II SAB/Bk 214/20
WyrokWSA w Białymstoku2020-12-15
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności i przewlekłości w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za urlop, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne ustalenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Bezczynność ta trwała prawie dwa lata i miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie podjął żadnych działań procesowych od daty wpływu wniosku do dnia wydania decyzji odmawiającej. W związku z tym, sąd uwzględnił skargę, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i przyznał skarżącej od organu sumę pieniężną w wysokości 2000 złotych.Stan faktyczny
Skarżąca H. J. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji w S. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Organ nie załatwił wniosku skarżącej z listopada 2018 r. przez prawie dwa lata, wydając decyzję odmowną dopiero w październiku 2020 r., po wniesieniu ponaglenia. Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa, brak merytorycznego rozstrzygnięcia w terminie oraz przyznanie sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Powiatowego Policji w S. do załatwienia wniosku H. J. z 15 listopada 2018 r., stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w S. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznał skarżącej od Komendanta Powiatowego Policji w S. sumę pieniężną w wysokości 2000 złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. J. na bezczynność i przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji w S. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za urlop I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Powiatowego Policji w S. do załatwienia wniosku H. J. z 15 listopada 2018r. II. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji w S. dopuścił się bezczynności III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa IV. przyznaje skarżącej H. J. od Komendanta Powiatowego Policji w S. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych.
Skargą złożoną 27 października 2020r. H. J. zarzuciła Komendantowi Powiatowemu Policji w S. bezczynność i przewlekłość w postępowaniu prowadzonym przez ten organ z wniosku skarżącej złożonego [...] listopada 2018r. o ponowne ustalenie wysokości należnego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze 111 dni oraz niewykorzystanego czasu wolnego od służby, przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji w wymiarze 52 godzin tj. 7 dni, przysługującego za lata służby 2012 – 2014 oraz o zarządzenie wypłaty różnicy między kwotą ekwiwalentu należną a kwotą ekwiwalentu wypłaconą przy zwolnieniu ze służby, które to zwolnienie nastąpiło z dniem [...] września 2014r.
Skarżąca podała, że organ w odpowiedzi na wniosek z [...] listopada 2018r. odpowiedział jedynie pismem datowanym [...] grudnia 2018r., informującym o braku podstaw prawnych do ustalenia nowej wysokości ekwiwalentu w oparciu o niezmienioną treść przepisu art. 115a ustawy o Policji, którego zakresową niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2018r. sygn. K 7/15. Organ nie przeprowadził natomiast postępowania, nie wypłacił ekwiwalentu ani nie wydał decyzji odmownej. W dniu [...] października 2020r. skarżąca wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy i dopiero w wyniku tego ponaglenia Komendant Powiatowy Policji w S. wydal [...] października 2020r. decyzję o numerze [...] odmawiającą wyrównania ekwiwalentu. Skarżąca podała, że Komendant Wojewódzki Policji w B. postanowieniem z [...] października 2020r. (nr [...]) stwierdził, że organ I instancji nie pozostawał w bezczynności i przewlekłości. Nie zgadzając się z taką oceną sprawy, skarżąca złożył 27 października 2020r. niniejszą skargę.
W skardze sprecyzowane zostały następujące żądania:
- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostało wydane merytoryczne rozstrzygniecie w sprawie pomimo upływu terminów określonych w art. 35 § 1 i 3 K.p.a.;
- stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, gdyż dopiero po upływie prawie dwóch lat od daty złożenia wniosku i po ponagleniu, postępowanie zostało zakończone rozstrzygnięciem merytorycznym;
- przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty maksymalnej określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;
- rozpoznania skargi w trybie uproszczonym
- zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi H. J. podkreśliła, że brak reakcji ustawodawcy na skutek wyroku TK o sygn. K 7/15, stwierdzającego zakresową niekonstytucyjność art. 115a ustawy o Policji (w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia), nie usprawiedliwiał bezczynności organu, który powinien był zrealizować prawo skarżącej do ekwiwalentu poprzez wypłatę wyrównania po obliczeniu wysokości ekwiwalentu przy stosowaniu kryteriów obliczenia opisanych przez Trybunał Konstytucyjny (tj. po zrekonstruowaniu treści art. 115a ustawy o Policji zgodnie z wyrokiem Trybunału). Organ nie rozpoznawał wniosku strony przez prawie dwa lata, przy czym nie podjął nawet formalnych działań, aby przedłużyć termin rozpoznania sprawy, pozostawiając stronę w błędnym przekonaniu, że bez ingerencji ustawodawcy w treść przepisu art. 115a ustawy o Policji, nie jest możliwe załatwienie sprawy, mimo, że liczne orzecznictwo sądów administracyjnych wskazywało kierunki dla organów przy rozpatrywaniu takich wniosków. Bezczynność organu uniemożliwiła stronie realizację gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania bowiem należytą realizacją tego prawa jest dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w kwocie ustalonej w oparciu o przepis uznany za niekonstytucyjny. Skarżąca podkreśliła, że w stosunku do niego organ nie wydał też przez prawie dwa lata decyzji odmownej a funkcjonariusze, którzy wcześniej otrzymali negatywne decyzje, doczekali się korzystnych prawomocnych wyroków sądów administracyjnych uchylających odmowy wypłaty ekwiwalentu.
Komendant Powiatowy Policji w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie – z ostrożności procesowej – o jej oddalenie. Wnosząc o odrzucenie skargi organ powołał się na uchwałę NSA z 22 czerwca 2020r. w sprawie II OPS 5/19, zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ prowadzonego postępowania wydaniem decyzji, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko z pisma informacyjnego skierowanego do strony oraz z uzasadnienia postanowienia organu II instancji nieuwzględniającego ponaglenia co do braku ustawowej regulacji pozwalającej na ustalenie na nowo kwoty ekwiwalentu.
Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2020r. organ nadesłał do sądu decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2020r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] października 2020r. nr [...] o odmowie wyrównania ekwiwalentu. Odmawiając wypłaty wyrównania ekwiwalentu organ powołał się na przepis przejściowy ustawy nowelizującej z dniem 1 października 2020r. brzmienie art. 115a ustawy o Policji (dostosowujące treść przepisu zaleceń wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15), pozwalający na stosowanie korzystniejszych zasad obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy funkcjonariusza Policji wyłącznie wobec policjantów zwalnianych (zwolnionych) od 6 listopada 2018r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem Komendant Powiatowy Policji w S. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2018r. o ponowne ustalenie wysokości należnego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego oraz niewykorzystanego czasu wolnego od służby, przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, za lata służby 2012 – 2014. Załatwienie wniosku nastąpiło dopiero decyzją z 8 października 2020r. wydaną już po wniesieniu ponaglenia przez skarżącą. Skarga na bezczynność i przewlekłość organu została zaś złożona w dniu 27 października 2020r. zanim decyzja odmawiająca ustalenia ekwiwalentu za urlop wydana dnia 8 października 2020r. stała się ostateczna.
Sąd stwierdza, że wniesienie skargi na bezczynność organu przed ostatecznym zakończeniem postępowania administracyjnego nie czyni takiej skargi niedopuszczalną a w konsekwencji czyni koniecznym poddanie skargi merytorycznej ocenie sądu. W takim stanie faktycznym (wniesienia skargi na bezczynność organu przed ostatecznym zakończeniem postępowania) nie znajduje bowiem zastosowania uchwała 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020r. sygn. II OPS 5/19, której teza brzmi: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Uchwała NSA przesądziła o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu wniesionej po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Inna jest sytuacja, gdy wniesiona skarga na bezczynność organu dotyczy postępowania wprawdzie zakończonego ale decyzją o charakterze nieostatecznym. Taka sytuacja czyni bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązywanie organu do załatwienia sprawy (wydania decyzji) ale nie stoi na przeszkodzie rozstrzygnięciu podjętemu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. stwierdzeniu, że bezczynność organu miała miejsce a w konsekwencji również ocenie charakteru tej bezczynności i stosowaniu przewidzianych prawem środków dyscyplinująco – naprawczych.
Sąd zauważa, że ogólna moc wiążąca uchwał abstrakcyjnych i konkretnych NSA obejmuje wykładnię przepisów zawartą w sentencji uchwały (vide: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, teza 4 do art. 269 P.p.s.a. – dostępny w systemie Lex), co oznacza, że zacytowana wyżej uchwała odnosi się wyłącznie do skarg na bezczynność organu złożonych po dniu wydania decyzji ostatecznej, takiej od której nie przysługuje już odwołanie w administracyjnym toku instancji.
Zarzucenie organowi w jednej skardze bezczynności i przewlekłości postępowania nie jest niedopuszczalnym skumulowaniem dwóch skarg w sytuacji, gdy oboma zarzutami kwestionowana jest terminowość i sprawność działania w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę administracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Znajduje to umocowanie w zasadzie prawnej, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub jeden akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Przedmiotem z kolei postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność oraz przewlekłość postępowania organu, jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (vide: wyroki NSA z: 5 czerwca 2012r. sygn. II OSK 709/12, 24 lutego 2015r. sygn. II OSK 2225/14, 21 września 2018r. sygn. I OSK 16/17).
