II SA/Bk 868/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-02-20

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji tachografu jest zasadna, mimo podnoszonych przez przedsiębiorcę zarzutów dotyczących wadliwości postępowania administracyjnego i braku przesłanek do zwolnienia z odpowiedzialności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zebrały i oceniły materiał dowodowy, a także właściwie zinterpretowały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna, a podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszeń procedury administracyjnej oraz braku przesłanek do zastosowania przepisów egzoneracyjnych okazały się niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na przedsiębiorcę transportowego M. M. kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nieokazania dokumentów (wykresówek, danych z karty kierowcy) oraz nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów oraz nieuwzględnienie przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD) z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], o nałożeniu M. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: A. ul. [...], kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł, za: 1) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut; 2) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień; 3) nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 – godzinnego okresu – za każdy dzień; 4) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne. W oparciu o upoważnienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa skarżącego. Do kontroli okazano zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne - wydane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2015 r., do którego zgłoszono siedem pojazdów. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od 26 października 2015 r. do 7 lutego 2016 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorstwo skarżącego w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniało średnio 5 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dodatkowo pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformowano skarżącego o rozszerzeniu postępowania o naruszenia, które nie były wcześniej stwierdzone w protokole kontroli. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego PWITD decyzją administracyjną z dnia [...] września 2016 r., nr [...], nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Na skutek odwołania skarżącego, GITD decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji dyspozycji zawartej w art. 107 § 3 kpa. W ocenie organu odwoławczego, uzasadnienie decyzji organu I instancji było niejasne, ponadto organ niezasadnie stwierdził część naruszeń, podczas gdy w przypadku innych odstąpił od ich sankcjonowania bez wskazania przyczyn odstąpienia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, PWITD decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł za: (1) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut, tj. naruszenie art. 92a ust. 1,6, 7, oraz lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907) - w kwocie: 500 zł; (2) nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, tj. naruszenie art. 92a ust. 1, 6, 7 oraz lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - w łącznej kwocie: 37.000 zł; (3) nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień, tj. naruszenie art. 92a ust. 1, 6, 7 oraz lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - w łącznej kwocie: 400 zł; (4) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę, tj. naruszenie art. 92a ust. 1, 6, 7 oraz lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - w łącznej kwocie: 2.100 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. M. zarzucając organowi I instancji niewłaściwe uzasadnienie naruszenia polegającego na braku 4 wykresówek kierowcy K. M. z dni: [...] stycznia 2016 r., [...] stycznia 2016 r., [...] stycznia 2016 r. i [...] stycznia 2016 r. Skarżący wskazał dodatkowo, iż w ww. okresach pojazdem wykonywano przejazdy w ramach napraw i konserwacji, a kierowca został pouczony z uwagi na zagubienie wykresówek. W ocenie skarżącego organ I instancji naruszył też zasadę określoną w art. 10 k.p.a. poprzez wskazanie w decyzji naruszeń, które miały miejsce w okresie przekraczającym 12 miesięcy przed dniem 23 grudnia 2016 r. GITD nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z [...] dnia kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 92 a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, jak jest w sytuacji skarżącego. Następnie organ odwoławczy zacytował treść art. 92 a ust. 4, ust. 5 oraz ust. 6 u.t.d., 92b ust. 1-2 u.t.d., 92 c ust. 1 u.t.d. oraz art. 4 pkt 22 u.t.d. i stwierdził, że konsekwencją powyższych przepisów jest: 1) lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - 5.2.1 - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - karą pieniężną w wysokości 150,00 zł, - 5.2.2 - za każde następne rozpoczęte 30 minut - karą pieniężną w wysokości 200,00 zł; 2) lp. 6.