II SA/Bk 966/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę II SA/Bk 966/14 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Wójt Gminy P. z powołaniem się na art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej jako ustawa ewidencyjna, odmówił zameldowania B. L. na pobyt stały w lokalu nr [...] w L. W postępowaniu wyjaśniającym (wszczętym z uwagi na brak potwierdzenia przez właściciela lokalu pobytu B. L. pod wyszczególnionym powyżej adresem) organ ustalił, że wnioskodawca nie zamieszkuje w L., jest zameldowany na stałe w B., gdzie od kilku lat faktycznie przebywa. Ustalenia oparto na zeznaniach świadków, oględzinach, informacji Policji oraz wyjaśnieniach wnioskodawcy. Ten ostatni stwierdził, że chce zamieszkiwać w L., posiada klucze do domu, ale nie może tam faktycznie zamieszkiwać w sytuacji, gdy wymaga opieki, a syn R. (właściciel domu) jej nie zapewnia i nie pozwala by wraz z ojcem przebywało rodzeństwo mieszkające w B. Organ wskazał, że brak zamieszkiwania w spornym lokalu zarówno w dacie złożenia wniosku o zameldowanie, jak i w dacie orzekania wykluczał możliwość pozytywnego załatwienia sprawy. W odwołaniu od powyższej decyzji B. L. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zupełne pominięcie zamiaru stałego przebywania wnioskodawcy w domu w L., który ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, a skupienie się wyłącznie na fakcie stałego zamieszkiwania. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i niezmierzający do wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy. Przedłożył dowody w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych w sprawie KW nr [...], odpisu aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] stycznia 1986 r., wyroku Sądu Rejonowego w B. w sprawie I [...] oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2014 r. Domagał się zmiany rozstrzygnięcia poprzez zameldowanie go w lokalu pod adresem L.. Powoływał się na ustanowioną w 1986 r. służebność osobistą – prawo dożywotniego zamieszkiwania w spornym lokalu, które musiał egzekwować poprzez wyrok sądowy. Jak wskazał, chciałby ze swego prawa korzystać, ale bez pomocy innych niż syn R. dzieci nie jest w stanie uprawnienia realizować. Zarzucił, że organ nie badał przyczyn uniemożliwiających "jego obecność" w spornym lokalu. W końcowej części odwołania stwierdził: "Gdybym uzyskał meldunek może syn R. zmieniłby swoje zachowanie i umożliwił rodzeństwu sprawującemu nade mną opiekę wstęp na nieruchomość". Na skutek rozpoznania wyżej opisanego odwołania Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przeprowadził dowód z informacji o miejscach zameldowania odwołującego się. W uzasadnieniu podkreślono rejestracyjny, ewidencyjny charakter zameldowania oraz jego warunek podstawowy w postaci pobytu stałego pod zgłoszonym do zameldowania adresem. Powołano przepis art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości co do faktu niezamieszkiwania B. L. w L. Od lat 90-tych jest on na stałe zameldowany w B. i tam faktycznie przebywa. Dlatego, zdaniem Wojewody, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze na powyższą decyzję złożoną do sądu administracyjnego B. L. postawił identyczne jak w odwołaniu zarzuty. Akcentował chęć zamieszkiwania w spornym lokalu, podkreślił, że zameldowanie jest dla niego synonimem posiadania prawa zamieszkiwania w domu, który był jego własnością przed przekazaniem gospodarstwa, a syn R. pozbawia go tego prawa uniemożliwiając rodzeństwu sprawującemu opiekę nad skarżącym wstęp na nieruchomość. Skarżący zadeklarował, że w sytuacji zameldowania go w L., wymelduje się z adresu w B. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie podkreślając bezsporny stan faktyczny, iż skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś kontrola aktów administracyjnych przez sąd może obejmować wyłącznie legalność (zgodność z prawem) badanego aktu. Ustalony ustawowo zakres kognicji sądów administracyjnych nie pozwala na uwzględnianie innych, niż zgodność z prawem, kryteriów, a tego faktycznie oczekuje skarżący. W skardze domaga się uwzględnienia innego, niż określa ustawa, charakteru zameldowania. Tymczasem przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej jako ustawa ewidencyjna, stanowi wprost, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu danej osoby w tym lokalu. Dlatego skład orzekający podkreśla, że fakt zameldowania skarżącego na stałe w spornym lokalu nie stanowiłby potwierdzenia jego prawa do lokalu, a wyłącznie stanowiłby potwierdzenie faktu pobytu w lokalu z zamiarem stałego zamieszkiwania. Skarżący niezależnie od zameldowania posiada prawo do spornego lokalu w postaci dożywotniej osobistej służebności mieszkania ustanowionej i określonej w akcie notarialnym z dnia [...] stycznia 1986 r. – umowie przekazania gospodarstwa rolnego. Służebność ta istnieje do chwili obecnej, a próby R. L. innej interpretacji zostały negatywnie ocenione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2014 r. (k. 46 akt adm.). Również w trybie ochrony posesoryjnej wyrokiem Sądu Okręgowego w B. II Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie II [...] przywrócono skarżącemu posiadanie spornego lokalu i w połowie maja 2014 r. syn R. udostępnił ojcu klucze, co ten ostatni przyznał w postępowaniu administracyjnym. Samo jednak uprawnienie do przebywania w lokalu i chęć w nim zamieszkiwania nie może uzasadniać zameldowania uprawnionej osoby. Musi także wystąpić element faktycznego zamieszkiwana (pobytu). Celem postępowania dotyczącego zameldowania, jak wyżej wskazano, jest wyłącznie odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, czyli zapewnienie zgodności między stanem faktycznym a wpisem w ewidencji ludności (vide wyroki z dnia 21 maja 2014 r., II OSK 3019/12, z dnia 22 sierpnia 2012 r., II SA/Po 536/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Linia orzecznicza sądów administracyjnych w tym przedmiocie jest ustalona, w tym w orzecznictwie tutejszego sądu. Powtórzyć należy, że meldunki mają znaczenie ewidencyjne i nie tworzą żadnych praw do lokalu, dlatego (zarówno przy zameldowaniu jak i wymeldowaniu) istotne znaczenie ma fakt stałego przebywania w lokalu a nie prawo do niego (vide wyroki z dnia 27 stycznia 2011 r., II SA/Bk 485/10, z dnia 15 listopada 2011 r., II SA/Bk 307/11, CBOSA). Tak też, prawidłowo, rozumiały swoją rolę organy administracyjne. Ustalały, czy zgłaszający wniosek o zameldowanie B. L. przebywa pod adresem L., czego nie potwierdziło postępowanie wyjaśniające, a co kwestionował R. L. Wbrew zarzutom skargi zostało ono prawidłowo przeprowadzone, materiał dowodowy został należycie zebrany, a jego ocena i wyprowadzone wnioski nie budzą wątpliwości. Wszystkie dowody, w tym zeznania świadków, informacja z Policji, dowód z oględzin lokalu nie potwierdziły faktu stałego przebywania skarżącego pod adresem w L., a faktowi temu zaprzeczyły. Zresztą on sam kilkakrotnie w toku postępowania przyznał, że nie mieszka w spornym lokalu podając powody tego stanu w postaci zachowania właściciela nieruchomości – syna R., który przemeblował pokój oraz nie pozwala by razem z ojcem przyjeżdżało rodzeństwo sprawujące faktycznie nad nim opiekę. Skarżący wielokrotnie wyrażał chęć i zamiar korzystania ze spornego lokalu, ale sam zamiar, bez faktycznego zamieszkiwania pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania, nie jest wystarczający. W tej kwestii także powołać się można na orzecznictwo sądów administracyjnych sprowadzające się do tezy, że osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zamieszkiwać w spornym lokalu, bowiem zameldowanie ma potwierdzić stan aktualny, a nie przyszły (vide wyroki z dnia 4 kwietnia 2012 r., IV SA/Wr 761/11, z dnia 1 lutego 2012 r., III SA/Łd 1059/11, z dnia 13 lipca 2011 r., III SA/Łd 98/11, CBOSA). W wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie II SA/Ol wprost ustalono, że nie jest możliwe zameldowanie w sytuacji, gdy osoba miałaby zamiar stałego przebywania w lokalu, ale faktycznie w tym lokalu nie przebywa. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela to stanowisko. Trafnie także podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący od 1996 r. zameldowany jest w B. przy ul. [...] i nie został wymeldowany z tego adresu. Dodać można, że z informacji na k. 50 akt adm. wynika, że pod adresem L. był zameldowany od urodzenia do dnia [...] stycznia 1993 r. Następne zameldowania odnosiły się do B. Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy ewidencyjnej osoba zobowiązana do zameldowania na pobyt stały przedstawia organowi gminy właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu stałego zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego. Tego obowiązku skarżący nie spełnił, bowiem faktycznie od lat nie zmienił miejsca pobytu stałego, a jedynie ma zamiar (jak twierdzi) zamieszkiwać w L. Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sam zamiar, jak oczekuje skarżący – co czyni niezasadnym pierwszy zarzut skargi, nie jest wystarczający do uznania, że tam znajduje się miejsce pobytu stałego. Miejscem pobyt stałego osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe, inaczej rzecz ujmując, w którym osoba ta mieszka, nocuje, spożywa posiłki, korzysta z przedmiotów urządzenia domowego, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje kontakty z otoczeniem (sąsiadami), przyjmuje korespondencję i ją wysyła itp. (vide wyroki z dnia 5 sierpnia 2014 r., III SA/Łd 347/14, z dnia 1 lipca 2014 r., II SA/Ol 231/14, z dnia 10 czerwca 2014 r., II SA/Bd 299/14, CBOSA). Ustalenia organów administracyjnych, że miejsce pobytu stałego skarżącego jest inne niż sporny lokal w L., nie budzi wątpliwości sądu. Skarżący w rozumieniu "pobytu stałego" zamieszkuje w B. i jest tam na stałe zameldowany. Jedynie na marginesie zauważyć można, że nawet sam fakt nieprzedstawienia zaświadczenia o wymeldowaniu się stałby na przeszkodzie zameldowaniu w L.(vide wyrok z dnia 14 stycznia 2009 r., III SA/Łd 479/08, CBOSA). Reasumując, skoro w postępowaniu administracyjnym wyłoniły się wątpliwości dotyczące danych wymaganych przy zgłoszeniu – właściwy organ miał obowiązek je wyjaśnić na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy ewidencyjnej w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej. Tak postąpiono w sprawie niniejszej, a postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że skarżący nie spełnia wymogu pobytu stałego w spornym lokalu w rozumieniu ustawy ewidencyjnej. Dlatego decyzja odmowna odpowiada prawu. Skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).