W niniejszej zatem sprawie sąd miał obowiązek zbadania sprawy zarówno w aspekcie bezczynności, jak i przewlekłości oraz oceny, czy a jeśli tak, to która forma zawinionej opieszałości organu w załatwieniu sprawy wystąpiła. Zauważyć przy tym należy, że obie formy opieszałości organu mogą w jednej sprawie wystąpić łącznie i naprzemiennie.
Pojęcia bezczynności organu oraz przewlekłości postępowania organu częściowo się bowiem pokrywają, gdyż bezczynność zawiera w sobie ewentualne przewlekłe prowadzenie postępowania, włącznie z brakiem podjęcia jakichkolwiek działań w sprawie. Z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność organu jest niezałatwieniem sprawy w terminie. Przewlekłość postępowania organu zaś to opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, który wprawdzie podejmuje czynności w sprawie ale są one nieudolne, pozorne, wykonywane w znacznych odstępach czasowych i jako takie przesuwające termin załatwienia sprawy i wydłużające czas trwania postępowania administracyjnego. Instytucja bezczynności organu jest traktowana jako kwalifikowana forma przewlekłego prowadzenia postępowania (tak NSA w wyroku z 30 września 2014r. sygn. II OSK 87/14).
W sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowej wystąpiła klasyczna postać bezczynności organu, przejawiająca się brakiem podjęcia jakichkolwiek działań procesowych od daty wpływu do organu wniosku skarżącej tj. [...] listopada 2018r. do dnia wydania decyzji odmawiającej ustalenia ekwiwalentu za urlop tj. [...] października 2020r. Bezczynność organu była prawie dwuletnia. Do dnia złożenia skargi na bezczynność sprawa z wniosku skarżącej z [...] listopada 2018r. nie została załatwiona w sposób ostateczny.
Jest bezspornym, że po ustaniu stosunku służbowego policjanta niewykorzystane uprawnienie do dni wolnych od służby (urlopu) przekształca się w ekwiwalentne świadczenie pieniężne. Na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno- technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (vide, między innymi, wyrok NSA z 15.04.2014r. sygn. I OSK 542/13). Ekwiwalent powinien być wypłacony przy zwolnieniu ze służby tj. jednocześnie ze zwolnieniem lub niezwłocznie po zwolnieniu. Taki ekwiwalent został też wypłacony skarżącej, która została zwolniona ze służby z dniem 19 września 2014r. przy obliczeniu kwoty ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz niewykorzystanego czasu wolnego od służby w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia tj. w oparciu o ówczesne brzmienie art. 115a ustawy o Policji.
Wyrokiem z 30 października 2018r. sygn. K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, że art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem opublikowania wyroku (6 listopada 2018r.) mocy obowiązującej przepisu art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim ustalał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Orzecznictwo sądów administracyjnych, ukształtowane na tle skarg na decyzje odmawiające policjantom wyrównania ekwiwalentu za urlop, którego to wyrównania policjanci licznie zaczęli dochodzić po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jednolicie wskazuje na uchylanie decyzji odmownych (uzasadnianych brakiem nowej regulacji prawnej co do sposobu naliczenia ekwiwalentu) z zaleceniem wyliczenia ekwiwalentu w oparciu o zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału dyrektywy umożliwiające odtworzenie metody obliczania ekwiwalentu w zgodności z Konstytucją (vide: między innymi, wyroki WSA w Gdańsku o sygn. III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19, III SA/Gd 271/19, III SA/Gd 465/19, III SA/Gd 466/19, WSA we Wrocławiu sygn. IV SA/Wr 320/19, WSA w Krakowie sygn. III SA/Kr 608/19, WSA w Olsztynie sygn. II SA/Ol 314/19 i II SA/Ol 364/19, WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 773/19 i II SA/Bk 415/20). W wyroku w sprawie o sygn. II SAB/Bk 92/19 sąd stwierdził, że nie eliminuje stanu bezczynności organu w sprawie wypłaty zwolnionemu policjantowi ekwiwalentu za nieodebrane w naturze dni wolne od służby, brak uchwalenia przez ustawodawcę normy określającej sposób wyliczenia ekwiwalentu w miejsce normy wyeliminowanej z obrotu prawnego w następstwie uznania za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny. Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynikał bowiem sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy (a nie jeden dzień kalendarzowy miesiąca), gdyż urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli organ zareagował na wniosek skarżącej z [...] listopada 2018r. dopiero decyzją z [...] października 2020r. Tym samym pozbawił stronę możliwości wcześniejszego kwestionowania decyzji odmownej z wykorzystaniem argumentacji wynikającej z opisanego wyżej dorobku orzecznictwa. W międzyczasie doszło do uchwalenia takiej regulacji prawnej, która pozbawiła skarżącą uprawnienia do uzyskania ekwiwalentu za urlop i czas wolny od służby w wysokości uznanej za konstytucyjną. Na mocy bowiem art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 1610), zmienione brzmienie art. 115a ustawy o Policji (dostosowane do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu od służby od dnia 6 listopada 2018r.
W konsekwencji stwardzić należało, że stan bezczynności organu doprowadził do tego, że obecna sytuacja prawna skarżącej stała się bardziej skomplikowana niż przed nowelizacją brzmienia art. 115a ustawy o Policji, dostosowującą treść przepisu do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Przy orzekaniu w sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny musi uwzględniać stan faktyczny i prawny z daty orzekania przez sąd, po to by ewentualne zobowiązanie organu do podjęcia działania (przy uznaniu zasadności skargi) było spójne z sytuacją prawną i faktyczną istniejącą w dacie orzekania. Jak stanowi zaś art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym czasie aktu lub dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (lub przewlekłego prowadzenia postępowania);
- stwierdza, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ) miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd może ponadto – jak stanowi § 1 "b" art. 149 oraz § 2 art. 149 P.p.s.a – orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego oraz może orzec – z urzędu lub na wniosek strony – o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W art. 154 § 6 P.p.s.a., do którego odsyła art. 154 § 7 P.p.s.a. w zakresie określenia wysokości sumy pieniężnej, jest nawiązanie do przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim a sumę pieniężną do wysokości połowy owej dziesięciokrotności tj. do pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Bezspornym jest, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku 2019 wyniosło – według GUS - 4918,17 złotych brutto.
Stwierdzenie przez sąd, że przed wniesieniem skargi doszło do wydania decyzji nieostatecznej czyniło koniecznym umarzenie postępowania wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalniało to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani od oceny potrzeby (braku potrzeby) wymierzenia organowi grzywny lub przyznania sumy pieniężnej.
W konsekwencji stwierdzenia stanu bezczynności trwającego w sprawie przez prawie dwa lata, sąd uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ przez prawie dwa lata nie podjął w sprawie jakichkolwiek czynności o charakterze proceduralnym, które otworzyłyby stronie drogę do dochodzenia uprawnień na drodze prawnej. Z urzędu sądowi jest wiadome (za racji rozpatrywania skarg innych funkcjonariuszy policji oraz z orzecznictwa sądów administracyjnych), że organy Policji bądź wydawały decyzje odmawiające wypłaty ekwiwalentu (wyrównania ekwiwalentu) bądź zawieszały postępowania wywołane złożonymi po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie K 7/15 wnioskami funkcjonariuszy o wypłatę ekwiwalentu (czy jego wyrównanie) do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmiany brzmienia art. 115a ustawy o Policji dostosowującego jego treść do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sądy administracyjne jednolicie i konsekwentnie takie rozstrzygnięcia uchylały, czego potwierdzeniem są sygnatury spraw wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku oraz sygnatury spraw przywołane w skardze.
Za przyznaniem skarżącej sumy pieniężnej przeważyło stwierdzenie, że okres bezczynności organu doprowadził do tego, że obecna sytuacja prawna skarżącej stała się bardziej skomplikowana niż przed nowelizacją brzmienia art. 115a ustawy o Policji, dostosowującą treść przepisu do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Odmawiając bowiem wypłaty wyrównania ekwiwalentu (decyzją z [...] października 2020r. utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2020r. nr 497/2020/WF/E), organ powołał się na przepis przejściowy ustawy nowelizującej z dniem 1 października 2020r. brzmienie art. 115a ustawy o Policji (dostosowujące treść przepisu zaleceń wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15), pozwalający na stosowanie korzystniejszych zasad obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy funkcjonariusza Policji wyłącznie wobec policjantów zwalnianych (zwolnionych) od 6 listopada 2018r. Jest więc zrozumiałe dla sądu poczucie bezsilności strony w takiej sytuacji. Bezsilność, strony i poczucie skrzywdzenia są usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Zmniejszyła się szansa zrealizowania uprawnienia do wyrównania kwoty ekwiwalentu. Za adekwatną kwotę przyznanej stronie od organu sumy pieniężnej sąd uznał kwotę 2000 złotych będącą rekompensatą dwóch lat pozostawania w stanie bezczynności. Użyte w art. 149 § 2 P.p.s.a. stwierdzenie, że kwota grzywny lub sumy pieniężnej może być przyznana do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. a więc do pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, wynoszącego brutto 4918,17 złotych, pozwalało sądowi na zmiarkowanie sumy pieniężnej do wysokości adekwatnej do krzywdy wywołanej stanem bezczynności.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji stosownie do treści art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło