II SA/Bk 848/11

II SA/Bk 848/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Anny Sobolewskiej - Nazarczyk w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oraz wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia SKO w B. z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] utrzymującego w mocy własne postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...] stwierdzające nieważność postanowienia SKO w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie budynków gospodarczych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od orzekania w sprawie niniejszej W piśmie z dnia 28 września 2012 r. (k. 184) skarżąca J. W. wniosła o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. Wywodziła, że Przewodniczący Wydziału II w sprawie II SA/Bk 340/12 zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. stwierdził, że wskazana sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy od orzekania (art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a.). W jej ocenie sprawa niniejsza dotyczy tego samego organu administracyjnego – SKO w B. oraz chodzi w niej o odmowę sprostowania postanowienia SKO tak jak w sprawie II SA/Bk 340/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu, bowiem w sprawie niniejszej nie zachodzą podstawy do wyłączenia od orzekania sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk wynikające z art. 18 – 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Wstępnie zauważyć należy, że postanowieniem z dnia 10 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OZ 872/12 oddalił zażalenie uczestnika niniejszego postępowania (S. F. Z. w B.) od postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie II SO/Ol 19/12 oddalającego wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy niniejszej m.in. sędzi Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. Sądy obydwu instancji nie dopatrzyły się jakichkolwiek podstaw, w tym powodów wskazanych w art. 18 § 1 p.p.s.a., do wyłączenia tej sędzi. Okoliczność powyższa ma istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku złożonego przez J. W. i obecnie ocenianego, zwłaszcza w kontekście dokonanej przez NSA i WSA w Olsztynie negatywnej oceny wystąpienia podstaw wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Niezależnie jednak od tego wskazać trzeba, że część przesłanek wyłączenia może dotyczyć konkretnie wskazanej strony (np. art. 19 p.p.s.a.). Celowe jest zatem aby skład orzekający w przedmiocie kolejnego wniosku złożonego w tej samej sprawie, ale przez inny podmiot, ponowił ocenę podstaw wyłączenia z art. 18 – 19 p.p.s.a.. W przepisie art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. ustawodawca zawarł przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy polegające na: 1. pozostawaniu przez sędziego w sprawie stroną lub pozostawaniu z jedną ze stron w takim stosunku, że jej wynik oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2. wyznaczeniu sędziego do rozpoznania sprawy swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia lub 3. do sprawy dotyczącej osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. nadto wyznaczenia do spraw, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6"a" dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zdaniem składu rozpoznającego złożony przez skarżącą wniosek o wyłączenie – żadna z wyżej wymienionych przyczyn wyłączenia nie ma w sprawie miejsca, a w szczególności – ze względu na liczne sprawy skarżącej J. W. w tutejszym sądzie – stwierdzić trzeba, że w tej konkretnej sprawie nie zachodzą podstawy do wyłączenia sędzi wynikające z art. 18 § 1 pkt 6 "a" i art. 19 p.p.s.a. Przede wszystkim występowania podstaw ostatnio wskazanych nie można potwierdzić, jak wywodzi skarżąca, tylko i wyłącznie z uwagi na wyłączenie sędzi w sprawie II SA/Bk 340/12. Skarga w sprawie niniejszej (II SA/Bk 848/11) została wniesiona na postanowienie SKO w B. z dnia [...] września 2011 r. o odmowie sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości postanowienia tego organu z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymującego w mocy stwierdzenie nieważności postanowienia SKO z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymującego w mocy postanowienie Starosty H. z dnia [...] stycznia 2008 r. uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia. Przedmiotem sprawy niniejszej jest więc, zwięźle rzecz ujmując, kwestia sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości co do treści orzeczenia nieważnościowego SKO w B. dotyczącego postępowania uzgodnieniowego zakończonego przed tym samym SKO. Natomiast przedmiotem zaskarżenia w sprawie II SA/Bk 340/12 jest postanowienie SKO w B. z dnia [...] lutego 2012 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] września 2011 r. zaskarżonego w sprawie niniejszej (z uwagi na to, że akta sprawy II SA/Bk 340/12 znajdują się w WSA w Olsztynie – vide nadesłana z tego sądu odpowiedź na skargę w tamtej sprawie, k. 198). Przy tak zidentyfikowanych przedmiotach zaskarżenia w sprawie niniejszej i sprawie II SA/Bk 340/12 uzasadniony jest wniosek, że obydwie są ze sobą powiązane. Ewentualna ocena sądu w postępowaniu II SA/Bk 340/12, że odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia zaskarżonego w sprawie niniejszej była niezgodna z prawem oraz że zachodziły przesłanki jego nieważności - wykluczałaby zasadność prowadzenia niniejszej sprawy II SA/Bk 848/11. Inaczej rzecz ujmując, gdyby sprawa II SA/Bk 340/12 wróciła na etap administracyjny, zachodziłaby podstawa do zawieszenia sprawy II SA/Bk 848/11 w oparciu o art. 56 p.p.s.a. Taka sytuacja, w której w obydwu sprawach sprawozdawcą wyznaczono tę samą osobę, zapewne wywołała wątpliwości skarżącej. Powyżej opisana zależność sprawy niniejszej od sprawy II SA/Bk 340/12 nie ma już jednak jakiegokolwiek znaczenia, bowiem sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk została wyłączona od rozpoznania sprawy II SA/Bk 340/12 (k. 200). To wyklucza jakiekolwiek wątpliwości (zgłaszane przez skarżącą) co do zachodzenia podstaw do jej wyłączenia w sprawie niniejszej. Wskazany do wyłączenia sędzia będzie bowiem orzekał tylko w jednej z powiązanych ze sobą spraw, co eliminuje jakiekolwiek wyrobienie sobie przez niego zdania w jednej sprawie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie tej drugiej. Niezależnie od powyższego brak jest innych podstaw wynikających zarówno z art. 18, jak i z art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia sędzi Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od rozpoznania sprawy niniejszej. Przede wszystkim analiza spraw z udziałem J. W., w których sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk brała udział w wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie (vide wykaz tych spraw z dnia 14 listopada 2012 r.), wskazuje na brak takiego powiązania przedmiotu sprawy niniejszej z którąkolwiek z nich, które odpowiadałoby treści przepisu art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. Większość z tych spraw (13 spośród 21) dotyczy bezczynności, a jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych – wskazany przepis nie dotyczy postępowań ze skargi na bezczynność (vide postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., I OZ 42/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Natomiast w sprawach rozpoznanych merytorycznie (pozycje 1, 4, 7, 12, 13, 20 i 21 wykazu) żadna nie toczyła się na skutek skargi wprost na postanowienie uzgodnieniowe Starosty H. z dnia [...] stycznia 2008 r. i utrzymujące je w mocy postanowienie SKO w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. (zaskarżona obecnie odmowa sprostowania dotyczy postanowienia stwierdzającego nieważność postanowienia SKO w B. w przedmiocie wskazanego uzgodnienia). Dalej wskazać trzeba, że co prawda sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk wydała postanowienie umarzające postępowanie (z uwagi na cofnięcie skargi) w sprawie II SA/Bk 71/09 ze skargi S. F. Z. w B. na postanowienie SKO w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r. (vide akta II SA/Bk 71/09 dołączone do sprawy niniejszej na czas rozpoznania przedmiotowego wniosku o wyłączenie) – to jednak niniejsza sprawa nie może być w żadnym wypadku uznana za kontynuację tamtego postępowania nieważnościowego. Przede wszystkim dlatego, że niniejsza sprawa dotyczy sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości odnośnie postanowienia SKO z dnia [...] lutego 2011 r., a postępowanie II SA/Bk 71/09 dotyczyło innego postanowienia tego organu - z dnia [...] grudnia 2008 r., które było wydane jako pierwszoinstancyjne w innym postępowaniu nieważnościowym. Sąd w sprawie II SA/Bk 71/09 nie badał jego merytorycznej poprawności, bowiem uznał się za związany cofnięciem skargi, a nadto z uzasadnienia postanowienia w sprawie II SA/Bk 71/09 nie wynika, by sąd oceniał cofnięcie z punktu widzenia art. 60 p.p.s.a. (przepisu tego nie wskazano w uzasadnieniu). Natomiast postępowanie zakończone postanowieniem SKO utrzymującym w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2008 r. (zaskarżone w sprawie II SA/Bk 71/09, w której orzeknie kończące wydała sędzia Anna Sobolewska - Nazarczyk) - stało się przedmiotem kontroli tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 560/10, w której rozpoznaniu nie uczestniczyła wskazana sędzia (vide CBOSA). Powyższe dowodzi, że nie istnieje niebezpieczeństwo powtórnej oceny przez tego samego sędziego zarzutów odnośnie tego samego orzeczenia lub orzeczeń z nim powiązanych, a więc nie zachodzi przesłanka wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że również skargi na postanowienia uzgodnieniowe (Starosty z dnia [...] stycznia 2008 r. i SKO z dnia [...] czerwca 2008 r.), których stwierdzenia nieważności dotyczy zaskarżona w sprawie niniejszej odmowa sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości – nie rozpoznawała sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk (vide postanowienie o umorzeniu w sprawie II SA/Bk 171/11). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. wypracowano w orzecznictwie stanowisko, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z subiektywnych odczuć strony. Konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego (vide postanowienie NSA z dnia 22 września 2011 r., II GZ 424/11, CBOSA). Uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadniają zastrzeżenia co do sposobu procedowania, w tym nieuwzględnianie wniosków strony, czy też wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z dnia 22 września 2011 r., II OZ 813/11, CBOSA). Również subiektywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia od rozpoznawania określonej sprawy (postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r., I OZ 617/11, CBOSA). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że we wniosku skarżącej brak jest argumentów wskazujących na istnienie po stronie sędziego Anny Sobolewskiej - Nazarczyk realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przyjąć zatem należy, że stanowisko strony nie podważa w żaden sposób oświadczenia sędziego. Z niego natomiast wynika – a jest to oświadczenie złożone przez tego sędziego po raz drugi w sprawie niniejszej – że wątpliwości co do bezstronności nie istnieją (vide k. 154, 187). Końcowo wskazać też należy na stanowisko NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 września 2012 r. w sprawie II OZ 704/12, że "Fakt orzekania przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie w innych sprawach wnioskodawczyni, których rozstrzygnięcie zapadło nie po jej myśli oraz okoliczność uchylania tych orzeczeń przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, nie może być uznany za przesłankę dla uznania, iż sędzia winien być wyłączony od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba" (CBOSA). Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.