II SAB/Bk 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski, , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie sędziego NSA Mieczysława Markowskiego oraz sędziego WSA Marka Leszczyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalności budynku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mieczysława Markowskiego oraz sędziego WSA Marka Leszczyńskiego od orzekania w sprawie. W dniu 24 lipca 2013r. Pani J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Mieczysława Markowskiego zaś w dniu 26 lipca - sędziego WSA Marka Leszczyńskiego. W ocenie skarżącej sędzia NSA Mieczysław Markowski pełniąc funkcję wiceprezesa WSA w Białymstoku działał na szkodę jej interesu błędnie stwierdzając, że wniosek w sprawie wyłączenia sędziego został rozpoznany negatywnie (w sprawie II SAB/Bk 8/12). W sprawie II SAB/Bk 56/13 i w sprawie II SA/Bk 432/13 działając jako przewodniczący Wydziału II nieprawidłowo określił przedmiot postępowania. Jako przewodniczący Wydziału I sędzia Mieczysław Markowski w sprawie II SA/Bk 6/13 wydał zarządzenie o wezwaniu do wpłacenia wpisu, pomimo że kwestia ta była już uregulowana w postępowaniu pierwotnym, czym działał na szkodę interesu finansowego skarżącej. Ponadto, zdaniem skarżącej, sędzia, będąc przewodniczącym Wydziału II nie nadał biegu sprawie przez około 6 miesięcy przez to, że nie dołączył złożonych przez nią odpisów pism stronom postępowania. W piśmie z 16 sierpnia 2013r. nazwanym "uzupełnienie" skarżąca dodała, że sędzia Mieczysław Markowski również w sprawach II SAB/Bk 53/13, II SAB/Bk 55/13 i II SAB/Bk 57/13 nieprawidłowo określił przedmiot zaskarżenia. Odnośnie sędziego WSA Marka Leszczyńskiego skarżąca wskazała, że w jej ocenie wymieniony sędzia powinien być wyłączony z postępowania na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sposób jego orzekania w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 138/12 i II SA/Bk 20/12 (dotyczących niewykonania i niewłaściwego wykonania wyroku) rodzi wątpliwość co do braku bezstronności i sprawiedliwego orzekania w niniejszej sprawie. Skarżąca oświadczyła, że sędzia w sprawie II SA/Bk 138/12 nie wypowiedział własnego zdania co do prawidłowości wykonania wyroku, a tym samym nie dostrzegł, iż wyrok nie został wykonany. W kolejnej zaś sprawie II SA/Bk 20/12 Sąd pod przewodnictwem wnioskowanego do wyłączenia sędziego, nie odniósł się w całości do treści skargi, a ograniczył się jedynie do samego wykonania wyroku, co zdaniem skarżącej, nie jest tożsame z niewłaściwym wykonaniem wyroku. Sędzia WSA Marek Leszczyński w złożonym w dniu 6 sierpnia 2013r. zaś sędzia NSA Mieczysław Markowski w dniu 26 sierpnia 2013r. – oświadczeniach stwierdzili, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wnioski nie zostały uwzględnione. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu wystąpienie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowieniach z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". Uwzględniając powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie zarówno sędziego Mieczysława Markowskiego jak i sędziego Marka Leszczyńskiego okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Tym bardziej, że obaj sędziowie w złożonych oświadczeniach wykluczyli przesłanki wyłączenia oparte na tej podstawie. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżąca nie wykazała, aby po stronie sędziego Mieczysława Markowskiego i sędziego Marka Leszczyńskiego istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenia tych sędziów nie zostały skutecznie podważone. Podnoszona zaś okoliczność, że sędzia Marek Leszczyński orzekał już w innych sprawach skarżącej, nie uzasadnia, co podkreślono już wyżej, zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Również podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące sędziego Mieczysława Markowskiego nie wskazują na istnienie wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. W szczególności trudno uznać za świadczące o negatywnym nastawieniu do skarżącej okoliczności podpisania zarządzeń, w których błędnie określono przedmiot zaskarżenia czy niezasadnego wezwania do uiszczenia wpisu. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.