II SA/Bk 947/12
WyrokWSA w Białymstoku2013-04-24
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali mieszkalnych, którzy nie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi ani zarządcami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, mogą być uznani za strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy mogą skutecznie wszcząć postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie oceniły, iż wnioskodawcy nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego. Właściciele lokali mieszkalnych, których dotyczy inwestycja, powinni być uznani za strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości. Wątpliwości co do legitymacji procesowej należy rozstrzygać na korzyść strony domagającej się jej uznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Wojewody P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Postępowanie wznowiono na wniosek K. K. i innych właścicieli lokali, którzy twierdzili, że inwestycja narusza ich interes prawny. Organy odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B., stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2012 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Skarga została wywiedziona w następujących okolicznościach.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Budowlanemu [...] Sp. z o.o. w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parkingiem podziemnym (powierzchnia zabudowy 2117 m 2 i kubatura 57 450 m 3 ) oraz z miejscami parkingowymi w poziomie terenu, na działkach nr ew. [...] i [...] obręb 5 przy ul. H. w B. W dniu 9 grudnia 2009 r. decyzja stała się ostateczna.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent Miasta B. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie z wniosku K. K., A. A., W. J., A. J., W. U. Wszyscy wnioskodawcy jako podstawę wznowienia wskazali przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Następnie Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. z tego powodu, że żaden z wnioskodawców nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego związanego z wpływem planowanej inwestycji na lokal stanowiący przedmiot ich odrębnej własności.
Od tego rozstrzygnięcia odwołanie w terminie wniósł K. K. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że status strony w sprawie o udzielenia pozwolenia na budowę, a także we wznowionym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę weryfikowany jest w świetle treści art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Oznacza to, że interes prawny w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę ma inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do ustalenia kręgu stron w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę, określając dla każdej inwestycji obszar oddziaływania. Kluczowym dla oceny czy danym podmiotom służy status strony jest ustalenie czy i w jakim zakresie oddziaływanie projektowanego obiektu wykracza poza teren nieruchomości, na której ma być zlokalizowany. Obszar oddziaływania obiektów określonych w decyzji, stanowiącej przedmiot rozpatrywanego wniosku o wznowienie postępowania obejmował działki inwestycji o nr ewid. [...] i [...] oraz nieruchomości sąsiednie o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (powstałą z połączenia działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...], obręb 5 w Białymstoku - decyzja z dnia [...].07.2009 r., znak: [...]) ze względu na możliwość wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu tych działek w przypadku ewentualnego realizowania przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Przymiot strony właścicieli powyższych nieruchomości w niniejszym postępowaniu wynikał z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Organ podniósł, że wnioskodawcy swój interes prawny wywodzą z tytułu przysługujących im praw odrębnej własności lokali mieszkalnych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wykazała, że
K. K. posiada prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego o nr [...] W. J. i A. J. lokalu mieszkalnego o nr [...], A. A. lokalu mieszkalnego o nr [...] mieszczących się w budynku przy ul. Ś. w B.. Natomiast W. U. nie legitymuje się żadnym z praw o których mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego do nieruchomości nr ew. [...].
Wojewoda P. podzielił stanowisko Prezydenta Miasta B., że żaden z wnioskodawców nie wykazał swego indywidualnego interesu prawnego związanego z wpływem planowanej inwestycji na lokal stanowiący przedmiot ich odrębnej własności, a tym samym naruszenia uprawnień dotyczących korzystania z niego. Organ podniósł, że warunkiem uznania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, że jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ wywiódł, że spółdzielni mieszkaniowej działającej jako zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, przysługuje prawo reprezentowania na zewnątrz również właścicieli odrębnych lokali. Tym samym spółdzielnia jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09 i z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 694/10 do II OSK 697/10 oraz z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1666/08). Instytucja zarządu powierzonego spółdzielni mieszkaniowej nie wyklucza udziału w postępowaniu administracyjnym, obok zarządu spółdzielni, także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych i mających udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą oni własny zindywidualizowany interes prawny. Podkreślenia wymaga, że ich udział jest zakreślony granicami tego interesu prawnego (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1693/10, WSA w Warszawie z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 234/11). Nie jest dopuszczalne stwierdzenie, że każdy współwłaściciel nieruchomości wspólnej - członek spółdzielni mieszkaniowej, już z samego faktu posiadania prawa współwłasności ma być uznany za stronę wszystkich postępowań administracyjnych dotyczących pozwolenia na budowę.