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 200,00 zł, lecz nie więcej niż 2.000,00 zł nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu, za każdy dzień; 3) lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - karą pieniężną w wysokości 500,00 zł - za każdy dzień, 4) lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy karą pieniężną w wysokości 300,00 zł - za każdą wykresówkę. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęta 30 minut, GITD stwierdził, że analiza wykresówki z dni 28-29 października 2015 r., opisanej przez J. B., wykazała, iż po odebraniu odpoczynku wynoszącego 1 godzinę i 30 minut, zawierającego się od godziny 15:20 do godziny 16:50 dnia [...] października 2015 r., kierowca prowadził pojazd do godziny 23:12 tego samego dnia. W okresie od godziny 15:50 do godziny 23:12 kierowca prowadził pojazd łącznie przez 4 godziny i 46 minut. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 16 minut. Analiza wykresówki z dnia [...] lutego 2016 r., opisanej przez D. J., wykazała, iż kierowca prowadził pojazd do godziny 15:35 dnia [...] lutego 2016 r. do godziny 21:07 tego samego dnia. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 5 godzin i 14 minut. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 44 minuty. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 350,00 zł jest zasadna. Mając powyższe na uwadze, GITD stwierdził, że łączna kara pieniężna w wysokości 500,00 zł z tytułu ww. naruszenia została nałożona niezasadnie. Odnośnie naruszenia polegającego na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu; lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., GITD przyjął, że analiza wykresówek K. M. z dnia [...] lutego 2016r., pierwszej używanej w pojeździe o nr rej. [...] i kolejnej użytej w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, iż kierowca niezasadnie użył dwóch wykresówek w tym samym 24-godzinnym okresie rozliczeniowym. Ponadto dalsza analiza wykresówek K. M. z dnia [...] lutego 2016 r., pierwszej używanej w pojeździe o nr rej. [...] i kolejnej użytej w pojeździe o nr rej. [...] wykazała, iż kierowca niezasadnie użył dwóch wykresówek w tym samym 24-godzinnym okresie rozliczeniowym. Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna w łącznej wysokości 400,00 zł z tytułu ww. naruszenia została nałożona zasadnie. Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień; - lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że według art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/14, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie analizy materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych pobranych z kart kierowców i tachografów cyfrowych, wydruków z kart kierowców oraz zaświadczeń dokumentujących aktywność kierowców przekazanych w trakcie kontroli, organ I Instancji prawidłowo przyjął, że łączna kara pieniężna nałożona na stronę z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., wyniosła 37.000,00 zł. Odnośnie naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę; Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy powołał się na art. 34 rozporządzenia 165/2014, a następnie poddając analizie okazane do kontroli wykresówki pracowników skarżącego stwierdził, że łączna kara pieniężna nałożona za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez ww. lp. 6.3.8 prawidłowo wyniosła 2.100,00 zł. Odnosząc się z kolei do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że wniesione w odwołaniu dodatkowe wyjaśnienia oraz załączone dokumenty nie zmieniają zarówno charakteru stwierdzonych w protokole kontroli naruszeń, jak i nie wpływają na wysokość łącznej kary pieniężnej nałożonej na skarżącego. Złożone w odwołaniu przez skarżącego wyjaśnienia dotyczące naruszeń sankcjonowanych przez lp. 6.3.7 i lp. 6.3.8 zał. nr 3 do u.t.d. nie wpływają w żaden sposób na charakter tych naruszeń. Istotą ww. naruszeń nie jest bowiem fakt, czy strona w chwili kontroli posiadała dokumenty, które stanowiły podstawę do stwierdzenia naruszenia, a jedynie fakt, iż nie zostały one okazane w chwili kontroli. Odnosząc się z kolei do ewentualnej możliwości zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych, GITD po szczegółowej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednim zachowaniem zatrudnianych przez niego pracowników. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże, zdaniem GITD, wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów u.t.d., z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wywiódł M. M., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co ujawniło się między innymi brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznaniem, iż skarżący ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy skarżący takiej odpowiedzialności nie ponosi. Ponadto naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominięcie zgłaszanych przez skarżącego okoliczności i zarzutów w szczególności w zakresie przesłanek zastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz nie odniesienie się do wszystkich podnoszonych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, przed wydaniem decyzji administracyjnej; 3) art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zwalniające skarżącego od odpowiedzialności. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD w całości. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PWITD z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], o nałożeniu na M. M. kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej: u.t.d.), a w szczególności art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 6. Ze wskazanych przepisów wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 1). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący jest podmiotem do którego ma zastosowanie przepis art. 92a ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.t.d. Skarżący nie kwestionuje także faktu powstania naruszeń opisanych szczegółowo w punktach 1 – 4 postanowienia organu I instancji oraz zastosowanych do nich przez organ podstaw prawnych odpowiedzialności. Spór w sprawie, w ocenie skarżącego, dotyczy kwestii wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez niezebranie przez organ całego materiału dowodowego, nie odniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów skarżącego, uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz nieuwzględnienie przez organ faktu, że zachodziły podstawy do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zdaniem Sądu, wszystkie zarzuty skarżącego są niezasadne. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Skarżący nie wskazuje, które to dowody zostały pominięte lub których kwestii organy nie wyjaśniły. Podniesione przez niego zarzuty przybrały raczej postać zwykłej polemiki z ustaleniami organów. I tak odnośnie naruszenia określonego w pkt 3 decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że organ odwoławczy ograniczył się do powtórzenia stanowiska organu I instancji dodając, że w jego ocenie jest "skrajnie nieprawdopodobnym" aby w dwóch różnych pojazdach doszło do analogicznych uszkodzeń, uzasadniających użycie kolejnej wykresówki. Takie uzasadnienie decyzji, w ocenie skarżącego, nie spełnia kryteriów prawidłowo sporządzonego uzasadnienia w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a.. Tymczasem, zadaniem Sądu, jak ustalił organ I instancji, K. M. w dniu [...] lutego 2016 r. użył 2 wykresówek w ciągu 24 – godzinnego okresu. Pierwszą z nich użył w pojeździe o nr rej. [...] w okresie od godz. 6:55 do godz. 8:35, a drugą w pojeździe o nr rej. [...] od godz. 12:35 do godz. 15:50. Ten sam kierowca także w dniu 4 lutego 2016 r. użył 2 wykresówek w ciągu 24 – godzinnego okresu. Pierwszą z nich użył w pojeździe o nr rej. [...] w okresie od godz. 7:00 do godz. 9:00, zaś drugą użył w pojeździe o nr rej. [...] w okresie od godz. 9"15 do godz. 18:00. Powyższe narusza art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 oraz pkt 6.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast organ odwoławczy precyzyjnie opisał przebieg zdarzeń związanych z użyciem owych wykresówek oraz przeanalizował wyjaśnienia kierowcy w tym zakresie. Ostatecznie nie dał wiary wyjaśnieniom, że w obu sytuacjach przyczyną użycia kolejnych wykresówek było zacięcie się ich w tachografach. Stanął przy tym na stanowisku, że w jego ocenie jest skrajnie nieprawdopodobnym, aby w dwóch różnych pojazdach w tak krótkim czasie doszło do analogicznych uszkodzeń. Stanowisko organu odwoławczego zasługuje na aprobatę. W tym miejscu przypomnieć należy, że jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1060/173, odpowiedzialność wynikająca z art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków tego przewozu drogowego jest odpowiedzialnością administracyjną, która ma co do zasady charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia. Jest ponoszona z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Dlatego wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie wystąpienia określonego naruszenia, a odpowiedzialność podmiotu zbliżona jest do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka. Ponadto przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Po 791/16). Powyższe, w ocenie niniejszego składu orzekającego oznacza, że organ odwoławczy w okolicznościach przedmiotowej sprawy był uprawniony do takiej oceny zebranego materiału dowodowego, a ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Niezasadny jest również zarzut odnoszący się do naruszeń opisanych w pkt 2 decyzji organu I instancji. Organ ten precyzyjnie opisał w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz w załączniku do tego protokołu, które wykresówki zostały mu podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego okazane, a które okazane nie zostały. Protokół ten został podpisany zarówno przez inspektora działającego w imieniu organu I instancji, jak też przez skarżącego. Także organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przeanalizował każdy z przypadków nieprzedstawienia wykresówek. Podkreślenia więc wymaga, że jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1175/17, protokół kontroli drogowej sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową, co z drugiej strony winno zobowiązywać kontrolowanego do dołożenia ze swojej strony starań, żeby w protokole tym znalazły odzwierciedlenie wszystkie okoliczności stanu objętego kontrolą, w tym oświadczenia/twierdzenia kontrolowanego na ten temat. Takie zachowanie leży więc w interesie kontrolowanego. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika zaś, żeby skarżący wniósł jakieś zastrzeżenia do przedmiotowego protokołu kontroli. Twierdzenie zatem przez niego, że wykresówki te podczas kontroli zostały okazane, są gołosłowne. W odniesieniu do wykresówek kierowcy K. M. z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] stycznia 2016 r., [...] stycznia 2016 r. i [...] stycznia 2016 r. stwierdzić należy, że sam skarżący przyznaje, że nie zostały one okazane podczas kontroli w jego siedzibie, tylko przedstawione dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. Jednocześnie nie można podzielić stanowiska skarżącego, że fakt nieokazania tych wykresówek podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego był usprawiedliwiony z uwagi na brak obowiązku używania wykresówek w sytuacji napraw i konserwacji pojazdów. Po pierwsze bowiem, o rzekomych przejazdach pojazdów w omawianych dniach celem ich naprawy podniesiono dopiero w piśmie K. M. z dnia [...] grudnia 2016 r. a nie podczas kontroli w kwietniu 2016 r. Po wtóre zaś, twierdzeniom tego kierowcy odnośnie napraw i konserwacji pojazdów przeczy fakt użycia owych wykresówek. Konsekwentnie za skarżącym przyjąć należy, że gdyby pojazdy dokonały przejazdów w celu konserwacji, to ich kierowcy nie użyliby w takim przypadku wykresówek. Wykresówki te jednak użyte zostały, ale nie zostały okazane w stosownym czasie. Jako niezasadny należy także uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., w szczególności w nawiązaniu do stanowiska skarżącego z jego pisma z dnia [...] grudnia 2016 r. W piśmie tym skarżący podniósł, że w jego ocenie okres kontroli winien się ograniczyć do 12 miesięcy, gdyż dokumenty z okresu wcześniejszego zostały zarchiwizowane i stąd skarżący ma ograniczone możliwości w zakresie zgłoszenia wniosków dowodowych na okoliczność wykazania przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b u.t.d. W związku z powyższym wniósł on o przedłużenie terminu na składanie wniosków i dowodów. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. (doręczonym skarżącemu w dniu [...] stycznia 2017 r.) przedłużył skarżącemu termin na składanie wyjaśnień do dnia [...] stycznia 2017 r. Do dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący żadnych wyjaśnień oraz dowodów nie złożył, a zatem organ pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. zawiadomił go o możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Także i w tym przypadku skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień oraz wniosków dowodowych. W związku z powyższym organ w dniu [...] lutego 2017 r. wydał decyzję. Jak zatem widać z sekwencji działań organu i skarżącego, wszystkie wymogi proceduralne zostały przez organ zachowane. Skarżący natomiast nie wykazuje, dlaczego w zakreślonych mu przez organ terminach nie złożył żadnych dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Organ, co nie budzi także wątpliwości, był uprawniony do rozszerzenia okresu kontroli poza okres 12 miesięcy od daty wszczęcia postępowania, bo żaden przepis obowiązującego prawa nie ogranicza takiej kontroli do wskazanego okresu. Niezasadny jest także w ocenie Sądu, zarzut skargi odnoszący się do braku wyjaśnienia przez organy, jakie naruszenia ustawy składają się na nałożona karę w wysokości 15.000 zł. Jak widać bowiem z akt sprawy, organy szczegółowo opisały naruszenia, a także jednoznacznie wskazały, jakie kwoty kar zostały wymierzone za poszczególne naruszenia. Łączna suma tych kar wyniosła kwotę 40.000 zł, jednakże ze względu na brzmienie art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., suma kar w przypadku skarżącego nie mogła przekroczyć kwoty 15.000 zł i taka też kara została wymierzona. Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazane przepisy dają możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za powstałe naruszenia, ale w sprawie niniejszej podstawy do takiego zwolnienia nie wystąpiły. Zauważenia bowiem wymaga, że w skardze skarżący właściwie nie precyzuje przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za stwierdzone przez organ naruszenia. Natomiast przepis art. 92a ust. 1 u.t.d., stanowiący podstawę wymierzenia kary pieniężnej, ustanawia odpowiedzialność administracyjną, która ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1390/17). Organ prowadzący postępowanie nie ma przy tym obowiązku poszukiwać z urzędu dowodów na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy za powstałe naruszenia przepisów u.t.d. To na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania takich okoliczności, ponieważ to on wywodzi z tych okoliczności skutki prawne, które zwalniają go od odpowiedzialności. W kontekście powyższego uzupełniająco należy tylko wskazać, że nawet brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby bowiem, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w przepisach prawa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 729/17). Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło