II SAB/Bk 28/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie sędziego NSA Stanisława Prutisa od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niewykonania postanowienia wyznaczającego termin do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Stanisława Prutisa od orzekania w sprawie. J. W. wywiodła do tutejszego sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niewykonania postanowienia wyznaczającego termin do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Na rozprawie sądowej w dniu 1 grudnia 2011r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Stanisława Prutisa. W ocenie skarżącej wymieniony sędzia powinien być wyłączony z mocy prawa, albowiem orzekał w roli sprawozdawcy w sprawie II SAB/Bk 10/10, dotyczącej tego samego wniosku z dnia 18 grudnia 2008r., który jest przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Jak podkreśliła, w postępowaniu II SAB/Bk 10/10 nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, co skutkowało koniecznością wszczęcia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Na potwierdzenie wadliwości rozstrzygnięć wskazanego sędziego wymieniła inne sprawy: II SA/Bk 51/05, II SA/Bk 647/08 i II SA/Bk 337/07, w której sędzia nie dopuścił jej do uczestniczenia w postępowaniu, dopuszczając jednocześnie bezpodstawnie do użytkowania obiektu. Skarżącą wyraziła jednocześnie obawę braku bezstronności wnioskowanego do wyłączenia sędziego, który w jej ocenie od samego początku istnienia sprawy spornej budowy, jest źle nastawiony do jej osoby. Sędzia NSA Stanisław Prutis w złożonym w dniu 3 stycznia 2012r. – oświadczeniu stwierdził, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlegał wyłączeniu. Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej: p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Uwzględniając powyższe regulacje należy przede wszystkim stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego z mocy prawa wymienione w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Skarżąca wskazuje, że sędzia Stanisław Prutis orzekał wcześniej w podobnej sprawie o sygnaturze II SAB/Bk 10/10. Powoduje to konieczność rozpoznania wniosku w kontekście art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., który nakazuje wyłączyć sędziego w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Przedmiotowe postępowanie dotyczy, bowiem bezczynności organu: Wojewody P., natomiast przesłanka wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. nie dotyczy spraw o bezczynność. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że wyłączenie powinno nastąpić "w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie", a taką sprawą nie jest ta, w której strona kwestionuje bezczynność organu i decyzja lub postanowienie nie zostały wydane. Reasumując, na przeszkodzie w orzekaniu sędziego w sprawie ze skargi na bezczynność nie stoi, w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., fakt orzekania przez niego we wcześniejszych sprawach tej samej strony, zarówno ze skargi na bezczynność, jak i na akty lub czynności organu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 20 lipca 2011 r. w sprawie I OZ 531/11 odnośnie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.: Wymóg orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, należy odnieść do orzekania w sprawie konkretnie oznaczonego i wydanego już aktu administracyjnego. Oznacza to, że kluczowe znaczenie dla zastosowania art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. ma przedmiot zaskarżenia. Jeżeli zatem sprawa dotyczy bezczynności organu, to wyklucza to możliwość uznania, że sprawa ta dotyczy konkretnie oznaczonego i wydanego aktu administracyjnego (analogicznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postanowieniu z 11 sierpnia 2011r., II SAB/Bk 44/11). Z podanych względów Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ustawowa podstawa wyłączenia wymieniona w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. W ocenie składu rozpoznającego niniejszy wniosek, brak jest również innych ustawowych przyczyn wyłączenia wymienionych w pozostałych punktach art. 18 § 1 p.p.s.a., co potwierdza również oświadczenie sędziego Stanisława Prutisa złożone do akt sprawy w dniu 3 stycznia 2012r. . Jak stanowi natomiast art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Tego typu sytuacja również w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Przede wszystkim sędzia w złożonym oświadczeniu wykluczył przesłanki wyłączenia oparte na tej podstawie. Jak wskazał natomiast NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego" (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (vide postan. NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, CBOSA). Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania (vide postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 863/04, CBOSA). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego S. Prutisa żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przyjąć zatem należy, że strona nie podważyła skutecznie oświadczenia sędziego. Podniesienie zarzutów o działaniu na niekorzyść strony w poprzednio wydanych orzeczeniach nie znajduje potwierdzenia. Wskazać należy (o czym była wcześniej mowa), że w sprawie II SAB/BK 10/10 NSA oddalił skargę kasacyjną J. W. od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W postępowaniu II SA/Bk 647/08 (ze skargi J. W. na niewykonanie przez Wojewodę P. wyroku NSA w sprawie II OSK 208/06) – w którym zdaniem strony sędzia Stanisław Prutis miał wpływ na dokonanie błędnych ustaleń w zakresie jego przedmiotu i w konsekwencji wydanie niewłaściwego orzeczenia – wyrok nie został przez J. W. zaskarżony. Natomiast w postępowaniu w sprawie II SA/Bk 337/07 (ze skargi A. H. na rozstrzygnięcie wydane w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania zakończonego pozwoleniem na użytkowanie) - skarżąca nie była stroną, gdyż WSA w Białymstoku oddalił jej wniosek o dopuszczenie do udziału, a zażalenie na to postanowienie NSA w dniu 4 października 2007 r. oddalił w sprawie II OZ 898/07. Obydwa sądy wskazały na brak po stronie J. W. interesu prawnego. Wyrok kończący to postępowanie jest prawomocny. Zatem w sprawach, w których postępowanie sędziego Stanisława Prutisa wzbudziło nieufność strony – bądź nie brała ona udziału (II SA/Bk 337/07), bądź NSA nie podzielił jej zarzutów (II SAB/Bk 10/10) lub też orzeczenie kończące postępowanie w sprawie nie zostało przez nią zaskarżone (II SA/Bk 647/08). Te okoliczności zaprzeczają, w ocenie składu rozstrzygającego wniosek o wyłączenie, twierdzeniom skarżącej o działaniu wymienionego sędziego na jej szkodę. Uwzględniając wnioski z powyżej przeprowadzonej analizy uczestnictwa sędziego Stanisława Prutisa w orzekaniu w sprawach wskazanych przez stronę oraz mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (bezczynność organu), brak jest podstaw do przyjęcia, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do braku bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowej skargi. Brak jest zatem podstaw do jego wyłączenia także w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.