II SA/Bk 770/15
WyrokWSA w Białymstoku2016-05-19
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, gdy budowa została już zakończona?Ratio decidendi
W przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, nawet jeśli budowa została już zakończona. Procedura ta wynika z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i ma na celu przywrócenie stanu zgodności z prawem.Stan faktyczny
W sprawie stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku mieszkalnego, w tym podwyższenie wysokości części garażowej, zmianę kubatury oraz kształtu dachu nad schodami i wymiarów tarasu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właściciela budynku obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Właściciel budynku złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego oraz twierdząc, że odstępstwa nie były istotne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. M. A. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego Powiatu Ziemskiego S. wszczął postępowanie w sprawie istotnych odstępstw wykonanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] w miejscowości N., gmina S. Właścicielem przedmiotowego budynku jest Pan K. A.
W trakcie oględzin, przeprowadzonych przez PINB w dniu [...].08.2015 r. stwierdzono, że ww. budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji Starosty S. z dnia [...].06.2010 r. znak [...] nr [...]. Inwestorami obiektu byli Państwo R. i K. A. Budowa została zakończona. W dniu [...].11.2014 r. inwestorzy złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy. Obecnie właścicielem budynku jest Pan K. A. Po dokonaniu oględzin i pomiarów budynku ustalono, że nad jego częścią garażową zwiększona została wysokość (podwyższona kalenica), co spowodowało zmianę kubatury oraz zwiększenie spadku połaci dachowej. Zauważono ponadto, że nad schodami wejściowymi do budynku wykonano dach o innym kształcie niż projektowany, a taras ziemny ma wymiary różniące się od projektowanych. Stwierdzono także inne zmiany, zgodne z oświadczeniem kierownika budowy, załączonym do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Obecny na oględzinach Pan K. A. potwierdził ustalenia protokołu, stwierdzając jednocześnie, że jego zdaniem podniesienie wysokości kalenicy nad garażem nie spowodowało istotnych zmian, a dokonane pomiary nie były dokładne z powodu braku certyfikatu dalmierza.
W wyniku powyższych ustaleń PINB wydał w dniu [...].09.2014 r. decyzję [...] (sprostowaną w dniu [...].09.2015 r., postanowieniem
o nr [...] w kwestii zamieszkania zobowiązanego), w której nałożył na Pana K. A. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do [...].01.2016 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. "czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na działceo nr geod. [...] w miejscowości N., gmina S., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz - w razie potrzeby – wykonanie określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem".
Zaznaczono także, że projekt ten winien być opracowany przez osobę "posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu wpisem do właściwej izby samorządu zawodowego".
Od tej decyzji odwołał się w dniu [...].09.2015 r. Pan K. A., podnosząc iż dokonane zmiany nie są istotne.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w B., decyzją z dnia [...].10.2015 roku, nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził szereg odstępstw (istotnych i nieistotnych) od pozwolenia na budowę – m.in. dokonanie zmian charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. W tym wypadku dokonano zmiany wysokości w jego części garażowej, a co za tym idzie, także kubatury obiektu. Wprawdzie dokładne zmierzenie faktycznej wysokości części garażowej do kalenicy nie było możliwe. Jednakże z analizy dokumentacji wynika, ze podwyższono ją o ponad 1,50 m.
W związku ze zwiększeniem wysokości części obiektu w kalenicy, podwyższono także komin znajdujący się w tej części budynku.
Ponadto organ stwierdził na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu I instancji, że zmianie uległ także taras przedmiotowego budynku, który jest wrysowany na projekcie zagospodarowania terenu inwestycji. Z dokumentacji fotograficznej wynika ponadto, że wraz ze zwężeniem bramy wjazdowej do garażu, zwężono także wjazd do niego (także uwidoczniony na ww. planie zagospodarowania). Oznacza to, że dokonano także zmian z zakresu objętego projektem zagospodarowania, które także stanowią istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji PINB słusznie wszczął postępowanie o zastosował procedurę zawartą w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Jednakże ze względu na zakończoną budowę,
w niniejszej sprawie nie stosuje się art. 50 tejże ustawy (postanowienia
o wstrzymaniu robót budowlanych).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku wywiódł Pan K. A. zarzucając rażące naruszenia przepisów:
- art. 6,7,8,9,10 i 11 kpa oraz:
- art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane.
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący podnosił, iż odbiór budynku nastąpił bez żadnych uwag ze strony organów, zaś zarzucane aktualnie odstępstwa od decyzji o pozwolenia na budowę – nie są istotne.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględnić z urzędu, jako niezwiązany wnioskami
i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30.09.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Należy podkreślić, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, w związku ze stwierdzeniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Powiatu Ziemskiego w S. w trakcie dokonanej kontroli istotnych odstępstw przy budowie budynku mieszkalnego na działce o nr geod. [...] w miejscowości N., gm. S., stanowiącej własność K. A. – w oparciu o przepis art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane – Dz.U. z 2013, poz. 1409 ze zm.).
W tym miejscu wskazać należy, że art. 51 ustawy Prawo budowlane reguluje tryb i zasady postępowania naprawczego, którego zasadniczym celem pozostaje przywrócenie stanu zgodności z prawem. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego właściwy organ może albo ustosunkować się negatywnie do dalszego prowadzenia robót budowlanych albo podjąć rozstrzygnięcie pozytywne, umożliwiające doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tym celu w zależności od rodzaju dokonanego naruszenia przewidziano trzy sposoby przywrócenia tego stanu. Jednym z nich jest sytuacja, gdy istotnie odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, wówczas właściwy organ jest zobowiązany do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3).
W ocenie Sądu z taką sytuacją prawną mamy do czynienia w konkretnym przypadku. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, w tym dokonana w dniu 12.06.2016=5 roku kontrola (k. 10 akt administracyjnych) oraz
w dniu [...].058.2015 roku oględziny (karta 48 akt administracyjnych) – wykazały, że inwestor zrealizował na działce o nr geod [...] w miejscowości N.,
gm. S., budowę budynku mieszkalnego w oparciu o ostateczną decyzję
o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę S. z dnia [...].06.2010 roku, nr [...]. W trakcie powyższych czynności organy stwierdziły szereg odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W zakresie istotnych odstępstw organy zasadnie przyjęły dokonanie przez inwestora zmiany wysokości części garażowej (połączonej z budynkiem mieszkalnym wspólnym dachem), co spowodowało zmianę kubatury obiektu. Jak wynika z analizy dokumentacji projektowej - podwyższenie dachu nad garażem ponad 1,5 m spowodowało podwyższenie także komina znajdującego się w tej części budynku. Organy stwierdziły także w oparciu o projekt zagospodarowania terenu inwestycji oraz zdjęcia wykonane w trakcie oględzin, że inwestor dokonał zawężenia bramy wjazdowej do garażu, a także wjazdu do niego.
W świetle powyższych ustaleń organy obu instancji zasadnie zastosowały procedurę zawartą w art. 50 i 51 ustawy – prawo budowlane z 1994 roku. Z uwagi jednak za zakończoną budowę – nie zastosowały art. 50, dotyczącego wstrzymania budowy.
Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 roku 9t.j. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.)
w sytuacji wystąpienia istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę organy były obligowane do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego – co też zasadnie uczyniły.
Powyższe stanowisko zostało wyrażone m.in. w wyroku WSA w Szczecinie
z 10.01.2008 r .- II SA/Sz 913/07- Lex 466897, a następnie zaaprobowane w wyroku NSA z 03.04.2009 roku – II OSK 427/08 – Lex 555778.
W tych okolicznościach organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął w dniu [...].09.2015 r., nr [...] – nakładając na inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie do [...].01.2016 roku projektu budowlanego zamiennego.
Należy podkreślić, że w sprawie niniejszej nie naruszono przepisów prawa procesowego. Wydanie kwestionowanych decyzji przez organy obu instancji poprzedziło dokładne wyjaśnienie istotnych okoliczności, mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7, 77 kpa). Nie naruszono także art. 8,9,10 i 11kpa. Ocena materiału dowodowego przez organy nie nosi cech dowolności (art.. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem skarżący brał udział w oględzinach.
W świetle powyższych ustaleń należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło