II SA/Bk 831/07
WyrokWSA w Białymstoku2008-02-05
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Jacek Pruszyński, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji wydana na podstawie art. 138 § 2 KPA, która w rzeczywistości stanowiła uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy mogła zostać wydana po terminie rozpoczęcia rozprawy sądowej?Ratio decidendi
Decyzja organu drugiej instancji wydana na podstawie art. 138 § 2 KPA, która w rzeczywistości stanowiła uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ została wydana po terminie rozpoczęcia rozprawy sądowej. Ponadto, organ nie uwzględnił skargi w całości, a jedynie zarzuty zawarte w piśmie strony skarżącej, co również stanowi naruszenie art. 54 § 3 PPSA. W związku z tym, zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami skutkującymi koniecznością stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. oraz decyzję Starosty H. z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, odmawiając tym samym zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Decyzja ta została wydana w następstwie skargi Powszechnej Spółdzielni Spożywców "S." na wcześniejszą decyzję Wojewody. Państwo M. i W. H., dla których miało być wydane pozwolenie, zaskarżyli decyzję Wojewody z października 2007 r., zarzucając bezpodstawność dwukrotnego rozpatrywania odwołania i brak zgody na uchylenie ostatecznej decyzji.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących M. i W. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. i W. H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących M. i W. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...], na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Państwu M. i W. H. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego oraz przyłącza kanalizacji deszczowej na terenie działek nr [...],[...] i [...], uchylił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. oraz decyzję Starosty H. Nr [...] z dnia [...] maja 2007r., i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia państwu M. i W. H. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego oraz przyłącza kanalizacji deszczowej na terenie działek nr [...], [...] i [...] położonych w H., przy ul. [...].
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty H. Nr [...] z dnia [...] maja 2007r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania państwu M. i W. H. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego oraz przyłącza kanalizacji deszczowej na terenie działek o nr [...],[...] i [...], położonych w H. przy ul. [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła w dniu [...] sierpnia 2007r. Powszechna Spółdzielnia Spożywców "S." w H. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] października 2007r. skarżący uzupełnił zarzuty skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pierwsza rozprawa sądowa w przedmiotowej sprawie odbyła się w dniu [...] października 2007r.
Wojewoda P. w odpowiedzi na zarzuty Spółdzielni zawarte w uzupełnieniu skargi, decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] uchylił, na postawie art. 138 k.p.a., decyzję własną Nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. oraz decyzję Starosty H. Nr [...] z dnia [...] maja 2007r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia państwu M. i W. H. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego oraz przyłącza kanalizacji deszczowej na terenie działek nr [...], [...] i [...] położonych w H., przy ul. [...], oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zarzuty podniesione przez skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2007r. zasługiwały w całości na uwzględnienie, w związku z tym organ zobligowany był wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty H. z dnia [...] maja 2007r.
Decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2007r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku państwo M. i W. H. W uzasadnieniu wskazali na bezpodstawność wydanej decyzji, uzasadniając, iż przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości dwukrotnego rozpatrzenia tego samego odwołania. Biorąc zaś pod uwagę, iż decyzja z dnia [...] lipca 2007r. była decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, do jej uchylenia - zgodnie z art. 155 k.p.a. – konieczne była zgoda strony, a skarżący takiej zgody nie wyraził.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, iż w zaskarżonej decyzji omyłkowo powołano niewłaściwą podstawę prawną, zamiast art. 138 §2 k.p.a. wskazany winien być art. 54 §3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala organowi w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Dodatkowo wyjaśnił, iż organ II instancji nie rozpatrywał ponownie odwołania, lecz zarzuty zawarte w uzupełnieniu skargi wniesionej przez Powszechną Spółdzielnię Spożywców "S." w H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 622/07, zawisłej przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Białymstoku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących.
Zgodnie z art. 1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami skutkującymi koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2007r. - w oparciu o przepis art. 138 §2 k.p.a. - uchylił swoją decyzję własną z dnia [...] lipca 2007r. oraz decyzję Starosty H. z dnia [...] maja 2007r. W piśmie zawierającym odpowiedź na skargę Wojewoda P. zweryfikował wskazaną podstawę prawną, wyjaśniając, iż organ powołał ją omyłkowo, a zaskarżona decyzja została wydana w trybie autokontroli, o której mowa w art. 54 §3 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do powołanej regulacji art. 54 §3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten stanowi odstępstwo od zawartej w art. 110 k.p.a. zasady związania organu administracyjnego wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, a jego celem jest wyeliminowanie zbędnych postępowań sądowoadministracyjnych. Warunkiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, to znaczy uznanie za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005r., VI SA/Wa 712/05, LEX nr 194738). Pod pojęciem "uwzględnienia skargi w całości" należy rozumieć treść żądania strony zawartego w skardze, nie zaś samo uzasadnienie skargi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005r., VII SA/Wa 373/04, Lex nr 189168). Decyzja wydana w trybie art. 54 §3 cytowanej ustawy może zatem tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Przepis art. 54 §3 p.p.s.a. zezwala na uwzględnienie skargi tylko "do dnia rozpoczęcia rozprawy". Zgodnie z literalną wykładnia tego przepisu możliwość uwzględnienia skargi zostaje zatem wyłączona z dniem pierwszej rozprawy w sprawie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Wojewody P. została wydana w dniu [...] października 2007r., podczas gdy pierwsza rozprawa w sprawie ze skargi Spółdzielni "S." na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2007r. (II SA/Bk 622./07), odbyła się w dniu [...] października 2007r. W sposób ewidentny doszło zatem do uchybienia terminu wskazanego w przepisie art. 54 §3 p.p.s.a.
Ponadto, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji Wojewody P. z dnia [...] lipca 2007r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty H. z dnia [...] maja 2007r., nastąpiło nie na skutek złożenia przez Powszechną Spółdzielnię Spożywców "S." – skargi, bowiem w odpowiedzi na powyższą skargę organ pierwotnie wniósł o jej oddalenie, ale wskutek pisma Spółdzielni z dnia [...] października 2007r. zawierającego uzupełnienie zarzutów skargi. Nie może być zatem mowy, iż w przedmiotowej sprawie doszło do "uwzględnienia skargi w całości" w rozumieniu cytowanego powyżej przepisu, bowiem to nie zarzuty skargi organ uwzględnił, ale zarzuty zawarte w piśmie strony skarżącej z dnia [...] października 2007r.
O wadliwości zaskarżonej decyzji przesądza dodatkowo wadliwa podstawa prawna, jaką powołał organ uchylając decyzję własną oraz decyzję Starosty H. (art. 138 §2 k.p.a.). Wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej samo w sobie nie stanowi samodzielnej podstawy do usunięcia decyzji z obrotu prawnego, o ile organ mógł wydać zaskarżoną decyzję, mając do tego umocowanie w innym przepisie ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ miał, co prawda umocowanie w przepisie art. 54 §3 p.p.s.a., nie mniej jednak wydana przez Wojewodę P. w tym trybie decyzja, rażąca narusza powołany przepis.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 145 §1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło