II SAB/Bk 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie nieprzekazania organowi odwoławczemu odwołania w sprawie najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy p o s t a n a w i a odrzucić skargę , U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] stycznia 2016 r. skarżąca – M. K. wywiodła skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie nieprzekazania jej odwołania z dnia [...] grudnia 2015 r. od "decyzji" tego organu z dnia [...] listopada 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., celem jego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, a następnie przedstawił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w B. I Wydział Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. orzekającym eksmisję M. K. z lokalu mieszkalnego oznaczonego Nr [...] przy ul. [...] w B., skarżącej przedstawiono ofertę lokalu socjalnego Nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w B. Następnie w dniu [...] października 2014 r. ww. złożyła do Zarządu Mienia Komunalnego w B., jednostki budżetowej Gminy zobowiązanej do gospodarowania powierzonym komunalnym zasobem mieszkaniowym, wniosek w sprawie zamiany zajmowanego lokalu socjalnego na inny lokal "o lepszym standardzie", położony na parterze lub I piętrze. Z uwagi na podeszły wiek wnioskodawczyni, Zarząd Mienia Komunalnego w B. przychylił się do prośby i przedstawił propozycję najmu lokalu socjalnego Nr [...], położonego w B. na I piętrze budynku przy ul. [...]. Skarżąca nie zajęła jednak stanowiska co do przyjęcia złożonej oferty w wyznaczonym terminie. Kolejna oferta najmu lokalu socjalnego Nr [...] położonego na parterze budynku przy ul. [...] w B. została złożona w dniu [...] września 2015 r. Skarżąca również i z tej oferty nie skorzystała z uwagi na lokalizację oraz na fakt, że lokal należy do grupy "A", czyli jest lokalem socjalnym przeznaczonym do wynajęcia osobom, którym sąd w wyroku nakazującym przymusowe opróżnienie lokalu zajmowanego dotychczas przyznał prawo do lokalu socjalnego. W tym miejscu organ wskazał, że zaproponowane do zamiany lokale były wyremontowane, wyposażone we wszystkie urządzenia techniczne i posiadały samodzielne pomieszczenia sanitarne oraz kuchnię. Zasady zaś dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany lokali pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu, a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach regulują zapisy rozdziału 5 uchwały Nr XXXIV/376/12 Rady Miasta Białystok z dnia 5 listopada 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Białystok (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z dnia 4 grudnia 2012 r. poz. 3725). Warunkiem wyrażenia zgody na wynajęcie lokalu socjalnego niewchodzącego do grupy "A" jest nieposiadanie zaległości wobec Wynajmującego. Kolejny wniosek w sprawie zamiany zajmowanego lokalu socjalnego na lokal nie będący lokalem socjalnym grupy "A", został złożony w dniu [...] listopada 2015 r. Odpowiedz na to pismo została udzielona skarżącej pismem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...]. W piśmie tym poinformowano ww., że z uwagi na posiadane przez nią zadłużenie wynikające z poprzednio zajmowanego lokalu przy ul. [...] w B., które według stanu na 31 października 2015 r. wynosiło 32.459,11 zł, brak jest możliwości zaproponowania wnioskodawczyni innego lokalu socjalnego spoza grupy "A". Od powyższego stanowiska M. K. pismem z [...] grudnia 2015 r. odwołała się za pośrednictwem Prezydenta Miasta B. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W związku z powyższym w dniu [...] stycznia 2016 r. poinformowano skarżącą o podtrzymaniu stanowiska zawartego w piśmie z [...] listopada 2015 r., dodatkowo wyjaśniając, że sprawy z zakresu najmu lokali socjalnych z mieszkaniowego zasobu Gminy B., określone w powołanej wyżej uchwale nie są ujęte w katalogu spraw rozpatrywanych w oparciu o ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 23 ze zm.). Postępowanie dotyczące przyznania lokalu socjalnego prowadzone jest w trybie cywilnoprawnym, a nie w oparciu przepisy kpa, dlatego sprawy z ww. zakresu nie podlegają właściwości rzeczowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Następnie skarżąca złożyła do Kolegium skargę na bezczynność organu w związku z nieprzekazaniem jej odwołania z [...] grudnia 2015 r. Kolegium zwróciło jednakże skargę, celem nadania jej właściwego biegu (pismo organu odwoławczego wpłynęło do Urzędu Miejskiego w B. [...] lutego 2016 r.). Mając na względzie powyższe, Prezydent Miasta B. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że skarżąca została należycie, terminowo i wyczerpująco poinformowana w przedmiocie rozpatrzenia sprawy, prowadzonej w trybie cywilnoprawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd administracyjny w momencie przystąpienia do rozpatrywania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest do ustalenia jej dopuszczalności z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Sądy administracyjne nie są natomiast powołane do rozstrzygania spraw innych niż sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których orzekanie należy do właściwości sądów powszechnych. Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, co ma tę konsekwencję, że wniesienie skargi na akt nienależący do niego skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżona bezczynność w przedmiocie nieprzekazania odwołania od pisma stanowiącego odpowiedz organu na wniosek skarżącej w sprawie zamiany lokalu socjalnego niewątpliwie nie należy do żadnej z ww. kategorii aktów prawnych lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismo z dnia [...] listopada 2015 r. Prezydenta Miasta B., od którego nie przekazano odwołania nie dotyczy bowiem sprawy administracyjnej. Jego treść wskazuje jednoznacznie, że jest jedynie pismem informacyjnym dla skarżącej o sposobie załatwienia jej wniosku w sprawie dotyczącej zamiany lokalu socjalnego, uregulowanego przepisami prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, kwestie związane z najmem lokali komunalnych reguluje generalnie prawo cywilne. W konsekwencji sprawy związane z zamianą lokalu socjalnego należą do właściwości sądów powszechnych, gdyż lokale socjalne przyznawane są przez gminę w drodze umowy najmu na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Natomiast kontroli sądu administracyjnego podlega jedynie - jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż akt prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej - uchwała zarządu dzielnicy (innego uprawnionego organu gminy) wydana w sprawie zakwalifikowania wnioskodawcy do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). – tak uchwała NSA z dnia 21.07.2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90 oraz wyroki NSA z dnia 27.11.2015 r. sygn. akt I OSK 1319/14 i z dnia 23.01.2013 r., sygn. akt I OSK 1735/12, lex nr 1360821 i postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9.05.2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 21/16. W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z takim aktem. Końcowo już niejako dodatkowo przytoczyć należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2082/13), w którym stwierdził, iż pismo o braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej o zamianę lokalu mieszkalnego nie zawiera władczego rozstrzygnięcia decydującego o sytuacji prawnej strony, jak również nie nakłada żadnych konkretnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień wynikających z przepisów prawa. Pismo to, jest jedynie stanowiskiem organu informującym o stanie faktycznym i prawnym sprawy, i nie może być uznane za akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Samo udzielenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1200/15 i z dnia 11 maja 2016 r. II SA/Kr 1859/14). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ skarga na bezczynność w przedmiocie nieprzekazania odwołania od pisma w sprawie zamiany lokalu socjalnego nie należy do kategorii wyżej wymienionych aktów lub czynności. Inaczej rzecz ujmując skoro przedmiot sprawy nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to również czynność nieprzekazanie do organu wyższego stopnia odwołania od takiego pisma nie jest sprawą sądowoadministracyjną. Z tych też względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.