II SA/Bk 905/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie oceny zgodności z prawem uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. w sprawie wysokości składki p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 68). Skarżący prowadzi aktualnie samodzielne gospodarstwo domowe, bowiem ojciec J. D. pozostaje pod opieką innej osoby. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi dochód S. D. z pracy sezonowej w nieznanej kwocie (we wcześniejszym wniosku wskazywał, iż jest to dochód w kwocie 500-600 zł netto). Skarżący S. D. uzyskał również dochód z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokość 7.300 zł, co w przeliczeniu na cały rok daje miesięcznie kwotę 608 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego stanowią: energia elektryczna – 21,50 zł; telefon – 35,48 zł; opłata za śmieci – 19 zł, oraz koszty zakupu żywności – 1.050 zł, utrzymanie samochodu F. [...], rok produkcji [...] – 100 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne: KRUS – 380 zł (127 zł/m-c), podatek rolny – 83 zł (28 zł/m-c) i woda - 6 zł (2 zł/m-c) oraz roczne: zakup opału – 1.200 zł (100 zł/m-c), zakup odzieży – 300 zł (25 zł/m-c), zakup środków chemicznych i środków osobistych – 200 zł (17 zł/m-c), ubezpieczenie OC budynków – 84 zł (7 zł/m-c), opieka lekarska i stomatologiczna - 300 zł (25 zł/m-c), koszty związane z ubezpieczeniem samochodu OC – 158 zł (14 zł/m-c). Skarżący zaakcentował, iż na inne nieprzewidziane wydatki musi pożyczać pieniądze, a później zwracać długi. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...] m²) i budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też oszczędności (k. 67-68). Końcowo wnioskodawca podniósł, iż zadłużenie wobec organów GSWJ w K. wynosi 783 zł plus odsetki oraz koszty komornicze. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna S. D. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie zamykają się kwotą 100 zł (k. 65) oraz koszty ustanowienia adwokata. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie NSA w Warszawie w dniu 21 listopada 2014 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1244/14 oddalił zażalenie skarżącego na odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niemniej jednak skarżący obecnie nie zamieszkuje z ojcem i nie posiada już dochodu z emerytury ojca. W złożonym oświadczeniu S. D. wykazał, iż prowadzi aktualnie gospodarstwo domowe samodzielnie, gdyż ojciec przebywa u innej osoby, a wysokość jego miesięcznych dochodów wynosi około 600 zł netto (jedynie dochód z dopłat bezpośrednich, gdyż skarżący podniósł, że praca sezonowa nie jest dochodem k. 69). Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy wynoszą łącznie około 1.571 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...] m²) i budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Mając powyższe na uwadze w sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez S. D. oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie 600 zł z dopłat bezpośrednich) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad 1.500 zł. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody. Skarżący przy tym nie wykazał, aby zalegał ze spłatą bieżących rachunków i jedyna zaległość dotyczy opłat za spółkę wodną w kwocie 783 zł plus odsetki oraz koszty komornicze. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okoliczność, że wykazane dochody nie pokrywają się z ponoszonymi wydatkami wskazuje, iż skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przedstawione bowiem przez S. D. okoliczności odnośnie jego dochodów oraz jego wydatków przeczą zasadom logiki i życiowego doświadczenia (podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 240/09, postanowieniu z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OZ 952/08 i postanowieniu z dnia 31 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 272/08). Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek S. D. uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.