II SAB/Bk 20/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-07-29
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania dowodu osobistego bez wpisu o adresie zameldowania, pomimo braku takiego zameldowania?Ratio decidendi
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ podejmował działania zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w przypadku braku zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dane o adresie nie zamieszcza się w dowodzie osobistym. Skoro skarżący nie posiadał takiego zameldowania, organ prawidłowo wydał dowód osobisty bez wpisu adresu.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie wydania dowodu osobistego bez wpisu o adresie zameldowania. Wojewoda P. wyjaśnił, że skarżący został wymeldowany w 2004 roku przez swojego opiekuna prawnego, a następnie nie posiadał zameldowania na pobyt stały ani czasowy. W związku z tym, zgodnie z przepisami, dowód osobisty został wydany bez wpisu adresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie wydania dowodu osobistego bez wpisu o adresie zameldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego M. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
W dniu [...] lutego 2014 r. M. M. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie braku załatwienia jego wniosku o ponowne zameldowanie i wydanie dowodu osobistego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy podkreślając, że skarżący M. M. był zameldowany na pobyt stały od [...] lutego 1985 r. w lokalu położonym w Ł. przy ul. K. [...] m [...]. Jego opiekunem, w związku z całkowitym ubezwłasnowolnieniem w 2000 roku, została żona K. M., która w dniu [...] sierpnia 2004 r. wymeldowała skarżącego M. M. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. K. [...] m [...]. Organ zwrócił też uwagę, że w 2007 roku K. M. podjęła czynności zmierzające do wydania M. M. dowodu osobistego, ale z uwagi na fakt, że skarżący przebywał wówczas w J. Ś., w wydaniu mu dowodu osobistego pośredniczył Urząd Miejski w J. Ś. W dowodzie osobistym M. M. nie wpisano adresu zameldowania, ponieważ wówczas, jak podkreślił organ, skarżący nie był i nadal nie jest zameldowany ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy. Obecnie M. M. posiada pełną zdolność do czynności prawnych.
W styczniu 2014 r. skarżący złożył w Urzędzie Miejskim w Ł. pismo o wyjaśnienie sprawy jego wymeldowania i wydania dowodu osobistego bez wpisu o adresie zameldowania. Pismem dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] Prezydenta Miasta Ł. udzielił mu odpowiedzi na powyższe wezwanie.
W dniu [...] stycznia 2014 r. M. M. zwrócił się do Wojewody P. o ponowne zbadanie sprawy wydania mu dowodu osobistego bez wpisu o adresie. W odpowiedzi na powyższe Wojewoda P. wyjaśnił, że kwestie związane z wykonywaniem obowiązku meldunkowego oraz wydawaniem dowodów osobistych reguluje ustawa z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej powoływana jako "u.e.l.d.o.") i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze. Dalej, powołując się na przepisy tej ustawy organ podkreślił, iż wymeldowanie nie wymaga wydania decyzji ani innego aktu administracyjnego, który ewentualnie mógłby być weryfikowany w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej powoływany jako: "k.p.a."), następuje bowiem w formie czynności materialno - technicznej polegającej na zweyfikowaniu w zbiorach ewidencji ludności zgłoszenia wymeldowania. Wyjaśnił, że skarżący w okresie lipiec 2000 - listopad 2013 nie posiadał zdolności do czynności prawnych, i zgłoszenie jego wymeldowania z pobytu stałego w Ł. ul. K. [...] m [...] złożyła w dniu [...] sierpnia 2004r. K. M. będąca jego opiekunem prawnym. Z tą datą skarżący został zatem wymeldowany z przedmiotowego lokalu. Dalej organ podkreślił, że w 2007 roku K. M. ubiegała się w imieniu skarżącego o wydanie mu dowodu osobistego, ale w związku z tym, iż nie posiadał on wówczas (i nadal nie posiada) zameldowania ani na pobyt stały ani na czasowy, Prezydent Miasta Ł. wydał dowód osobisty bez wpisu o adresie zameldowania. Powyższy dokument, zdaniem Wojewody P., został wystawiony w sposób zgodny z art. 37 ust. 1 pkt 4 u.e.l.d.o. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż czynności meldunkowe mają wyłącznie charakter ewidencyjny, a skoro skarżący od wielu lat nie przebywa faktycznie w Ł. przy ul. K. [...] m [...], to organ nie miał podstaw do jego ponownego zameldowania pod tym adresem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu albowiem wbrew zarzutom strony skarżącej organy podejmujące działania w sprawie dokonywały czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie pozostawały w bezczynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (vide: między innymi, wyroki WSA w Gdańsku z 3.07.2013r. sygn. II SAB/Gd 54/13, WSA w Białymstoku z 25.10.2012r. sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15.11.2012r. sygn. II SAB/Bk 53/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt, nie zostały podjęte (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, wyrok NSA z 22.12.1998r. sygn. III SAB 77/98, Lex nr 36590, czy wyrok WSA w Warszawie z 8.06.2004r. sygn. III SAB/Wa 8/04, Lex nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność uzasadnia zatem nie tylko niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy, ale także odmowa wydania aktu mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo "LexisNexis", Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności.
W ocenie Sądu w sprawie nie można stwierdzić bezczynności organu z uwagi na to, że organ podejmował zgodne z prawem działania zmierzające do wyjaśnienia istoty sprawy.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 4 u.e.l.d.o. w dowodzie osobistym zamieszcza się dane dotyczące adresu miejsca zamieszkania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się.
Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne sprawy, z których bezsprzecznie wynika, że M. M. nie posiadał adresu miejsca zamieszkania na pobyt stały albo na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, Prezydent Miasta Ł. podjął właściwą decyzję o wystawieniu dowodu osobistego, który to dokument nie zawierał danych adresowych.
Sąd również pragnie podkreślić, że nie było i nie ma podstawy prawnej do orzekania w przedmiotowej sprawie przez organy administracji w formie decyzji administracyjnej w zakresie wydania dowodu osobistego bez wpisu o adresie.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną Sąd oddalił (art. 151 p.p.s.a.). Z uwagi na zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy Sąd orzekł również o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia (art. 250 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło