II SA/Bk 796/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z [...] lutego 2009 r. Nr [...] nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. Organ I instancji ustalił przebieg pracy zawodowej T. K. Wskazał, że w toku postępowania Poradnia Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący był następnie badany w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. i także orzeczeniem tej placówki stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u T. K. (orzeczenie nr [...] z [...] listopada 2008 r.). Orzeczenia te były podstawą do stwierdzenie przez organ I instancji choroby zawodowej u T. K. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 6 i 7 kpa, w związku z § 4 – 6 i 8 rozporządzenia rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji wskazując, że brak jest podstaw do rozpoznania u T. K. schorzenia zawodowego – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. Organ odwoławczy podniósł, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzje na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Tymczasem w rozpoznawanym przypadku schorzenia stwierdzone podczas badania T. K. w Poradni Chorób Zawodowych PWOMP w B. oraz Przychodni Chorób Zawodowych IMP w Ł. nie wystarczają do uznania je za chorobę zawodową w myśl 235 (1) kodeksu pracy. Z powyższą decyzją nie zgodził się T. K. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzucił on naruszenie: 1) § 4 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. rozporządzenia rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, poprzez niewykonanie czynności wynikających z w/w przepisów, 2) przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec niezastosowania się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Białymstoku z 7 listopada 22006 r. sygn. akt II SA/Bk 451/06 oraz wyroku z 16 marca 2006 r., sygn. akt II SA/BK 1011/05 nakazujących przeprowadzenie postępowania w sprawie wszystkich jednostek chorobowych objętych zgłoszeniem, niezależnie od wydanych uprzednio negatywnych orzeczeń lekarskich, Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji celem przeprowadzenia ponownego postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami zawartymi w k.p.a., jak również z przepisami rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Przepisami o charakterze materialnym, obowiązującymi w chwili wydania decyzji przez organ I instancji były uregulowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Z kolei organ odwoławczy zobligowany był do zastosowania obowiązującego od 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie bowiem z § 11 ust.1 w/w rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Należy przy tym zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy, w obu w/w rozporządzeniach oparte jest na identycznych zasadach i przebiega w tożsamy sposób. W świetle przepisów obu tych rozporządzeń Państwowa Inspekcja Sanitarna wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają łącznie spełnione następujące przesłanki: - choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania, - rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, - ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Sanitarną musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. Niespełnienie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji negatywnej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku, albowiem wobec skarżącego ww. warunki nie zostały spełnione: nie rozpoznano choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. Należy przy tym pamiętać, że Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok NSA z 9 lipca 1998 r., sygn. II SA 634/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. VII SA/Wa 1221/04, LEX nr 221953, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. II OSK 1078/06, LEX nr 315089). Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i zasadą swobodnej oceny dowodów właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Jeżeli zaś przed wydaniem decyzji stwierdzi, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.). Tożsamą regulację zawiera rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych z 2009 r. W sprawie niniejszej postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u T. K. zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą, dotyczącą rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie wskazał, że stosownie do treści § 3 w/w rozporządzenia podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dokonuje się na formularzu określonym w przepisach w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób. Jeżeli zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonuje lekarz, to następuje to poprzez przesłanie kopii skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Zgodnie z § 4 ust.1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, przy czym skierowania do jednostki orzeczniczej, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza lub lekarza stomatologa w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4. Taka zaś sytuacja miała właśnie miejsce w rozpoznawanym przypadku. Skierowanie na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej u T. K. dokonane zostało przez lekarzy ośrodka M. Dlatego też Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia 4 chorób zawodowych, w tym także choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. W toku postępowania administracyjnego skarżący był dwukrotnie badany w jednostkach orzeczniczych, początkowo pierwszego szczebla w Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.), a następnie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r.), która przeprowadziła ponowne badania pod kątem rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego wymienionej w poz.20.2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 2002 r. Żadna jednak z wyżej wymienionych jednostek orzeczniczych nie znalazła podstaw do rozpoznania u skarżącego ww. choroby zawodowej. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący niezastosowania się przez organy do oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Białymstoku z 7 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 451/06 oraz wyroku z 16 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1011/05. Wskazać bowiem należy, iż wyrokiem z 16 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1011/05 Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania wyjaśniającego w sprawie chorób zawodowych. Już samo uchylenie tych rozstrzygnięć zniweczyło więc negatywne dla strony skutki, organ zaś zastosował się do wytycznych Sądu, podejmując we wskazanym zakresie postępowanie. Z kolei w wyroku z 7 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 451/06 Sąd uchylił decyzje organów administracji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej wskazując, że rozpoznawany przypadek nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej wcześniejszą decyzją ostateczną z [...] marca 2000 r. odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej u T. K. w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej oraz zespołu wibracyjnego. Tak więc sprawa objęta powyższym wyrokiem nie ma żadnego związku z przedmiotem niniejszego postępowania. Dlatego za zupełnie chybiony uznać należy zarzut skargi, odnośnie nieuwzględnienia przez organy wytycznych zawartych w tym wyroku. Reasumując, organy inspekcji sanitarnej, w oparciu o art. 80 k.p.a. dokonały rzetelnej oceny orzeczeń lekarskich, mających walor opinii biegłego i nie znalazły podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego jednostek służby zdrowia. Wyłącznie jednostki orzecznicze, kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego, przeprowadzoną przez organy inspekcji sanitarnej mogą wydać orzeczenia lekarskie o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Sam fakt długoletniej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej oraz zgłaszane przez badanego dolegliwości nie mogą uzasadniać jej stwierdzenia u skarżącego, tym bardziej, że nie wykazały jej szczegółowe badania jednostek orzeczniczych obu szczebli. Z uwagi na fakt, że w postępowaniu orzeczniczym uprawnione jednostki organizacyjne nie stwierdziły u Skarżącego choroby zawodowej, o jakiej mowa w pkt 20.2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 2002 r., a swoje stanowiska wiarygodnie uzasadniły, organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji odmiennych od wniosków przedstawionych w tych opiniach. Orzeczenia te zatem, oprócz dostarczonej dokumentacji lekarskiej, dokumentacji narażenia zawodowego skarżącego były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.