II SAB/Bk 16/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie niezałatwienia skargi na działanie organu p o s t a n a w i a odrzucić skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. pismem z 22 stycznia 2010 r. nr [...] przekazało Radzie Powiatu M. skargę S. D. na działania Starosty M. dotyczące zróżnicowania składki płaconej przez w/w na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. Jako podstawę prawną przekazania wskazano przepisy art. 231 w zw. z art. 229 pkt 3 Kpa. W dniu 12 marca 2010 r. S. D. złożył skargę na bezczynność SKO w B. zarzucając temu organowi niezałatwienie jego skargi na działanie Starosty M. dotyczące zróżnicowania składki płaconej przez niego na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. Wskazał, że SKO bezpodstawnie przekazało jego skargę Radzie Powiatu M., bowiem ostatnio wymieniony organ utracił przymiot bezstronności w sprawie, gdy w 2003 r. odrzucił jego skargę na działanie Starosty M. W odpowiedzi na powyższą skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że "Zażalenie" S. D. na działanie Starosty M. nie zostało złożone w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Dotyczyło ono sprawowania nadzoru przez Starostę nad Gminną Spółką Wodną "J." w K., a więc działalności tego organu i z tego powodu stanowi skargę obywatelską w trybie Działu VIII Kpa. Zdaniem SKO ani przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ani inne nie przekazały samorządowym kolegium odwoławczym kompetencji do sprawowania nadzoru nad spółkami wodnymi ani innych kompetencji, w ramach których następowałoby kontrolowanie sposobu sprawowania nadzoru nad tymi spółkami przez starostę. Pismem z 08 kwietnia 2010 r. S. D. sprecyzował skargę wskazując, że organy spółki wodnej powinny zostać "przymuszone" do przestrzegania prawa wodnego i w tym też celu wniósł skargę do sądu (k. 17). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być wyłącznie legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach, które wymieniono w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje skargi na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), akty prawa miejscowego (pkt 5) i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru (pkt 7). Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek wydać akt wymieniony w pkt 1 - 4 powyższego przepisu, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej skarga została złożona na bezczynność SKO w zakresie niezałatwienia skargi ("Zażalenia") S. D. na działanie Starosty M. W ocenie sądu tak określony przedmiot bezczynności pozostaje poza zakresem kognicji sądów administracyjnych. Pismo skarżącego zatytułowane "Zażalenie" z 23 grudnia 2009 r. stanowi bowiem, jak słusznie wskazało SKO, skargę na działanie organu, której rozpoznanie następuje w trybie przepisów Działu VIII Kpa. Przepisy te nie przewidują prowadzenia sformalizowanego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które jest właściwe dla załatwienia indywidualnych spraw konkretnie oznaczonego adresata i nie przewidują wydawania władczych aktów administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym nie jest też możliwe zaskarżenie bezczynności organów w tych sprawach, bowiem bezczynność można skarżyć tylko wówczas, gdy organ ma obowiązek wydać akt o charakterze władczym (wymieniony w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a.), a tego nie czyni. Załatwienie skargi na działanie organu następuje w sposób niesformalizowany. O sposobie jej załatwienia zawiadamia się skarżącego (art. 237 §3 Kpa). Również w sytuacji, gdy skarga na działanie zostanie wniesiona do niewłaściwego organu, normy Działu VIII Kpa nie przewidują wydawania postanowienia o przekazaniu sprawy innemu organowi – właściwemu do jej załatwienia, ale przewidziano przekazanie skargi właściwemu organowi i zawiadomienie o powyższym skarżącego. Przedmiotowe zawiadomienie nie ma charakteru aktu władczego z art. 3 § 2 p.p.s.a. i następuje w drodze czynności technicznej (również pismem). Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w której SKO, uznając się za niewłaściwe do załatwienia skargi na działanie Starosty M., przekazało ją organowi właściwemu według art. 229 pkt 4 Kpa tj. Radzie Powiatu M. (w piśmie przekazującym błędnie podano przepis art. 229 pkt 3 Kpa). Powyższe czynności jako podjęte w trybie przepisów Działu VIII Kpa i nieobjęte zakresem przedmiotowym przepisu art. 3 § 2 pkt 1 – 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a. nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli zatem w sprawach zainicjowanych tzw. skargą obywatelską (wniesioną w trybie Działu VIII Kpa) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to w konsekwencji nie przysługuje również skarga na bezczynność. Działania podejmowane przez organy na podstawie przepisów przedmiotowego działu nie przybierają bowiem formy władczej, zaskarżalnej do sądu administracyjnego (vide postanowienie NSA z 01 lutego 2007 r., I OSK 395/06, Lex nr 362475 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., I SAB/Wa 42/07, Lex nr 437949). Ponadto nie można zarzucić organowi bezczynności polegającej na niezałatwieniu sprawy (w tym przypadku "Zażalenia" na działanie Starosty M., będącego w istocie tzw. skargą obywatelską) w sytuacji, gdy organ ten nie posiada kompetencji do działania w sprawie, w której zarzut bezczynności postawiono. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.