II SA/Bk 83/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zgody na zajęcie nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu Skarżący M. J. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie której udzielono Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. z siedzibą w K. zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] o pow. 4,9952 ha oraz nr geod. [...] o pow. 1,2097 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym S., gmina B., powiat s., stanowiącej własność skarżącego, w celu złożenia i przeprowadzenia dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką nr geod. [...] na odcinku około 85 m oraz nad działką nr geod. [...] na odcinku około 36 m i wysokości nie mniejszej niż około 13,4 m od ziemi, wybudowanie dwóch słupów na działce nr geod. [...], w pasie technologicznym o szerokości 70 m o pow. Około 5,928 m 2 na działce nr geod. [...] i około 1,502 m 2 na działce nr geod. [...]. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to w dniu 6 lutego 2015 r. odebrał dorosły domownik – ojciec skarżącego (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 40). W piśmie z dnia 23 lutego 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu podał, że nie jest w stanie określić, kiedy wpłynęło zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wskazał, że w dniu 20 lutego przyszedł do niego ojciec i oświadczył, że "porządkuje swoje dokumenty, odnalazł list kierowany do mnie, który to odebrał i trzymał u siebie w pokoju". Ojciec jest emerytem i ma 74 lata, w tym zaniki pamięci. Jak tylko ustała przyczyna niemożności wykonania zadość wezwaniu, dokonał zapłaty wpisu (23 lutego) i złożył wniosek o przywrócenie terminu na wypadek gdyby okazało się, że uchybił terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez skarżącego czynności w terminie powoduje dla niego ujemne skutki w postaci nierozpoznania skargi przez sąd. Jednocześnie wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W sprawie niniejszej przyjąć należy, ze przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 20 lutego 2015 r. a wniosek został złożony w dniu 23 lutego 2015 r. Wraz z wnioskiem została także dokonana czynność, której uchybiono – skarżący w dniu 23 lutego 2013 r. uiścił wymagany wpis. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niego niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07). Do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do uiszczenia wpisu odebrał ojciec skarżącego w dniu 6 grudnia 2015 r. Tak dokonane doręczenie, zwane doręczeniem zastępczym, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji adresatowi. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu (postanowienie z 21 maja 2014 r., II OSK 1138/14). Sąd doręczył wezwanie na podany przez skarżącego adres korespondencyjny, dorosłemu domownikowi. A zatem doręczenie należy uznać za skuteczne. W ocenie Sądu tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Podeszły wiek i zaniki pamięci ojca nie są zdarzeniami, których nie da się przewidzieć, zaś mając świadomość, że ojciec nie jest już osobą młodą i pełnosprawną, skarżący winien tak zorganizować działalność, aby odciążyć go z wykonywania pewnych obowiązków, zwłaszcza w zakresie dokonywania czynności o znaczeniu prawnym, choćby zakazując mu odbierania kierowanej do niego korespondencji. Wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.