II SAB/Bk 1/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-02-22

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca zarzuca sędziom naruszanie prawa i tworzenie zmowy, a jedyną konkretną podstawą do wyłączenia jednego z sędziów jest fakt, że jego syn udzielał porad prawnych stronie?
Ratio decidendi
Sąd wyłączył jednego sędziego od orzekania ze względu na fakt, że jego syn udzielał stronie porad prawnych w sprawach administracyjnych, co mogło budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Wnioski o wyłączenie pozostałych sędziów zostały oddalone, ponieważ zarzuty strony skarżącej o naruszaniu prawa i tworzeniu zmowy były zbyt ogólnikowe i nie poparte konkretnymi dowodami, a sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. Następnie skarżący złożyli wniosek o wyłączenie od orzekania siedmiu sędziów, argumentując, że naruszają oni prawo i tworzą zmowę. W przeszłości wobec niektórych sędziów wydawano już postanowienia odmawiające ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
1. Wyłączono od orzekania w sprawie sędziego Mieczysława Markowskiego. 2. Oddalono wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów: Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Ireneusza Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Mirosława Wincenciaka i Wojciecha Stachurskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. i W. C. o wyłączenie sędziów: Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Ireneusza Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Mirosława Wincenciaka, Wojciecha Stachurskiego i Mieczysława Markowskiego w sprawie ze skargi M. C. i W. C. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego p o s t a n a w i a: 1. wyłączyć od orzekania w sprawie sędziego Mieczysława Markowskiego; 2. oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów: Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Ireneusza Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Mirosława Wincenciaka i Wojciecha Stachurskiego. Skarżący M. i W. C. (dalej powoływani także jako Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. W dniu 29 stycznia 2012 r. Skarżący złożyli po raz czwarty wniosek o wyłączenie od udziału w przedmiotowej sprawie, tym razem sędziów: Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, Ireneusza Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Mirosława Wincenciaka, Wojciecha Stachurskiego i Mieczysława Markowskiego, argumentując, że sędziowie Ci od dawna "naruszają prawo i tworzą zwartą grupę w zmowie, bronią się wzajemnie". W przedmiotowej sprawie, na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 17 marca 2011 r. zostali wyłączeni od orzekania w sprawie sędziowie: Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska - Bytys oraz Stanisław Prutis, natomiast wobec pozostałych sędziów tut. Sąd wielokrotnie wydawał postanowienia odmawiające wyłączenia ich od orzekania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (vide: postanowienie NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Wskazać również należy, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie przez składy sędziowskie. Z tych przyczyn sugestia, że sędzia orzekał w innej sprawie z udziałem skarżącego, nie powoduje, że można mówić o jakimkolwiek nastawieniu sędziego do strony. Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi również podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08). Zaznaczyć również należy, iż dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje natomiast ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10). W przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazali i nie udowodnili żadnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziów wymienionych we wniosku o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie. Twierdzenie Skarżących, że sędziowie ci permanentnie naruszają prawo jest zbyt ogólnikowe i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Tym niemniej, Sąd z uwagi na złożenie przez sędziego Mieczysława Markowskiego wniosku o wyłączenie go od rozpoznania sprawy (z uwagi, na fakt, iż jego syn, wykonujący zawód radcy prawnego udzielał porad prawnych M. C. w sprawach administracyjnych), postanowił orzec o jego wyłączeniu od rozpoznawania niniejszej sprawy. Ustosunkowując się do wniosków dotyczących pozostałych sędziów wskazać należy, iż wszyscy sędziowie złożyli oświadczenia o nieistnieniu żadnych okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Dodatkowo, w dotychczas wydawanych postanowieniach (z 17 marca 2011 r., 14 czerwca 2011 r., 8 listopada 2011 r., Sąd szczegółowo odnosił się, dlaczego wobec konkretnych sędziów, w szczególności sędzi Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder oraz sędziów Ireneusza Darmochwała i Mirosława Wincenciaka nie zachodzą przesłanki do ich wyłączenia, zarówno z mocy ustawy - iudex inhabilis jaki i na wniosek strony - iudex suspectus. Sąd w składzie rozpoznającym już czwarty wniosek o wyłączenie sędziów, podtrzymuje powyższą argumentację, uznając za zbędne ponowne przytaczanie przyczyn i powodów, dla których sędziowie Ci mogą orzekać w niniejszej sprawie. Za utrwalony należy uznać pogląd, iż po wydaniu postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie konkretnych sędziów, zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii jest dopuszczalny, jednakże w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu - postanowienie NSA z 2 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 80/07, uchwała SN z 21 sierpnia 2003 r., III CZP 42/03, Monitor Prawniczy 2004, nr 4, p. 225. Skarżący, w kolejnym już wniosku o wyłączenie sędziów, nie wskazali żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uwzględnienia ich wniosku. Zdaniem składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie nie zachodzą również podstawy do wyłączenia sędziego Wojciecha Stachurskiego. Sędzia ten nie orzekał bowiem w sprawach, w których skarżącymi byli M. i W. C. Ponadto sędzia Wojciech Stachurski złożył do akt oświadczenie, którego treść wskazuje jednoznacznie na brak uzasadnionych wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie. Ze wskazanych powyżej względów, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło