II SA/Bk 773/21

WyrokWSA w Białymstoku2021-11-23

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić niedopuszczalność odwołania od decyzji o zameldowaniu, jeśli strona wnosząca odwołanie kwestionuje swój status strony, a ustalenie tego statusu wymaga rozstrzygnięcia kwestii spadkowych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania, jeśli ustalenie statusu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym rozstrzygnięcia kwestii spadkowych. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego lub, jeśli status strony został już przyznany przez organ I instancji, rozpoznać odwołanie merytorycznie lub umorzyć postępowanie odwoławcze. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest dopuszczalne jedynie w przypadkach oczywistych.
Stan faktyczny
Wojewoda P. postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania B. K. od decyzji Burmistrza S. o zameldowaniu Ł. G. na pobyt stały. Wojewoda uznał, że B. K. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a tym samym nie jest stroną postępowania, ponieważ toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym właścicielu. B. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 134 k.p.a., wskazując, że jej interes prawny wynika z potencjalnego dziedziczenia nieruchomości i wpływu zameldowania na jej sytuację procesową w postępowaniu cywilnym. WSA uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody P. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania oraz zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącej B. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o zameldowaniu na pobyt stały 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej B. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021r. nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.), stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez B. K. reprezentowaną przez radcę prawnego Z. M. od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o zameldowaniu Ł. G. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości D., gm. S. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2021 r. Nr [...] orzeczono o zameldowaniu Ł. G. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości D., gm. S. B. K. reprezentowana przez radcę prawnego Z. M. zaskarżyła ww. rozstrzygnięcie do Wojewody P. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z treści uzasadnienia odwołania wynikało m.in. że Ł. G. występując z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały pod adresem D., gm. S. nie przedstawił - wbrew obowiązującym przepisom - dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. W chwili obecnej stan prawny nieruchomości nie został jeszcze uregulowany, a kwestię własności gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości D., jak i jego posiadania rozstrzygnie Sąd Rejonowy w S. , przed którym toczy się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym S. G. Wymagane zatem przez ustawę potwierdzenie pobytu w lokalu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu nie mogło zostać dokonane z uwagi na brak właściciela nieruchomości. W księdze wieczystej nieruchomości wpisany jest nadal zmarły S. G., a postępowanie spadkowe po nim nadal się toczy. Wojewoda P. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania B. K. uznając, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności jest obowiązany do sprawdzenia wymogów formalnych odwołania, w tym przesłanki przedmiotowej i podmiotowej. Przesłanką podmiotową jest złożenie odwołania przez podmiot legitymowany - stronę postępowania w sprawie, a w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) osoby w danym lokalu, prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 z późn. zm.) stroną tego postępowania jest osoba dysponująca tytułem prawnym do danego lokalu. Jeżeli zaś ze złożonego odwołania wynika, w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. Na podstawie wyżej wymienionych okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie spadkowe po zmarłym właścicielu lokalu pozostaje w toku i brak jest prawomocnego postanowienia sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku, niedopuszczalnym jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego na podstawie oświadczenia osoby zainteresowanej. Status prawny spadkobiercy osoby zmarłej nie może wynikać jedynie z twierdzenia danej osoby, że taki status jej przysługuje, a wiążące ustalanie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej. Ustalenie to może być dokonane wyłącznie na podstawie postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku (ewentualnie w określonych sytuacjach - aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza), potwierdzającego tytuł prawny do lokalu. Niewłaściwe jest zaś przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego przez daną osobę w postępowaniu administracyjnym przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku (prawomocnego postanowienia sądu powszechnego lub ewentualnie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza). Organ administracji publicznej nie może bowiem orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych. Co do podnoszonej przez pełnomocnika B. K. okoliczności, iż po śmierci S. G., B. K. była wyłącznym i samoistnym posiadaczem gospodarstwa rolnego w D., stąd też posiada interes prawny w postępowaniu o zameldowanie Ł. G. pod ww. adresem, organ II instancji stwierdził, że samo posiadanie nieruchomości nie przesądza jeszcze o istnieniu po stronie posiadacza interesu prawnego w postępowaniu o zameldowanie innej osoby na pobyt stały w tej nieruchomości. Posiadanie nie jest bowiem prawem podmiotowym w rozumieniu prawa cywilnego, z którego wywodzić można interes prawny, ze względu na który można żądać czynności organu w postępowaniu o zameldowanie, lecz jedynie stanem faktycznym, podlegającym ochronie prawnej przewidzianej w kodeksie cywilnym. Biorąc po uwagę powyższe organ II instancji wskazał, że skoro w chwili obecnej B. K. nie posiada tytułu prawnego do lokalu położonego w miejscowości D., gm. S., to tym samym nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zameldowanie Ł. G. w ww. lokalu. Wobec tego nie posiada też legitymacji do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. W takiej sytuacji brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania kwestii zameldowania Ł. G., a zatem organ zobowiązany był do stwierdzenia niedopuszczalności złożonego odwołania przez B. K.. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła B. K., reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie ma w przedmiotowej sprawie interesu prawnego, aby złożyć odwołanie od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2021 r. o zameldowaniu Ł. G. na pobyt stały w lokalu, w sytuacji, gdy stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydanej przez organ decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wynika z tego odwołania. Podkreśliła powołując się na treść art. 28 k.p.a., że legitymuje się interesem prawnym w niniejszej sprawie, albowiem wynik prowadzonego postępowania będzie wprost oddziaływał na jej sytuację procesową w innych postępowaniach. Wskazała, że jej interes prawny wiąże się m.in. z jej sytuacją prawną na tle sporu o spadek (obejmujący nieruchomość z adresem zameldowania) w pryzmacie przepisów kodeksu cywilnego, a mianowicie z art. 214 § 1 k.c. zgodnie z którym w razie braku zgody wszystkich współwłaścicieli, Sąd przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, który je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba że interes społeczno – gospodarczy przemawia za wyborem innego współwłaściciela. Podkreśliła, że stan prawny nieruchomości położonej w miejscowości D., nie został jeszcze uregulowany, a postępowanie w zakresie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym S. G. jeszcze się toczy. W ocenie skarżącej wejście w bezprawne posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Ł. G. i próba zameldowania to nic innego jak chęć stworzenia wrażenia, że jest on posiadaczem gospodarstwa rolnego. Powyższe okoliczności mogą mieć wpływ na jej sytuację procesową w postępowaniu cywilnym, ale także ze względu na to, że należy ona do kręgu spadkobierców, a więc właścicieli nieruchomości posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, gdyż nabycie praw do spadku następuje z chwilą otwarcia spadku. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację i podkreślając, że skoro postępowanie spadkowe się nie zakończyło organy meldunkowe nie mogą samodzielnie ustalać prawa własności do danego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2021 r., w którym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) stwierdzono niedopuszczalność odwołania B. K. od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2021 r. o zameldowaniu Ł. G. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości D., gm. S.. W przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., sąd bada jedynie, czy organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność odwołania lub czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9.07.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 353/20, Lex nr 3037346). Przechodząc do istoty sprawy należy wskazać, że zgodne z przepisem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powołanego przepisu wynika, iż organ odwoławczy przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania obowiązany jest ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W razie stwierdzenia niedopuszczalności lub uchybienia terminu, organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie wniesionego środka zaskarżenia i winien wówczas w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do jego wniesienia. W celu dokonania wyżej wskazanych ustaleń, organ administracji w myśl przepisu art. 7 k.p.a., podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Zaskarżone postanowienie zapadło bowiem z naruszeniem art. 134 zd. 1 k.p.a. oraz bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy w zakresie statusu strony w postępowaniu o zameldowaniu na przedmiotowej nieruchomości, w miejscowości D., gm. S. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy niewątpliwie organ przedwcześnie uznał, że skarżąca nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, co oznacza niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych. Jak słusznie podniosła skarżąca, zastosowanie instytucji z art. 134 zd. 1 k.p.a., może mieć miejsce jedynie w przypadkach oczywistych, m.in. wówczas, gdy odwołujący w ogóle nie powołuje się na własny interes prawny. Jeżeli zaś ustalenie statusu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, rozstrzygnięcie sprawy i odmowa przyznania przymiotu strony, winna nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119). Już z tych względów zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać jako wydane z naruszeniem art. 134 zd. 1 k.p.a. Umknęła ponadto organowi druga zasadnicza okoliczność, a mianowicie to, że postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Burmistrza S. na podstawie art. 28 k.p.a. przyznano B. K. status strony, w toczącym się postępowaniu administracyjnym o zameldowanie na pobyt stały Ł. G. i dopuszczono ją do udziału w sprawie. Skarżąca od daty wydania powyższego postanowienia była informowana o wszystkich czynnościach procesowych i składała pisma procesowe, a zatem brała czynny udział w sprawie i była przez organ I instancji traktowana jako strona. Tym bardziej niezrozumiałe jest nieodniesienie się przez Wojewodę do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu. Już bowiem przyznanie statusu strony skarżącej powinno skłonić organ do wszczęcia postępowania odwoławczego. W tych okolicznościach zakwestionowanie statusu strony wymagało bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie sprawy, nie mogło nastąpić w drodze stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Ponadto, błędnie organ odwoławczy uznał, że skoro toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym właścicielu lokalu, skarżąca należy jedynie do kręgu potencjalnych spadkobierców i nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu. Należy podkreślić, że z mocy art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zstępni spadkodawcy należy do kręgu spadkobierców ustawowych, którzy są powołani do dziedziczenia w pierwszej kolejności (art. 931 § 1 kc). Brak zakończenia sprawy spadkowej nie uzasadniał zatem odmowy przyznania przez organ statusu strony skarżącej, tym bardziej, że skarżąca należy do kręgu ustawowych spadkobierców razem z T. G. (ojcem Ł. G., który wniósł o zameldowanie) oraz W. S., którzy dziedziczą w pierwszej kolejności. Ponadto jak wynika z pisma z Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 2019 r. w tym dniu został otwarty i ogłoszony testament z dnia [...] czerwca 1990 r., sporządzony przez S. G., w którym testator powołał do całości spadku B. K. O ile zatem zachodziłyby wątpliwości co do kręgu spadkobierców po zmarłym właścicielu lokalu, przed prawomocnym zakończeniem tego postępowania nie było możliwe rozpatrzenie odwołania skarżącej i odmówienie jej przyznania statusu strony w sytuacji, gdy powołuje się ona na fakt spadkobrania po zmarłym ojcu. Tymczasem z naruszeniem art. 7 k.p.a., organ odwoławczy nie ustalił, czy postępowanie spadkowe zostało zakończone i z jakim wynikiem, ani też nie zastosował instytucji zawieszenia postępowania odwoławczego z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o ile sprawa była w toku, podnosząc, że kwestie te nie mogą być ustalane przez organy meldunkowe. Z drugiej zaś strony podnosił, że stroną tego postępowania jest osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu. W tych okolicznościach niewątpliwie należy uznać, że zdumiewające jest to, że w ocenie organów Ł. G. (zstępny brata skarżącej) taki tytułu posiada, zaś skarżąca nie. Na tym etapie postępowania nie podlega jednakże badaniu kwestia zgodności z prawem decyzji organu I instancji o zameldowaniu, a zatem w tym zakresie Sąd nie może zajmować stanowiska. Nie jest to bowiem akt, wydany w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem jest kontrola postanowienia organu odwoławczego. Przypomnieć jednakże należy, że celem postępowania prowadzonego w sprawie zameldowania jest ustalenie, czy miejscem centrum życiowego osoby dokonującej zgłoszenia pobytu stałego, jest adres wskazany w tym zgłoszeniu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r. sygn. II OSK 2606/16). Rejestracja meldunku nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Wyłączną podstawę do zameldowania stanowi ustalenie, że osoba zgłaszająca fakt pobytu przebywa pod danym adresem. Ma to związek z uznaniem, że ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu. Niemniej jednak nie można podzielić stanowiska organu, że z czynności ewidencyjnej nie wynikają jakiekolwiek konsekwencje prawne. Pomimo że przedmiot uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. II OPS 1/11 stanowiła nieobowiązująca już regulacja ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), to za aktualne w dalszym ciągu uznać należy argumenty, które stanowiły o tym, że przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie w lokalu ma nie tylko osoba objęta obowiązkiem meldunkowym, lecz również każda osoba dysponująca tytułem prawnym do tego lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale trafnie wskazał, że postępowanie o zameldowanie określonej osoby w danym lokalu dotyczy interesu prawnego także osoby, która ma tytuł prawny do tego lokalu, albowiem realizacja zamiaru zameldowania się w cudzym lokalu może stanowić naruszenie praw osoby, która ma tytuł prawny do niego. Z tego chociażby względu osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie może być pozbawiona prawa do udziału w tym postępowaniu jako strona. W przypadku lokalu mieszkalnego (mieszkania) należy zwrócić uwagę na nienaruszalność mieszkania, którą gwarantuje art. 50 Konstytucji. Zapewnienie nienaruszalności mieszkania oznacza, że dysponent mieszkania ma prawo podejmowania działań w celu wykazania, iż inna osoba nie powinna być zameldowana w jego mieszkaniu. Wprawdzie treść podnoszonych przez taką osobę zarzutów musi się koncentrować wyłącznie na fakcie przebywania danej osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu w danym lokalu, niemniej regulacja materialnoprawna ustawy o ewidencji ludności sprawia, że osoba mająca tytuł prawny do lokalu powinna brać udział w postępowaniu w przedmiocie zameldowania w nim innej osoby i przysługują jej z tego względu wszystkie uprawnienia procesowe przypisane stronie (art. 28 k.p.a.). Naruszenie przez organ prowadzący postępowanie tychże uprawnień, w szczególności pozbawienie strony bez jej winy udziału w postępowaniu wpływa na wadliwość decyzji wydanej w przedmiocie zameldowania. W przedmiotowym postępowaniu przedmiotem rozważenia przez organ nie pozostawała zatem wyłącznie podstawa faktyczna zameldowania (przebywanie Ł. G. w lokalu mieszkalnym w D. z zamiarem stałego w nim pobytu), ale organ zobowiązany był również zapewnić, by układ podmiotowy postępowania, w którym miałaby zostać dokonana konkretyzacja art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510), był określony w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo zatem dopuścił skarżącą do udziału w sprawie w charakterze strony postanowieniem z dnia 12 maja 2021 r., co organ II instancji w ogóle pominął, bądź tego nie zauważył. Stwierdzenie zaistnienia przesłanek zameldowania stanowi potwierdzenie okoliczności faktycznych, jednakże okoliczności te organ powinien ustalić w toku postępowania, w którym biorą udział wszystkie osoby, którym przysługuje status strony. Fakt, że dotychczasowy właściciel mieszkania zmarł, a postępowanie spadkowe stwierdzające, kto po nim dziedziczy nie zakończyło się, nie upoważnia organu do uznania, że w sprawie "nie występuje" podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, przez co postępowanie w przedmiocie zameldowania powinno się toczyć wyłącznie z udziałem osoby występującej z wnioskiem o zameldowanie. W tym zakresie organy są związane wynikiem sprawy spadkowej i w sytuacji, gdy sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym w S. nie została prawomocnie zakończona postanowieniem stwierdzającym nabycie spadku po S. G., organ zobowiązany był zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia tejże sprawy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 906/17 podkreślił, że charakter postępowania meldunkowego sprawia, że czynności meldunkowe powinny być podejmowane niezwłocznie, w sposób odpowiadający faktycznym zmianom w przebywaniu danej osoby pod określonym adresem, niemniej w odniesieniu do lokali o spornym stanie właścicielskim powyższe założenie nie zawsze może zostać zrealizowane. Podzielenie stanowiska wnoszącego skargę kasacyjną prowadziłoby bowiem do niedającego się zaakceptować wniosku, że o zameldowaniu w lokalu wchodzącym w skład masy spadkowej - do momentu stwierdzenia nabycia spadku – mogłaby decydować wyłącznie wola osoby trzeciej faktycznie w nim przebywającej (LEX nr 2445923). Sąd w całości podziela ten pogląd, który w całości wpisuje się w charakter przedmiotowej sprawy. Przyjęcie bowiem stanowiska organu odwoławczego o nieposiadaniu przymiotu strony postępowania – skarżącą i potencjalną spadkobierczynię, prowadziłoby do tego, że inny potencjalny spadkodawca samodzielnie decydowałby o zameldowaniu w lokalu wchodzącym w skład masy spadkowej, który z momentem otwarcia spadku stanowi niejako współwłasność spadkobierców. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej organ odwoławczy winien zatem ustalić wynik sprawy spadkowej, a o ile nie została jeszcze prawomocnie zakończona, zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia tej sprawy. Wynik postępowania sądowego stanowić winien podstawę do ustalenia czy skarżąca legitymuje się tytułem do lokalu z racji spadkobrania w całości lub w części, a zatem, czy przysługuje jej status strony w sprawie o zameldowanie innej osoby w przedmiotowym lokalu. Wówczas to wniesienie odwołania przez stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., obligować będzie organ odwoławczy do jego merytorycznego rozpoznania. Brak przymiotu strony stanowić zaś będzie ewentualnie podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą jako wydane z naruszeniem art. 134 zd. 1 kpa oraz art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło