II SAB/Bk 165/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie zwolnienia od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budynku z przepisami oddala skargę W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący J. R. zarzucił "bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku". Skarżący wniósł o - zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania zgodnego z przepisami prawa postanowienia w sprawie jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie całościowego zwolnienia od opłat za prowadzone postępowanie przez PINB w H., ustalone postanowieniem PINB w H. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]; - stwierdzenie, że organ swoim zaniechaniem dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, tj. już po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...] (punkt 1 przedmiotowego wyroku), a co za tym idzie, że organ ten nie wykonał przedmiotowego wyroku w całości; - wymierzenie organowi kary grzywny w wysokości 4000 zł w związku z zaistniałą bezczynnością i przewlekłością postępowania z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie niewykonaniem prawomocnego wyroku sądowego; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 2000 zł w związku z zaistniałą bezczynnością i przewlekłością postępowania z rażącym naruszeniem prawa, co wiązało się z niewykonaniem przez organ wyroku sądowego; - zwrot skarżącemu wszystkich kosztów, które wynikły w związku z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym i sądowym, a jakie do tej pory poniósł skarżący. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że skarga dotyczy niewykonania wyroku WSA w Białymstoku z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...]. W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2017 r., skarżący podał, że pełnomocnik zmienił samowolnie przedmiot skargi. Podniósł, że wnosił o rozpatrzenie sprawy w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że WSA w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] w punkcie 1 zobligował PINB w H. do załatwienia jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. Akta przedmiotowego postępowania administracyjnego organ otrzymał w dniu [...] kwietnia 2017 r., natomiast postanowienie w tej sprawie wydał w dniu [...] maja 2017 r., a nadał je z kolei na pocztę w celu wysłania skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r., a więc jeden dzień po jego wydaniu. Organ powinien w ciągu 14 dni od zwrotu akt przez Sąd rozpoznać wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. poprzez wydanie stosownego postanowienia. Co za tym idzie organ miał najpóźniej czas do wydania postanowienia w tej sprawie do dnia [...] kwietnia 2017 r. Spóźnił się więc w wydaniu swojego postanowienia aż 13 dni. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w . postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. Na dzień złożenia skargi do sądu administracyjnego organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Skarżący podniósł, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ poprosił go o przedstawienie w terminie siedmiu dni zaświadczeń o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa oraz o dochodach za rok 2016. Skarżący przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. przedstawił wszystkie żądane przez niego informacje w postaci dokumentów. Organ jednak nie wziął ich w ogóle pod uwagę. W dniu [...] maja 2017 r. skarżący wezwał organ do niezwłocznego wykonania prawomocnego wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. w punkcie 1. Tego samego dnia skarżący otrzymał z poczty postanowienie PINB w H. z dnia [...] maja 2017 r., z którym się nie zgodził i na które też tego samego dnia wniósł zażalenie do organu wyższej instancji, a które to postanowienie jak wskazano powyżej zostało uchylone przez organ drugiej instancji. Organ w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. poinformował skarżącego, że wyrok w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. został przez niego wykonany, co nie było jednak prawdą. Z takim stanowiskiem organu zgodzić się nie można, gdyż organ spóźnił się z wydaniem postanowienia w tej sprawie aż 13 dni, a co za tym idzie, nie załatwił wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. w ciągu 14 dni od zwrotu akt organowi przez Sąd, tak jak mu tu zostało nakazane prawomocnym wyrokiem. Skarżący w dniu [...] maja 2017 r. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB w H. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. uznał zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i podał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. zostało wydane postanowienie rozstrzygające sprawę z wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej, zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem skarżącego, jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczącego całościowego zwolnienia od opłat za prowadzone postępowanie przez ten organ. W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy przedmiotowa skarga była dopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania tego toku postępowania przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie składania przez nią stosownego ponaglenia do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania nie ma zatem znaczenia to czy organ wyższej instancji rozpoznał ponaglenie a także sposób rozpoznania takiego ponaglenia. Zaznaczyć również należy, że terminy do wniesienia skargi przewidziane w art. 53 P.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Tym samym, skargę taką można wnieść w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. W sprawie niniejszej stwierdzić należy, że skarżący wyczerpał ten tryb, albowiem w dniu [...] maja 2017 r. złożył do P. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego "zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. (...)". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówiono wyznaczenia organowi pierwszej instancji dodatkowego terminu do rozpoznania sprawy. Przechodząc do oceny merytorycznej skargi podać należy, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (vide: między innymi, wyroki WSA w Gdańsku z 3 lipca 2013 r., II SAB/Gd 54/13, WSA w Białymstoku z 25 października 2012 r., II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r., II SAB/Bk 53/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego, rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie II OSK 1956/12). O przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony tj. gdy naruszone zostaje prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (tak NSA w postanowieniu sygn. II GPP 5/10). Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanego postępowania, sąd doszedł do przekonania, że nie można postawić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. zarzutu bezczynności czy też przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 2 sierpnia 2016 r. Organ do załatwienia tego wniosku został zobowiązany wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], którym uwzględniono skargę na bezczynność organu w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. W pkt 1 tego wyroku zobowiązano organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt sprawy. Odpis przedmiotowego wyroku wpłynął do organu wraz z aktami sprawy w dniu [...] kwietnia 2017 r. Organ po otrzymaniu akt w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wyjaśnił skarżącemu, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiające zwolnienia go od ponoszenia kosztów postępowania. W piśmie tym organ jednocześnie stwierdził, że ze względu na sytuację ekonomiczną i stan majątkowy skarżącego jest gotów jeszcze raz rozpoznać wniosek pod warunkiem przedłożenia dokumentacji potwierdzającej uzyskiwany dochód. W odpowiedzi strona w dniu [...] kwietnia 2017 r. przedłożyła wymagane dokumenty. Organ postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., działając na podstawie art. 61a K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie z kosztów postępowania jest niedopuszczalne z uwagi na fakt pozostawania w obrocie prawnym postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. wydanego również w przedmiocie odmowy zwolnienia z kosztów. Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy w dniu [...] czerwca 2017 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. w dniu [...] czerwca 2017 r. odmówił zwolnienia skarżącego od poniesienia kosztów postępowania. Z powyższych okoliczności wynika, że sprawa dotycząca zwolnienia od poniesienia kosztów jest rozstrzygnięta a zatem nie można postawić organowi skutecznie zarzutu bezczynności. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w określonym terminie. Sprawa niniejsza jest już załatwiona a zatem brak jest podstaw do zobowiązania organu do jej załatwienia. Również w ocenie Sądu nie można w sprawie niniejszej postawić organowi skutecznego zarzutu przewlekłości postępowania. Istotnie pierwsze postanowienie po zwrocie akt organowi zostało wydane po upływie wyznaczonego terminu. Akta przedmiotowego postępowania organ otrzymał w dniu [...] kwietnia 2017 r., natomiast postanowienie wydał w dniu [...] maja 2017 r. Zgodnie w wyrokiem wniosek powinien być rozpoznany w ciągu 14 dni od zwrotu akt przez Sąd a zatem jak słusznie podnosi skarżący, najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2017 r. Opóźnienie organu w rozpoznaniu wniosku nie wynikało jednak z faktu podejmowania przez organ czynności pozornych lecz z faktu podjęcia przez organ czynności istotnych z punktu widzenia merytorycznego załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. A mianowicie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ zwrócił się do skarżącego o zaktualizowanie sytuacji dochodowej. Odpowiedź na to wezwanie została założona w dniu [...] kwietnia 2017 r. a więc po upływie terminu wyznaczonego przez sąd w wyroku. Oznacza to, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy wyznaczonego w wyroku, nie wynikało z braku dochowania należytej staranności przez organ a w konsekwencji zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania należało uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.