II SAB/Bk 6/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr) Sędziowie: sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o wyłączenie sędziów Stanisława Prutisa, Danuty Tryniszewskiej – Bytys i Elżbiety Trykoszko od udziału w sprawie w sprawie ze skargi M.C. i W.C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do zgodności z prawem p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżących o wyłączenie sędziów Stanisława Prutisa, Danuty Tryniszewskiej – Bytys i Elżbiety Trykoszko od udziału w sprawie Skarżący M. i W.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do zgodności z prawem. Powyższa skarga, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. została odrzucona ze względów formalnych. W dniu 5 maja 2009 r. skarżący złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Stanisława Prutisa (sprawozdawcę), Danuty Tryniszewskiej – Bytys oraz Elżbiety Trykoszko od udziału w przedmiotowej sprawie. Wniosek swój skarżący uzasadnili tym, że sędzia Prutis niesłusznie wydał postanowienie odrzucające skargę, a ponadto nie zawarł prawidłowego pouczenia o możliwości ponownego złożenia skargi, w związku z czym skarżący wnieśli o ponowne zarejestrowanie skargi i nadanie biegu sprawie. Wskazanym sędziom skarżący zarzucili stronniczość przy orzekaniu w ich poprzednich sprawach, w szczególności sędziemu Prutisowi, który - w ich ocenie - jest nieobiektywny i od wielu lat, wraz z pracownikiem organu E.W., działa na szkodę Państwa C. Wnioskodawcy wskazali, iż ww. sędziowie byli już wyłączeni w sprawie o sygn. II SA/Bk 372/06, przez co i w tej sprawie nie powinni orzekać. W dalszej części wniosku podniesiono zarzut nieprawidłowego zarejestrowania spraw w przedmiocie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (II SA/Bk 6/09 i II SA/Bk 7/09). Skarżący uznając, iż sprawa zostanie zarejestrowana po jedną sygnaturą, opłacili wpis sądowy tylko od jednej sprawy, co było powodem odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek (iudex suspectus) traktuje art. 19 p.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składając wniosek o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 p.p.s.a). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie, wnioskodawcy nie wykazali w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności ww. sędziów. Samo przypuszczenie o braku bezstronności sędziego orzekającego w sprawie, bez żadnego nawet uprawdopodobnienia w tym zakresie, musi skutkować oddaleniem wniosku. Na uwagę zasługuje też fakt, iż sędziowie Stanisław Prutis, Danuta Tryniszewska – Bytys oraz Elżbieta Trykoszko ustosunkowując się do wniosku o ich wyłączenie od udziału w orzekaniu, złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawach ww. skarżących. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu, czego warunkiem jest niezależność sędziego zarówno od organów państwa jak i od stron. Wyłączenie sędziego ma służyć stworzeniu takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony. Podnieść należy, iż nie może być przesłanką wyłączenia sędziów od udziału w sprawie fakt, iż orzekali oni w innej, wcześniejszej sprawie tych samych skarżących. Organizacja sądów administracyjnych niejednokrotnie ze względów technicznych nie daje możliwości, by za każdym razem w sprawie danego skarżącego orzekali inni sędziowie. Taka okoliczność w kontekście zasady zaufania do osoby sędziego nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego (sędziów). Także orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, iż sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (vide: wyrok SN z 19.02.2002 r., II UKN 307/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 600). W niniejszej sprawie nie ma też znaczenia, iż w poprzedniej sprawie Państwa C. ww. sędziowie zostali wyłączenie od orzekania. Okoliczności stanowiące podstawę wyłączenia sędziów w poprzedniej sprawie nie są tożsame z tymi zachodzącymi w rozpoznawanej obecnie. Sam fakt wyłączenia sędziów w innej sprawie toczącej się z udziałem tych samych skarżących nie jest też podstawą do wyłączenia w obecnie rozpoznawanej sprawie, albowiem ta dotyczy innych zagadnień merytorycznych. W kwestii nieprawidłowego pouczenia w wydanym postanowieniu, czy też błędnego zarejestrowania sprawy, godzi się zauważyć, iż przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (vide: postanowienie SA w Białymstoku z 26.10.1995 r., I ACz 309/95, OSA 1997, nr 9 poz. 49). Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (vide: postanowienie SN z 28.08.1996 r., I PO 8/96, OSNAP 1997., nr 4, poz. 59). W przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili faktu jakiejkolwiek stronniczości ww. sędziów w stosunku do strony skarżącej. Samo przeświadczenie, że dany sędzia jest stronniczy i brak mu obiektywizmu z prowadzeniu sprawy nie stanowi przesłanki wyłączenia. Natomiast ocena prawidłowości podejmowanych przez sąd rozstrzygnięć nie należy do sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie sędziego i nie może stanowić przesłanki do jego wyłączenia, tym bardziej, że zarzucana przez skarżących kwestia odpowiedniego zarejestrowania sprawy należy do przewodniczącego wydziału i jest ściśle regulowana przepisami Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1646). Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.