Organ podał, że analiza akt sprawy wykazała, iż wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie powoduje ograniczenia zagospodarowania działki o nr ew. [...] położonej w B. przy ul. Ś.. Jak wynika z projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji, przedmiotem inwestycji jest budowa budynku, który nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z tą działką. Organ zbadał zgodność projektu zagospodarowania działki z § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Podano, że wysokość projektowanego budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] oszacowano na 24,30 m. Z projektu zagospodarowania terenu (str. 21 projektu budowlanego) stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę jednoznacznie wynika, że projektowana inwestycja nie graniczy bezpośrednio z działką o nr ewid. [...] i jest od niej oddzielona działką o nr ewid. [...]. Projektowany budynek znajduje się w odległości 37,5 m od budynku przy ul. Ś. Najwyższa krawędź przesłaniająca projektowanego budynku od strony działki o nr ewid. [...] znajduje się na wysokości 26,90 m (wysokość budynku 24,30 m + różnica urządzonego terenu 2,60 m) i jest mniejsza niż odległość między budynkami, co spełnia wymagania § 13. Projektowany budynek nie ograniczy więc naturalnego oświetlenia budynku przy ul. Ś. Odnosząc się zarzutu zlokalizowania części miejsc parkingowych na działce nr ew. gr. [...] organ podał, że, działka ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym inwestora zgodnie ze złożonym przez inwestora oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, niemniej jak wynika z projektu budowlanego do bilansu miejsc postojowych nie wliczono miejsc postojowych w zatoce parkingowej przy budynku zlokalizowanym przy ul. Ś. Odpowiadając na zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla części działki nr ew. [...] wskazano, że już w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta B. ustalono, że działka ta nie jest działką leśną. Na etapie udzielania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z rejestrem gruntów sporządzonym dnia 13 października 2009 r. działka ta posiadała symbol B, co zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oznaczało, że stanowiła teren mieszkaniowy. Odnośnie zarzutu pogorszenia przez planowaną inwestycję stanu środowiska naturalnego poprzez wycięcie ponad 50 drzew podano, że decyzją o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2009 r. nałożono na inwestora obowiązek uzyskania decyzji zezwalającej na ewentualną wycinkę istniejących drzew kolidujących z planowaną inwestycją. Jak wynika z akt sprawy inwestor przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę przedłożył organowi I instancji opinię Departamentu Środowiska i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w B. w sprawie możliwości wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew kolidujących z planowaną inwestycją. W ocenie organu wymaganym pozwoleniem, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane nie jest zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów, o którym mowa w art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Odnosząc się do zarzutu K. K., że jego interes prawny wynika z naruszenia § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z uwagi na likwidację dojazdu z drogi publicznej do bloku i garaży oraz likwidację drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku przy ul. Ślusarskiej 21 wskazano, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdził, że omawiana inwestycja nie ingeruje w teren działki o nr ew. [...]. Działka ta graniczy bezpośrednio z działką nr ew. [...] stanowiącą własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o szerokości 3 m. Poprzez tę działkę zapewniony jest dostęp do drogi publicznej. Spełnia ona wymogi określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodatkowo wskazano, że omawiana inwestycja uzgodniona była z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Działka o nr ew. gr. [...] nadal ma pełnić funkcję drogi pożarowej, a na jej wytyczenie, jako zewnętrznej drogi pożarowej inwestor uzyskał zgodę Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w B. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. Nie można zatem, zdaniem organu, podzielić obaw skarżącego, że teren działki o nr ew. [...] zostanie zamknięty ogrodzeniem, gdyż jak wynika z rozwiązań przyjętych w zatwierdzonym przez organ l instancji projekcie budowlanym, ogrodzenie działki zlokalizowane ma być wyłącznie na terenie działki o nr ew. [...]. Dodano, że działka o nr ew. [...] nie znajdowała się w gospodarowaniu Departamentu Dróg i Transportu Urzędu Miejskiego (obecnie Zarządu Dróg i Inwestycji Miejskich) a inwestor posiada prawo użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości. Ponadto zgodnie ze wskazaniem zawartym w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2009 r. działka o nr ew. [...] jest jedynie drogą wewnętrzną - przedłużeniem ul. Ś.
W konkluzji organ podał, że analiza akt sprawy wykazała, że brak jest oddziaływania zamierzonej inwestycji na nieruchomość o nr ew. [...], a tym samym stwierdzić należy, iż obszar oddziaływania ustalony w postępowaniu zakończonym kontrolowaną w niniejszym przypadku decyzją został ustalony w sposób prawidłowy a realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje również konkretnego naruszenia warunków korzystania z lokali mieszkalnych, do których przysługuje odwołującym prawo odrębnej własności. Brak jest więc podstaw do przyznania im legitymacji do bycia stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2009 r. a tym samym i jej uchylenia. Końcowo wyjaśniono, że pomimo faktu, iż działka o nr ew. [...], na której posadowiony został budynek, gdzie znajduje się lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje W. U. znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu ustalonym decyzją o pozwoleniu na budowę, nie może mu zostać przyznana legitymacja do bycia stroną w postępowaniu zakończonym tą decyzją, z uwagi na fakt, iż nie przysługuje mu żaden tytuł prawny określony treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W niniejszym przypadku za stronę postępowania uznana została Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył K. K. i zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, d oraz pkt 8 i 9, art. 9 ust. 1, art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4 pkt 2, art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b, art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane;
- art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 16 ust. 2, art. 29 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
- art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 1, art. 2 i art. 2a ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 233 k.c. w zw. z art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane;
- art. 74 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 127 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 pkt 5 oraz art. 125 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 8 oraz art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane w zw. art. 63 ust. 3 i art. 36 ust. 3 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych;
- art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, poprzez niespełnienie zapisów zawartych w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2009 r. w zakresie powierzchni biologicznie czynnej. W pkt 2 lit. a tej decyzji oraz w przeprowadzonej analizie urbanistycznej w obrębie terenu do powierzchni biologicznie czynnej zalicza się wyłącznie tereny na gruncie rodzimym, zatem nie jest możliwe uznanie za nią zieleni urządzonej na płycie garażu podziemnego. Przeprowadzona analiza urbanistyczna w obrębie terenu inwestycji nie wykazała występowania zieleni urządzonej na płycie garażu podziemnego oraz istnienia samych garaży podziemnych co skutkuje istotnym naruszeniem przez projekt budowlany art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skargi podano, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy inwestor nie posiadał tytułu prawnego do całego terenu, który obejmuje inwestycja. W okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a decyzją organu odwoławczego inwestor sprzedał działkę nr [...]. Z uwagi na to, że decyzja ustalająca warunki zabudowy jako teren inwestycji wskazywała działki nr [...] i [...] to sprzedaż działki nr [...] oznacza niespełnienie przez inwestora wymogów określonych w tej decyzji a to z kolei oznacza, że należało odmówić wydania pozwolenia na budowę. Zmiana stanu prawnego nieruchomości wchodzących w skład inwestycji skutkuje również tym, że nie spełnia ona wymogu dotyczącego liczby miejsc parkingowych. Do bilansu miejsc parkingowych nie można bowiem wliczyć miejsc postojowych zrealizowanych na sąsiednich działkach do których nie posiada się tytułu prawnego. Skarżący podniósł, że jego interes prawny wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 9 oraz art. 35 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych oraz art. 5, art. 29, art. 30, art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z § 3 ust. 1 pkt 86 lit. d rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego stosownie do treści art. 28 kpa w zw. art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Jego zdaniem decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z wymogami ochrony środowiska. Podniósł, że drzewostan znajdujący się na części działki nr [...] miał status lasu szczególnie chronionego w rozumieniu ustawy o lasach co oznacza, że w razie zmiany sposobu jego użytkowania należało sporządzić raport o oddziaływaniu na środowisko. Usytuowanie planowanej inwestycji w odległości 1,5 m od granicy z działkami nr [...], [...], [...] i [...], stanowiące odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, pogorszyło stan środowiska poprzez wycięcie wszystkich drzew. Zdaniem skarżącego w sprawie istniał obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. Decyzja o pozwoleniu na budowę zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę przez emisje światła z neonu usytuowanego na dachu budynku w celach reklamowych. Blask bijący z neonu w godzinach nocnych uniemożliwia spokojne zasypianie, powoduje bezsenność. Wielkość konstrukcji urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z możliwością wystąpienia niekorzystnych czynników atmosferycznych, np. silnego wiatru, co mogłoby powodować naruszenie konstrukcji urządzenia i w konsekwencji skutkować spadnięciem tego urządzenia z dachu na przechodzących ludzi lub zaparkowane samochody. Reklama świetlna umieszczona na budynku ujemnie wpływa na zdrowie oraz bezpieczeństwo osób trzecich zamieszkałych w budynkach sąsiednich. Nadto zdaniem skarżącego przedmiotowa inwestycja narusza uzasadnione interesy prawne osób trzecich mieszkańców budynku ul. Ślusarskiej 21, którego źródłem jest art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane w zw. art. 63 ust. 3 i art. 36 ust. 3 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycja powoduje obniżenie wartości nieruchomości lokalowych w budynkach sąsiednich. Projekt budowlany nie nawiązuje do istniejącej zabudowy i krajobrazu terenów sąsiednich. Bryła budynku szpeci i zakłóca krajobraz okolicy. Zaprojektowany budynek jest wyższy o 9,3 m od budynków zlokalizowanych w sąsiedztwie tej inwestycji na działkach nr ew. gr. [...], [...], [...], [...] i o 18,3 m od budynków usytuowanych na działkach nr ew. gr. [...], [...], [...], [...] co powoduje zaburzenie ładu architektonicznego oraz skutkuje spadkiem wartości nieruchomości sąsiednich. Obszary wokół inwestycji pokryte są roślinnością na gruncie rodzimym, znajdują się na terenie niezabudowanym, nie utwardzonym. Projektowana powierzchnia biologicznie czynna narusza istniejący porządek i zakłada urządzenie zieleni na płycie garażu podziemnego w betonowych kwietnikach i wazonach. Przed rozpoczęciem inwestycji z budynków sąsiednich rozciągał się widok na miejscowy las znajdujący się na terenie działki nr ew. [...] na którym rosły drzew w liczbie 77 sztuk od ponad 40 lat i były miejscem lęgowym dla wielu cennych przyrodniczo gatunków ptaków. Widok ten zwiększał atrakcyjność nieruchomości sąsiednich. Wycięcie prawie wszystkich drzew, które rosły w lesie na części działki o nr ew. [...] i wyrażenie zgody na usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką nr ew. [...] zmniejsza wartość nieruchomości sąsiednich. Również na zmniejszenie atrakcyjności tego terenu będzie miało wpływ zwiększenie dodatkowej ilości mieszkańców a wraz z tym dodatkowa ilość samochodów w liczbie ok. 215 szt. (215 mieszkań x 1 samochód), co spotęguje już istniejący problem z parkowaniem i płynnym poruszaniem się po wąskich ulicach osiedla. Nadto usytuowanie przedmiotowej inwestycji na działce nr ew. [...] likwiduje dostęp do drogi publicznej i uniemożliwia dojazd pojazdom właścicieli garaży oraz mieszkańcom bloku jak również staży pożarnej i karetek pogotowia do budynku przy ul. Ś. Skarżący podniósł, że w sprawie niniejszej nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, dający podstawę do zastosowania odstępstw od przepisów techniczno - budowlanych. Inwestor posiada bardzo dużych rozmiarów działkę budowlaną o kształcie prostokąta. Okoliczności powyższe świadczą, że miał on idealne możliwości w zagospodarowaniu swojej działki na cele budowlane i nie było potrzeby sytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy z działkami sąsiednimi, powodując pogorszenie stanu środowiska przez wycięcie wszystkich zdrowych drzew które rosły w odległości 1,5 m od granicy działki. Skarżący wywiódł, że w decyzji o pozwoleniu na budowę nie rozstrzygnięto kwestii likwidacji jedynego dojazdu przez działkę nr ew. [...] do garaży znajdujących się pod budynkiem ul. Ś. oraz likwidacji drogi pożarowej znajdującej się na działce nr ew. [...], która przebiega wzdłuż dłuższego boku budynku ul. Ślusarskiej 21 i przez to zlikwidowanie dojazdu pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do tegoż bloku. Podniósł, że niewątpliwie będzie istniała możliwość dostępu pieszego z drogi publicznej, tj. ul. G., K., H. do bloku przy ul. Ś. po zakończeniu inwestycji i wybudowaniu ogrodzenia na działce o nr ew. [...] do którego inwestor posiada tytuł prawny. Istniejące przeszkody architektoniczne uniemożliwiają dojazd samochodów do garaży znajdujących się pod blokiem oraz dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do budynku w inny sposób niż przez działkę nr ew. [...]. Potwierdzeniem tego są zapisy części graficznej decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r., znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr 5 segment A i B przy ul. Ś. w B., gdzie zaprojektowano jedyny dojazdu z drogi publicznej do bloku i garaży znajdujących się pod budynkiem przez jedyny zjazd z drogi publicznej, który prowadzi przez działkę nr ew. [...] oraz drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku przy ul. Ś. umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do bloku umiejscowionej na działce nr ew. [...]. Skarżący nadmienił, że działka nr ew. [...] nie została zaplanowana na drogę pożarową i jej szerokość która jest mniejsza niż 4 m nie spełnia wymagań drogi pożarowej. Powyższa działka została zaplanowana jako chodnik i na niej występują stałe elementy zagospodarowania terenu w postaci trzepaka, śmietnika, wysokich krawężników oraz rosną na niej drzewa co w sposób trwały uniemożliwia dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do elewacji budynku. Działki o nr ew. [...] i [...] zostały przeznaczone pod pas drogowy ulicy Ś. Usytuowanie drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku przy ul. Ś. umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do bloku umiejscowionej na działce nr ew. [...] była uzgodniona z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (dowód: decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r., znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr 5 segment A i B przy ul. Ś. w B.). W konkluzji tej części uzasadnienia skarżący podniósł, że w decyzji o pozwoleniu na budowę brak jest rozstrzygnięcia w zakresie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej wynikającej z normy bezwzględnie obowiązującej, jakim jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 - Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych. Brak jest zapisu o zabezpieczeniu interesów osób trzecich właścicieli garaży znajdujących się pod budynkiem ul. Ś. przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, jak również nie umieszczono zapisu o zabezpieczeniu interesów osób trzecich mieszkańców bloku przy ul. Ś. przez pozbawienie dostępu do drogi pożarowej umiejscowionej na działce nr ew. [...]. Budynek posadowiony na działce nr ew. [...] przy ul. Ś. w B. należy do grupy wysokości średniowysokiej (budynek V - kondygnacyjny) zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ IV co oznacza, że droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku przez działkę nr [...]. Skarżący nadmienił, że Księga Wieczysta Nr [...] założona dla działki nr ew. [...], do której inwestor posiada prawo użytkowania wieczystego, nie ma wpisanego zapisu o ustanowieniu służebności gruntowej na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich polegającej na prawie przechodu i przejazdu. Zakończenie inwestycji i wybudowanie ogrodzenia na działce o nr ew. [...] zlikwiduje drogę pożarową. Nadto skarżący zarzucił, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stracił ważność w 2003 r., albowiem plan ten działkę nr [...] przeznaczał pod drogę publiczną. Działka ta nie może być przeznaczona pod przedmiotową inwestycję, albowiem nie ma waloru działki budowlanej. Skarżący podniósł, że organ nie przeprowadził szczegółowej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu inwestycji. Podał, że działka nr [...] już od 1952 r. była zaplanowana jako droga publiczna i czasowo oznaczona pod nazwą ulica nowoprojektowana łącząca ul. Ś. z ul. G. i ul. K. i została zrealizowana w 1998 r. Mieszkańcy bloku przy ul. Ś. dostęp do drogi publicznej - ul. G. i ul. Ś. mają jedynie przez drogę istniejącą na działce nr ew. [...]. Nieruchomości drogowe nie mogą być obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób prawnych, osoby te nie mogą też tymi nieruchomościami faktycznie władać w sposób prowadzący do przeznaczenia powierzchni nieruchomości drogowej pod obszar inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że posiadanie prawa rzeczowego - użytkowania wieczystego przez inwestora do działki nr ew. [...] na której znajduje się nieruchomość drogowa - fragment ul. Ś. stanowi przeszkodę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na tę działkę. Inwestor mógł skutecznie złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w stosunku do działki nr [...]. Skarżący zarzucił również, że w sprawie brak jest stosownych opinii, uzgodnień, pozwoleń a mianowicie inwestor nie przedstawił umowy z Zarządem Dróg Miejskich w B. na przebudowę drogi na fragmencie odcinka ul. Ś. na działce nr ew. [...] w związku z budową trzech zjazdów z tej drogi na teren inwestycji niedrogowej zlokalizowanej na działce nr ew. [...], uzgodnienia z Zarządem Dróg Miejskich w B. projektu budowlanego tych zjazdów przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz samego pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem prac budowlanych tych zjazdów, uzgodnienia z Zarządem Dróg Miejskich w B. dotyczącego możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą w zabudowie nieruchomości przyległej do pasa drogowego fragmentu odcinka ul. Ś. na działce nr ew. [...].
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Budowlanemu [...] Sp. z o.o. w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parkingiem podziemnym (powierzchnia zabudowy 2117 m 2 i kubatura 57 450 m 3 ) oraz z miejscami parkingowymi w poziomie terenu, na działkach nr ew. [...] i [...] obręb 5 przy ul. H. w B. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności mieszczących się w budynku przy ul. Ś. w B. Jako podstawę wznowienia wnioskodawcy wskazali przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Organy odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na brak podstaw do przyznania wnioskodawcom legitymacji do bycia stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2009 r. Uzasadnienie organów w tym zakresie sprowadzało się do następującej konstatacji. Warunkiem uznania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. W ocenie organów w sprawie niniejszej analiza akt sprawy wykazała, że brak jest oddziaływania zamierzonej inwestycji na nieruchomość o nr ew. [...]. Stwierdzono, że obszar oddziaływania został ustalony w sposób prawidłowy a realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje również konkretnego naruszenia warunków korzystania z lokali mieszkalnych, do których wnioskodawcom przysługuje prawo odrębnej własności.
Stanowisko organów nie zasługuje na aprobatę.
W punkcie wyjścia rozważań podać należy, że definicję strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym zawiera art. 28 kpa. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca jednak w szeregu aktach prawnych zmodyfikował pojęcie strony na użytek konkretnego postępowania administracyjnego. Uczynił tak m.in. w odniesieniu do postępowania w sprawach o pozwolenie na budowę, nowelizacją z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718). Przedmiotowa nowelizacja dotyczył m.in. art. 28 prawa budowlanego, poprzez oddanie ust. 2. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nowelizacja art. 28 prawa budowlanego poprzez dodanie ust. 2 nie wyłączyła stosowania art. 28 kpa. Nadal przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku, a nie z jego naruszeniem. Zmiana art. 28 prawa budowlanego z jednej strony ograniczyła krąg podmiotów mających przymiot strony do właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządów nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Oznacza to pominięcie dzierżawców, najemców czy posiadaczy nieruchomości znajdujących się w tym obszarze. Z drugiej strony wprowadzenie w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu poszerza krąg stron tego postępowania. Oznacza to, że przymiot strony mają nie tylko właściciel działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, lecz również właściciele działek położonych dalej, pod warunkiem że planowania inwestycja oddziaływuje na te działki (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2005 r., OSK 1865/04, zob. również Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 326).
Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej, inwestycji. W procesie wyznaczania obszaru oddziaływania obiektu istotną rolę pełni odnalezienie i właściwe odczytanie norm prawnych zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Przy czym nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego należy interpretować z uwzględnieniem treści art. 5 ust. 1 pkt 1-9 prawa budowlanego. W przepisie tym sformułowana została zasada ogólna prawa budowlanego, określająca, jakie wymagania powinien spełniać obiekt budowlany, jak również jego budowa i użytkowanie. Nadanie przepisowi rangi zasady ogólnej (generalnej) oznacza, że jego postanowienia wymagają uwzględnienia przy interpretowaniu innych postanowień ustawy oraz przepisów wykonawczych. Taki sposób ustalania kręgu stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonego w trybie zwykłym ma również zastosowanie w trybach nadzwyczajnych (vide: wyrok NSA z 5 kwietnia 2007 r., II OSK 598/06, Lex nr 339465).
Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej w pierwszej kolejności podać należy że kontrola Sądu w sprawie niniejszej dotyczy tylko i wyłącznie stanowiska organów w zakresie tego czy wnioskodawcom przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę a w konsekwencji czy mogli oni skutecznie wszcząć postępowanie wznowieniowe dotyczące tej decyzji. Kontroli Sądu nie podlegała natomiast legalność samego pozwolenia na budowę. Założenie to jest istotne, albowiem większość zarzutów skargi dotyczy właśnie kwestii związanej z legalnością pozwolenia na budowę.
Z decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowiącej przedmiot rozpatrywanego wniosku o wznowienie postępowania, wynika że obszar oddziaływania inwestycji obejmował działki inwestycji o nr ewid. [...] i [...] oraz nieruchomości sąsiednie o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (powstałą z połączenia działek o nr ewid. gr. [...], [...], [...], [...] i [...], obręb 5 w B. - decyzja z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...]). Z uzasadnienia decyzji wynika, że ww. działki sąsiednie zostały objęte obszarem oddziaływania inwestycji ze względu na możliwość wprowadzenia ograniczeń w ich zagospodarowaniu. Wskazano, że przymiot strony właścicieli powyższych nieruchomości wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego. Oceniając przymiot strony wnioskodawców w postępowaniu wznowieniowym organy przyjęły, że działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji jest od niego oddzielona działką o nr [...], stanowiącą własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o szerokości 3 m. Brak jest oddziaływania zamierzonej inwestycji na nieruchomość o nr [...]. Dodatkowo jako wzmocnienie swojego stanowiska organ powołał się na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiające wszczęcia z wniosku K. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na to, że decyzja ta nie dotyczy ani jego interesu prawnego, ani obowiązku.
Rozważania tej części uzasadnienia rozpocząć należy od tego, że rację mają organy, iż co do zasady to spółdzielnia mieszkaniowa działająca jako zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. nr 119, poz. 1116 ze zm.), jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie. Instytucja zarządu powierzonego spółdzielni mieszkaniowej nie wyklucza jednak udziału w postępowaniu administracyjnym, obok zarządu spółdzielni, także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych i mających udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą oni własny zindywidualizowany interes prawny. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (porównaj wyroki NSA z 23 lipca 2010 r., II OSK 1255/09, z 19 kwietnia 2011 r., II OSK 694/10 i II OSK 697/10, z 26 października 2009 r., II OSK 1666/08, z 25 listopada 2011 r., II OSK 1693/10, WSA w Warszawie z 7 października 2011 r., VII SA/Wa 234/11, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl wyroki te wskazał również organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji). W konsekwencji słusznie organy przyjęły, że warunkiem uznania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Organy błędnie jednak oceniły, że w sprawie niniejszej wnioskodawcy nie wykazali swego indywidualnego interesu prawnego związanego z wpływem planowanej inwestycji na lokal stanowiący przedmiot ich odrębnej własności.
W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką sytuacją, że w decyzji o pozwoleniu na budowę obszarem oddziaływania planowanej inwestycji objęto m.in. działki nr [...], [...], które nie graniczą bezpośrednio z inwestycją a są od niej oddzielone ul. G. Uzasadnienie takiego wyznaczenia obszaru oddziaływania ograniczono do stwierdzenia, że na tych działkach sąsiednich w związku z planowaną inwestycją istniej możliwość wprowadzenia ograniczeń w ich zagospodarowaniu. W postępowaniu wznowieniowym odmówiono natomiast przymiotu strony właścicielom odrębnej własności lokali w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] oddzielonej od inwestycji działką nr [...] o szerokości 3 m. Już sam fakt przyjęcia (właściwie całkowicie dowolnie i uznaniowo bez wskazania konkretnych norm prawnych - normy takiej nie może stanowić tylko art. 5 ust. 1 pkt 9 - Prawa budowlanego, gdyż ma on charakter regulacji ogólnej), że stroną postępowania są właściciele działek położonych dalej niż działka nr [...] a nie są stroną właściciele lokali w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] budzi poważne wątpliwości.
W ocenie Sądu w przypadku właścicieli odrębnej własności lokali w budynku zlokalizowanym na działce nr [...], na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji, naruszono ich indywidualny interes prawny. Z części graficznej decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r., znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr 5 segment A i B przy ul. Ś. w B., wynika że jedyny dojazd z drogi publicznej do bloku i garaży znajdujących się pod budynkiem zaprojektowano przez jedyny zjazd z drogi publicznej, który prowadzi przez działkę nr ew. [...]. Przez tę działkę przebiegała także droga pożarowa. Usytuowanie drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż dłuższego boku budynku przy ul. Ś. umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do bloku umiejscowionej na działce nr ew. [...] była uzgodniona z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (dowód: ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 1996 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu). Organ uzasadniając swoje stanowisko podał, że przeznaczenie działki nr [...] pod planowaną inwestycję nie narusza interesu prawnego wnioskodawców, bo działka nr [...] ma zapewniony dostęp do rogi publicznej przez działkę nr [...]. Działka ta spełnia wymogi określone w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), jej szerokość wynosi 3 m. Istotnie działka ta spełnia powyższe wymogi, ale należy mieć również na uwadze to, że z uwagi na to iż pierwotnie nie była ona zaplanowana jako droga dojazdowa a jako chodnik to występują na niej stałe elementy zagospodarowania terenu w postaci trzepaka, śmietnika, wysokich krawężników oraz rosną na niej drzewa. Bez wątpienia może to mieć wpływ na swobodny dojazd wnioskodawców do swojego lokalu i garażu. Nadto z uwagi na to, że szerokość działki nr [...] jest mniejsza niż 4 m nie może ona stanowić drogi pożarowej. Zgodnie z treścią § 13 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 124, poz. 1030 ze zm.) minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m (...). Organ w tym zakresie podał, że działka o nr ew. gr. [...] nadal ma pełnić funkcję drogi pożarowej, a na jej wytyczenie, jako zewnętrznej drogi pożarowej inwestor uzyskał zgodę Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w B. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. Istotnie z treści decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że jedną z dróg pożarowych umożliwiających dojazd do projektowanego budynku będzie droga dojazdowa zlokalizowana na działce nr [...] i zgoda na taką lokalizację drogi pożarowej została wyrażona przez Komendanta Wojewódzkiej Straży Pożarnej. Z projektu budowlanego także istotnie wynika, że działka ta nie zostanie zamknięta ogrodzeniem, ogrodzenie ma być zlokalizowane wyłącznie na terenie działki o nr 3. Nie zmienia to jednak faktu, że na działce tej ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, m.in. zrealizowane zostały na niej miejsca postojowe. To inwestor dysponuje prawem użytkowania wieczystego do tej działki. Na rzecz mieszkańców bloki przy ul. Ś. nie zostało ustanowione prawo przejazdu ani przechodu przez tę działkę.
W ocenie Sądu należy przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tym otoczeniu powinny być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Jak zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09, skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania. Oczywiście zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są usprawiedliwione i zasadne z punktu widzenia obowiązujących norm prawnych. Osoby takie mogą bowiem skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Jednakże badanie, analizowanie tych zarzutów może odbywać się wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w otoczeniu inwestycji, czynnego udziału w postępowaniu.
Powyższe rozważania skłaniają do przyjęcia, że organy mogły naruszyć przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, gdyż w sprawie nie poczyniono dostatecznych wyjaśnień co do interesu prawnego osób składających wniosek o wznowienie postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie organy rozważą czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło