mieszczą się w niej wszystkie przestępstwa umyślne (art. 9 k.k.), bez rozróżnienia czy były wymierzone przeciwko mieniu, czy też zdrowiu i życiu, jak to ma miejsce w zakresie czynu z art. 207 § 1 k.k. Należy przy tym podkreślić, że zastosowanie instytucji z art. 19 ust. 1a u.b.a. nie przesądza o winie skarżącego w postępowaniu karnym bowiem warunkiem zastosowania tej regulacji jest wyłącznie fakt prowadzenia określonego postępowania karnego, a nie skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu, jak to ma miejsce w art. 19 ust. 1 pkt 1 u.b.a.. Ograniczenie wykonywania prawa własności uzasadnione jest w tym wypadku koniecznością ochrony praw i wolności innych osób. Sposób tego ograniczenia jest przy tym adekwatny do założonego celu i nie jest nieproporcjonalny. Odebrana broń pozostaje bowiem w depozycie do czasu zakończenia postępowania karnego (koszty jej przechowywania nie obciążają właściciela), a jeżeli nie dojdzie do skazania czy też sprawa zostanie umorzona, właściciel broni może ją odzyskać bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków. W wyroku NSA z 18.06.2019 r. w sprawie sygn. II OSK 2047/17 podniesiono tezę, że fakt przedstawienia zarzutu wiążącego się z przemocą wobec innej osoby daje podstawę do sformułowania poglądu, że osoba taka nie jest wiarygodna co do posiadania, używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 a u.a.b. (CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że czynność odebrania broni dokonywana na podstawie art. 19 ust. 1a cyt. ustawy jest podejmowana niezależnie od i poza postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Czynność materialno - techniczna odebrania broni nie jest więc równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na broń i nie należy do żadnego z etapów tego postępowania. W ocenie Sądu obie przedstawione wyżej okoliczności podkreślają, że celem stosowania instytucji z art. 19 ust. 1a cyt. ustawy jest wyłącznie cel prewencyjny. Cel ten winien być zatem każdorazowo dostrzeżony i rozważony przez organy, ponieważ z treści art. 19 ust. 1a u.b.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozwala organom (a nie nakazuje) na dokonanie czynności odebrania broni osobie, co do której zostanie ustalone, że toczy się wobec niej postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie oznacza i nie uprawnia do automatycznego zastosowania instytucji z art. 19 ust. 1a cyt. ustawy, na co wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12; publ. OTK-A 2013/9/139), na mocy którego stwierdzono, że art. 19 ust. 1a w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno - technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu omawianego wyroku wskazano, że analizowany przepis jest zgodny z Konstytucją, w tym nie narusza zasady proporcjonalności, pomimo dostrzeżonych przez Trybunał pewnych systemowych wad legislacyjnych u.b.a. i niewskazania w treści tego przepisu dodatkowych przesłanek uzasadniających dokonanie czynności odebrania broni. Dostrzegając trudność w stosowaniu omawianego przepisu, wynikającą z tego, że ustawodawca nie posłużył się w nim ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą, w dokonanej wykładni prawa Trybunał Konstytucyjny doprecyzował, że użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może" powinno stanowić wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno - technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 6 cyt. ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Resumując, dostrzeżona przez Trybunał Konstytucyjny nieprecyzyjność zapisów ustawy o broni i amunicji, a z drugiej strony sam charakter zaskarżonej czynności (której podjęcie nie wymaga pisemnego uzasadniania) powoduje, że ustalenie, czy odebranie broni - jako czynność z mocy ustawodawcy fakultatywna - nie nosiła znamion dowolności, wymaga przeanalizowania przez Sąd, czy okoliczności konkretnej sprawy były tego rodzaju, że w obiektywny sposób uzasadniają obawę, że dana osoba stanowić może zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw i innych osób. Podkreślenia wymaga, ze chodzi tutaj o zagrożenie o charakterze potencjalnym. I taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Polskie prawo ściśle reglamentuje posiadanie broni i posługiwanie się nią, a powyższe jest wywodzone z konieczności restrykcyjnego podejścia do prawa do posiadania broni, które nie mieści się w prawach i wolnościach jednostki, a jest traktowane jest swoisty przywilej i wyraz zaufania do osób, które prawo do posiadania broni uzyskują. Mając na uwadze wykładnię art. 19 ust. 1a u.b.a. dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12) oraz biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne uznać należy, że w przedmiotowej sprawie organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, iż skarżący, jako podejrzany o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit cyt. ustawy, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Stanowisko to mieści się, zdaniem Sądu, w granicach uznania przyznanego organom przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a u.a.b. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło