II SA/Bk 769/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku częściowego zasypania stawu - oddala skargę.- Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...].09.2011 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu zażalenia A. P. (zwanego dalej również Skarżącym) na postanowienie z dnia [...].06.2011 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. w sprawie nałożenia na ww. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł wraz z opłatą egzekucyjną, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...].06.2011 r., wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P., polegającym na częściowym zasypaniu zbiornika wodnego-stawu na działce o nr geod. [...] we wsi K. gm. B. P., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...].05.2009r. nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany w skrócie [...]WINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.P. (zwany w skrócie PINB) z dnia [...].04.2008 r. nr [...] i nakazał A. P. zasypanie zbiornika wodnego - stawu, wybudowanego na działce ozn. nr geod. [...] we wsi K. gm. B. P. do wymiarów 7,50 x 4,0 m tj. do wymiarów określonych przez inwestora na mapie zasadniczej załączonej do skutecznego zgłoszenia z dnia [...].06.2006 r., dokonanego w Starostwie Powiatowym w B. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 31.08.2009 r. sygn. akt II SA/Bk 388/09 oddalił skargę strony skarżącej. Również skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.12.2010 r. sygn. akt II OSK 1883/09. W dniu [...].03.2011 r. PINB w B. P. wystosował do zobowiązanego upomnienie nr [...], wzywające do wykonania określonego powyżej obowiązku zasypania części zbiornika wodnego. Przywołane upomnienie zostało odebrane przez kuzynkę strony skarżącej- W. T., która podjęła się oddać pismo adresatowi. W dniu [...].06.2011r. PINB w B. P. wystawił tytuł wykonawczy TYT-3 nr [...], opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, a także wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu na A. P. grzywny w celu przymuszenia. W związku z powyższym Skarżący wniósł do PINB w B. P. wystąpienie z dnia [...].07.2011 r., zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia niniejszej egzekucji administracyjnej oraz zażalenie na postanowienie z dnia [...].06.2011 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...].07.2011r. nr [...] PINB w B. P. odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych przez A. P., w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].06.2011 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, [...]WINB w B. postanowieniem z dnia [...].09.2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko PINB, iż Skarżący uchyla się od ciążącego na nim obowiązku częściowego zasypania zbiornika wodnego-stawu na działce o nr geod. [...] we wsi K. gm. B. P. Organ podniósł, że od wydania decyzji ostatecznej upłynęło ponad dwa lata , a od prawomocnego wyroku NSA ponad dziewięć miesięcy. Ponadto [...]WINB stwierdził, że wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia nie narusza art. 121 § 2 ustawy z dnia 17.03.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej powoływana jako "u.p.e.a." Zdaniem organu wysokość grzywny jest wystarczająco dotkliwa, by skłonić zobowiązanego do niezwłocznego wykonania egzekwowanego obowiązku, jest znacznie niższa od maksymalnej, która w przypadku osób fizycznych wynosi 10.000 zł oraz została nałożona z uwzględnieniem sytuacji materialnej zobowiązanego. Za bezpodstawny uznał zatem organ odwoławczy zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. [...]WINB podniósł również, że wprawdzie zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia odnośnie wysokości nakładanej grzywny, to jednak jest to zgodne z orzecznictwem NSA. Ponadto organ odwoławczy poinformował zobowiązanego, że wykonując ciążący na nim obowiązek może uniknąć zapłacenia grzywny. W złożonej do tutejszego Sądu skardze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że organy nie przeprowadziły należycie postępowania. Wskazał, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że nie jest on osobą zamożną, oraz że utrzymuje się ze skromnej emerytury w wysokości 200 zł miesięcznie, która ledwie starcza mu na utrzymanie. Również organ drugiej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania celem potwierdzenia bądź wyeliminowania podnoszonych zarzutów, a zatem nie uwzględnił słusznego interesu Skarżącego oraz naruszył art. 7, 8, 9 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej krzywdzące jest twierdzenie organu, że korzysta ona w sprawach przed sądem administracyjnym z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że w świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 116 u.p.e.a. jednym ze środków egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest grzywna w celu przymuszenia. W myśl art. 119 § 1 tej ustawy grzywnę tę nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności, gdy ze względu na charakter tej czynności nie może jej spełnić za zobowiązanego inna osoba. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania. Ten środek egzekucyjny, w przypadku obowiązków wynikających z ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, może być nakładany tylko raz, co wynika z art. 121 § 4 u.p.e.a. Z kolei z art. 121 § 2 u.p.e.a. stanowi, że z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Postanowienie o nałożeniu grzywny wydaje organ egzekucyjny, którym w zakresie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia z dnia [...].04.2008 r. - jest kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień (art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zostało ono wydane w następstwie złożonego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a więc przez właściwe organy egzekucyjne. Ponadto stosownie do treści art. 122 § 1 u.p.e.a. odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 ww. ustawy, został doręczony stronie skarżącej wraz z ww. postanowieniem. Sąd nie stwierdził również uchybień procesowych dyskwalifikujących wydane w sprawie postanowienia także w zakresie sposobu ich uzasadnienia. Zarówno uzasadnienie organu pierwszej instancji jaki i zaskarżonego postanowienia spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a., mającego zastosowanie art. 18 u.p.e.a. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. Organ stosując art. 121 nie przekroczył granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania ( art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności ( art. 7 § 3), z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania takiej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Nie można jednak z treści przywoływanego przepisu art. 121 u.p.e.a. wywodzić obowiązku np. uzasadnienia wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego( por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005r., sygn. akt OSK 1140/04 Lex 186665 oraz R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, 2003, s. 479 , a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10.06.2008 r. sygn. akt II SA/Wr 175/08, lex nr 519271). Jednakże w przedmiotowej sprawie organy egzekucyjne przytoczyły ustalenia faktyczne wraz z uzasadnieniem wskazującym przyczyny nałożenia grzywny w takiej a nie innej wysokości. Organy wskazały, że grzywna została nałożona na Skarżącego w wysokości znacznie odbiegającej od maksymalnej (maksymalna grzywna, zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. w przypadku osób fizycznych wynosi 10.000 zł ). Zatem, wbrew zarzutom Skarżącego, organy uwzględniły sytuację materialną zobowiązanego, chociaż wcale nie były do tego zobowiązane. Nie miało wpływu na wynik sprawy przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia twierdzenie organu, że zobowiązany wywodził skargi do sądów administracyjnych obu instancji, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz, ze w postępowaniach sądowo-administracyjnych Skarżący nie był zwalniany z kosztów sądowych. Natomiast Sąd (na marginesie) zauważa, iż Skarżący wzniósł okazały budynek mieszkalny, co wymagało poniesienia niemałych nakładów finansowych. Należy też zaznaczyć, że organ odwoławczy poinformował Skarżącego, że wykonując ciążący na nim obowiązek może uniknąć zapłacenia grzywny. Organ wskazał, ze zgodnie z obowiązującymi przepisami nałożone, a nieziszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają, na wniosek zobowiązanego, który wykonał egzekwowany obowiązek, umorzeniu (art. 125 u.p.e.a.), natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w uzasadnionych przypadkach (art. 126 u.p.e.a.). Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.