II SAB/Bk 32/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby oddala skargę. Raportem z [...] stycznia 2017 r. W. F. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej: organ) o "dokonanie ustaleń w kwestii wypłaty środków pieniężnych związanych z delegacją" do pełnienia służby w Komisariacie Policji w Ł. oraz o "wypłatę wspomnianych środków pieniężnych". W trakcie postępowania zainicjowanego powyższym raportem organ ustalił, że wnioskodawca był oddelegowany dwoma rozkazami personalnymi do czasowego pełnienia służby w KP w Ł., łącznie na okres [...] lutego 2015 r. – [...] lipca 2015 r. Z uwagi na przedłużające się postępowanie, wnioskodawca złożył ponaglenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga ta została uwzględniona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 lutego 2019 r. w sprawie II SAB/Bk 129/18, w którym: zobowiązano organ do załatwienia raportu z [...] stycznia 2017 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, stwierdzono wystąpienie bezczynności bez cech rażącego naruszenia prawa i nie wymierzono organowi grzywny. Sąd ocenił, że raport z [...] stycznia 2017 r. zawiera wniosek o wypłatę środków pieniężnych związanych z delegacją do KP w Ł. oraz podlega formalnemu załatwieniu: w drodze czynności materialno – technicznej (wypłaty) lub decyzji administracyjnej odmownej, po ewentualnym wezwaniu wnioskodawcy do przedstawienia stosownych dokumentów pod rygorem odmownego załatwienia wniosku lub bez tego wezwania, jeśli organ niezbędnymi dokumentami dysponuje. Sąd wywiódł, że pod pojęciem "załatwienia sprawy" eliminującym zarzut bezczynności należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., tj. niezwłoczne przekazanie podania organowi właściwemu, jeśli ten, do którego podanie wniesiono nie jest właściwy w sprawie. Odnosząc się merytorycznie do kompetencji Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiotowej sprawie sąd wskazał, że organ pozostawał w bezczynności polegającej na nienadaniu formalnego biegu wnioskowi, w trybie art. 65 § 1 K.p.a. Zdaniem sądu, z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz. U. z 2002 r. nr 191, poz. 1598 ze zm.) oraz z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wynika, że istnieje różnica między przełożonym właściwym w sprawie delegowania (w przypadku skarżącego - Komendant Miejski Policji w B.) a kierownikiem jednostki organizacyjnej Policji, do której policjant został delegowany (w sprawie - Komendant KP w Ł.). W przypadku skarżącego, to ten ostatnio wskazany podmiot jest właściwy do rozliczenia delegacji (wydania dyspozycji wypłaty należności, co stanowi czynność materialno - techniczną lub wydania decyzji administracyjnej o odmowie wypłaty). Organ, do którego wpłynął raport o wypłatę należności pieniężnych z tytułu delegowania (Komendant Miejski Policji w B.), powinien – przy zastosowaniu art. 65 § 1 K.p.a. – przekazać raport właściwemu organowi (Komendantowi KP w Ł.). Wyrok powyższy uprawomocnił się [...] kwietnia 2019 r. Wraz z aktami sprawy wpłynął do Kancelarii Ogólnej KMP w B. [...] maja 2019 r. (k. 59 akt adm.). Przy piśmie z [...] maja 2019 r. Naczelnik Wydziału Kadr KMP w B. przesłał odpis raportu z [...] stycznia 2017 r. wraz z całością dokumentacji Komendantowi KP w Ł. do służbowego wykorzystania. W piśmie z [...] maja 2019 r. W. F. skierował do KMP w B. wezwanie do natychmiastowego wykonania wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 oraz wezwanie do zapłaty kwoty 2 940, 24 zł powiększonej o ustawowe odsetki w związku z treścią raportu z [...] stycznia 2017 r. Wnioskodawca przedstawił w jaki sposób wyliczył żądaną kwotę. Wniósł również o naprawienie szkody i wypłatę odszkodowania w kwocie 5 000 zł. Przy piśmie z [...] maja 2019 r. przesłał powyższe wezwanie Komendantowi KP w Ł. W piśmie z [...] lipca 2019 r. organ wystosował do Komendanta KP w Ł. wezwanie o przesłanie informacji, jak został załatwiony raport z [...] stycznia 2017 r. W odpowiedzi otrzymał informację (pismo z [...] lipca 2019 r.) o wystosowanym do strony wezwaniu z [...] maja 2019 r. o sprecyzowanie wniosku i wypełnienie załączonego formularza "Polecenia wyjazdu". Z dalszej korespondencji prowadzonej między organem a Komendantem KP w Ł. wynika, że w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. poinformowano wnioskodawcę o przesłaniu w dniu [...] sierpnia 2019 r. na jego rachunek bankowy kwoty 840 zł tytułem należności związanych z czasowym oddelegowaniem do pełnienia służby w KP w Ł. (k. 93 akt adm.). W międzyczasie W. F. złożył skargę na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18, którą tutejszy sąd oddalił prawomocnie wyrokiem z 19 września 2019 r. w sprawie II SA/Bk 333/19. Nie sporządzano uzasadnienia wyroku. W dniu [...] lutego 2020 r. W. F. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. Zdaniem strony, organ przez długi czas zaniechał załatwienia jego sprawy opisanej we wniosku z [...] maja 2019 r., tj. zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby w kwocie 2 940, 24 zł wraz z odsetkami, w tym nie zareagował na wezwanie do zapłaty. Postanowieniem z [...] marca 2020 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności ani nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. W dniu [...] marca 2020 r. W. F. złożył do sądu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy opisanej w korespondencji z [...] maja 2019 r. (zapłatę kwoty 2 940, 24 zł wraz z ustawowymi odsetkami), a także zobowiązanie do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności, podjęcie środków zapobiegających nieprawidłowościom przy załatwianiu spraw w przyszłości, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania osób winnych nieprawidłowości i niezałatwienia sprawy, a także o wymierzenie organowi grzywny. Wskazał wyrok w sprawie II SAB/Bk 129/18. Zdaniem skarżącego, wobec niedziałania organu, [...] maja 2019 r. skierował wezwanie do wypłacenia konkretnej kwoty wraz z odsetkami, ale sprawa nie została formalnie załatwiona. Organ nie zareagował na wezwanie do zapłaty, co uprawnia do wniosku o milczącym jej załatwieniu i przyznaniu racji skarżącemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. Pełnomocnik organu przedstawił obszernie treść korespondencji prowadzonej między organem, Komendantem KP w Ł. oraz skarżącym, której obieg miał miejsce po wpływie do organu prawomocnego wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18. Wskazał na fakt oddalenia w sprawie II SA/Bk 333/19 skargi na niewykonanie wyroku oraz na to, że już [...] maja 2019 r. KMP w B. przekazał Komendantowi KP w Ł. raport z [...] stycznia 2019 r. wraz z aktami sprawy. W kwestii wniosku o zapłatę kwoty 2 940, 24 zł pełnomocnik organu wskazał, że jest to pismo stanowiące kontynuację raportu z [...] stycznia 2017 r. i zostało przekazane Komendantowi KP w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Nie ulega wątpliwości, że raport z [...] stycznia 2017 r. zainicjował sprawę o wypłatę należności związanych z delegacją skarżącego do pełnienia służby w KP w Ł. w 2015 r. W tej sprawie tutejszy sąd w wyroku o sygnaturze II SAB/Bk 129/18 zobowiązał organ do załatwienia raportu w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi. Sąd jednoznacznie wskazał, że właściwym do wypłaty bądź odmowy dokonania wypłaty jest Komendant KP w Ł., zaś Komendant Miejski Policji w B. jest – wobec okoliczności delegowania – organem niewłaściwym. W konsekwencji jest zobowiązany do przekazania raportu do załatwienia według właściwości do KP w Ł. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skoro zatem w sprawie wypowiadał się już sąd, a wyrok jest prawomocny, to organ był stanowiskiem sądu związany i powinien był podjąć czynność, której przedmiotem było przekazanie sprawy organowi właściwemu. Tę czynność Komendant Miejski Policji w B. podjął [...] maja 2019 r., a więc siedem dni po wpływie do organu prawomocnego wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 (co miało miejsce 10 maja 2019 r.). W tym zatem momencie, dokonując władczej czynności procesowej, o której mowa w art. 65 § 1 K.p.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. (czynności w ramach postępowania administracyjnego zainicjowanego raportem) organ uwolnił się skutecznie od zarzutu bezczynności lub przewlekłości postępowania po wydaniu wyroku. Oznacza to, że w sprawie zainicjowanej raportem z [...] stycznia 2017 r. - od dnia [...] maja 2019 r. KMP w B. nie jest bezczynny ani nie mógł prowadzić postępowania w sposób przewlekły. Trafnie w tym względzie argumentował pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę. Potwierdza to także wyrok tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 333/19, w którym oddalono skargę na niewykonanie przez KMP w B. wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18. Z faktami tymi nie sposób skutecznie polemizować. Jak wynika także z akt administracyjnych, po przekazaniu przez organ sprawy raportu według właściwości, prowadzona była liczna korespondencja między organem, Komendantem KP w Ł. i skarżącym. Istotnie, w trakcie tej korespondencji w piśmie z [...] maja 2019 r. skarżący wezwał organ do wypłaty konkretnej kwoty tytułem kosztów delegacji, wraz z odsetkami. Dwa dni później, [...] maja 2019 r., organ przesłał to wezwanie Komendantowi KP w Ł. jako organowi właściwemu w sprawie w trakcie toczącego się już postępowania. Było to działanie niezwłoczne i prawidłowe, bowiem skoro cała sprawa została przekazana właściwemu (według sądu) organowi, to wezwanie do zapłaty również nie mogło być załatwione przez niewłaściwy organ. Jakiegokolwiek zaniechania w tym zakresie po stronie organu nie było. Dodać należy, że zgodnie z art. 234 pkt 1 K.p.a., w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. Jeśli zaś organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie (art. 65 § 1 K.p.a.). Skoro KMP podjął niezwłocznie czynność przekazania wniosku właściwemu organowi, celem załatwieniu w toku już trwającego postępowania administracyjnego, to nieskuteczny wobec niego pozostaje zarzut bezczynności. Reasumując, wezwanie z [...] maja 2019 r. nie zainicjowało odrębnego postępowania przed organem, bowiem wpłynęło w trakcie już toczącego się postępowania. Nie było zatem niczym innym jak pismem procesowym w sprawie zainicjowanej raportem z [...] stycznia 2017 r. Z tych powodów skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania złożona w sprawie niniejszej, niezależnie od tego czy jej przedmiot określony zostanie jako "w sprawie z raportu z [...] stycznia 2017 r." czy też jako "w sprawie niezałatwienia wniosku zawartego w korespondencji z dnia [...] maja 2019 r." będzie dotyczyła tego samego, tj. niedziałania KMP w B. w sprawie wypłacenia kosztów delegacji skarżącego do KP w Ł. w 2015 r. Skarga podlega oddaleniu w całości, bowiem: po pierwsze, organ sporny raport wraz z dokumentacją przekazał do właściwego organu już [...] maja 2019 r., zaś wezwanie do zapłaty konkretnej kwoty z [...] maja 2019 r. przekazał dwa dni po jego wpłynięciu, tj. [...] maja 2019 r. Wszystkie te czynności miały miejsce niezwłocznie po dniu powstania obowiązku przekazania oraz na kilka miesięcy przed wniesieniem skargi w sprawie niniejszej. Dlatego podlega ona oddaleniu jako niezasadna. Po wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 to nie Komendant Miejski Policji w B. mógł pozostawać w bezczynności lub przewlekłości, jeśli chodzi o załatwienie spornego raportu ze stycznia 2017 r. i innych czynności w postępowaniu zainicjowanym tym raportem. Zdaniem sądu, oddalenie w sprawie II SA/Bk 333/19 skargi na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 nie mogło skutkować odrzuceniem skargi w sprawie niniejszej. W skardze na niewykonanie wyroku rozpoznawanej na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. sąd miał obowiązek skontrolować, czy nie jest konieczne ukaranie organu (wymierzenie sankcji) za niewykonanie wyroku. W sprawie ze skargi na bezczynność, jak w niniejszym przypadku, sąd ma zawsze obowiązek zbadać, czy organ był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności, który to obowiązek wynika z przepisów prawa. Komendant Miejski Policji [...] maja 2019 r. podjął czynność na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., podobnie jak i w stosunku do wniosku z [...] maja 2019 r. podjął tę czynność [...] maja 2019 r. Załatwił zatem sprawę w zakresie swojej właściwości niezwłocznie, co eliminuje zarzut bezczynności i przewlekłości postępowania. W piśmiennictwie wskazuje się, że uprawnienie z art. 154 P.p.s.a. nie wyłącza możliwości złożenia skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a P.p.s.a. Sytuacja, jaką przewiduje art. 154, oznacza bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 3 §2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., powstałe po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uwzględniającego skargę. Strona może skorzystać zarówno z jednego, jak i z drugiego środka prawnego według własnego wyboru, ponieważ środki te odnoszą się do różnych materii (skarga na bezczynność ma doprowadzić do określenia, czy organ jest zobowiązany w danej sytuacji do wydania aktu administracyjnego, skarga zaś o ukaranie zmierza do wymierzenia organowi sankcji za niewykonanie wyroku). Brak także w komentowanej ustawie podstaw do wyłączenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaistniałą po wyroku sądu administracyjnego uwzględniającym skargę. Jeśli więc skarżący w jednym piśmie procesowym zawrze oba te żądania, należy przyjąć, że złożył on skargi w dwu odrębnych sprawach i zostały wszczęte dwa odrębne postępowania (vide T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka i M. Romańska, komentarz do art. 154 P.p.s.a., System Informacji Prawnej LEX). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.