II SAB/Bk 84/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, , po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Marka Leszczyńskiego w sprawie ze skargi J. R. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie zgodności z prawem wybudowanego obiektu p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk i sędziego WSA Marka Leszczyńskiego od orzekania w sprawie niniejszej. , Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący J. R. wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziów: Elżbiety Trykoszko, Anny Sobolewskiej – Nazarczyk i Marka Leszczyńskiego. Jako podstawę prawną swego żądania wskazał art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Skarżący wywiódł odnośnie wszystkich wymienionych wyżej sędziów, że w dotychczas rozpoznanych sprawach z jego udziałem działali na jego niekorzyść, a w sprawach ostatnio przez niego zainicjowanych (II SAB/Bk 81-85/13) również "dochodzi do matactw i ukrywania patologii PINB w H., poprzez zmianę intencji skarżącego – WSA zmienia przedmiot jego skarg". Wskazana zmiana przedmiotu sprawy polega, w ocenie strony, na zarejestrowaniu spraw jako dotyczących podkopania całej jego działki, a nie podkopania znajdującej się na jego działce stodoły. Formułując zarzuty w stosunku do poszczególnych sędziów skarżący wskazał, że: - sędzia Elżbieta Trykoszko w sprawie II SA/Bk 9/11 błędnie przyjęła jakoby to on wybudował stodołę na działce nr [...], podczas gdy w dacie jej wznoszenia nie było go jeszcze na świecie. Wymieniona sędzia, w ocenie skarżącego, dopuściła się poświadczenia nieprawdy i za wszelką cenę próbowała udowodnić swój punkt widzenia. Obawia się on, że również i w obecnie zainicjowanych sprawach dotyczących przewlekłości i bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. (dalej: PINB) postępowanie sędzi będzie dla niego niekorzystne w skutkach; - sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk w sprawie II SA/Bk 604/10 wydała wyrok oddalający skargę J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) w przedmiocie zobowiązania skarżącego do przedłożenia ekspertyzy bezpieczeństwa przeciwpożarowego stodoły na działce nr [...] w N., dokonując ustaleń faktycznych do których nie była uprawniona, a mianowicie przyjmując występowanie zagrożenia pożarowego z uwagi na bliskie usytuowanie stodoły wobec granicy działki. Ten punkt widzenia, zdaniem skarżącego, skrytykował NSA w sprawie II OSK 192/12 uchylając wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 476/11 dotyczący budynku mieszkalnego na tej samej działce. Nadto wymieniona sędzia dokonała również innych, zdaniem strony, nieprawdziwych ustaleń pomijając istotne dowody w sprawie. Przedstawione okoliczności, jak wskazano, podważają bezstronność sędzi; - sędzia Marek Leszczyński w sprawie II SA/Bk 388/12 odrzucił zażalenie A. P. (Wójta Gminy N.) chroniąc tym samym interesy tej osoby. Tymczasem sprawa dotyczyła skargi A. P. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. o wygaszeniu mandatu Wójta z uwagi na popełnienie umyślnego przestępstwa pobicia skarżącego. Zdaniem strony istnieje również porozumienie między sądem i organem samorządowym, czego dowodem jest odsuwanie w czasie rozpoznania skargi na przedmiotowe zarządzenie zastępcze i działanie wymienionego sędziego zakwestionowane następnie przez NSA. Końcowo skarżący jeszcze raz podkreślił, że ma poważne zastrzeżenia do pracy wyżej wymienionych sędziów, co uzasadnia ich wyłączenie od rozpoznania sprawy niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna mieć charakter rzeczywisty. Nie stanowi takiej okoliczności wyłącznie istniejące u strony podejrzenie stronniczości sędziego lub utrata przez sędziego wiarygodności w oczach strony. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 13 września 2012 r. w sprawie II OZ 749/12: "Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, że pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach" (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W rozpoznawanym wniosku jako główny powód uzasadniający wyłączenie sędziów wskazano ich nieprawidłowe, zdaniem strony, orzekanie (poprzez formułowanie błędnych ocen prawnych, ustalanie stanów faktycznych niezgodnych – jak twierdzi skarżący - z rzeczywistością i na podstawie niepełnego materiału dowodowego). W ocenie J. R. powoduje to niekorzystne dla niego skutki. Posądza on sędziów o działanie "celowe i z premedytacją" na jego szkodę. Zdaniem składu rozpoznającego tak uzasadniony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wskazane argumenty – ze względu na brak ich uprawdopodobnienia - nie stanowią okoliczności, ze względu, na które powinno dojść do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przede wszystkim wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli w dniu [...] grudnia 2013 r. oświadczenia, z których jednoznacznie wynika brak jakichkolwiek okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przedmiotowe oświadczenia sędziów korzystają z domniemania wiarygodności ze względu na autorytet sprawowanego urzędu, którego to domniemania wnioskodawca w żaden sposób nie obalił. Nie przedstawił jakichkolwiek faktów czy okoliczności mogących ich prawdziwość podważać. Wskazanie, że określony sędzia kilkakrotnie orzekał w sprawach danej osoby oraz że wydawane orzeczenia były dla niej (w jej odczuciu) niekorzystne, a nawet wskazanie, że niektóre z tych orzeczeń zostały uchylone przez sąd II instancji, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Podniesienie wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie kilku spraw, w których sposób postępowania sędziego (jako referenta lub członka składu orzekającego) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy od strony merytorycznej. Odnośnie poszczególnych spraw wskazanych we wniosku o wyłączenie zauważyć należy, że: - sędzia Elżbieta Trykoszko uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SA/Bk 9/11, który oddalił skargę J. R. na postanowienie PWINB z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzające niedopuszczalność jego zażalenia na postanowienie PINB w H. zlecające wykonanie na koszt skarżącego ekspertyzy technicznej o bezpieczeństwie przeciwpożarowym budynku stodoły na działce nr [...] w N. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez którąkolwiek ze stron; - sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SA/Bk 604/10, który oddalił skargę J. R. na postanowienie PWINB w B. z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie zobowiązania go do przedłożenia wskazanej ekspertyzy. Wyrok ten uprawomocnił się po oddaleniu przez NSA skargi kasacyjnej J. R. w sprawie II OSK 1206/11; - sędzia Marek Leszczyński wydał w sprawie II SA/Bk 388/12 postanowienie o odrzuceniu zażalenia A. P., które to orzeczenie następnie NSA uchylił w sprawie II OZ 723/13. Odnośnie żadnej z tych spraw ani któregokolwiek działania w nich wymienionych sędziów skarżący nie wykazał okoliczności potwierdzających jakoby sędziowie działali w sposób powodujący powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do ich bezstronności. Za takie okoliczności, jak już wyżej wskazano, nie mogą być uznane zarzuty skarżącego, co do merytorycznej poprawności orzeczeń oraz jego subiektywne odczucie o celowym działaniu sędziów na jego niekorzyść. Nie wykazał również skarżący istnienia "porozumienia" (którego występowanie podnosił) między sądem (sędziami) a organem samorządowym, zatem zarzut w tym zakresie należy uznać za bezpodstawny. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie. Tutejszy sąd nie znalazł również podstaw do wyłączenia wymienionych sędziów w sprawie niniejszej na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Należy jednak wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przewlekłość PINB w sprawie oznaczonej numerem [...] dotyczącej zgodności z prawem wybudowanej stodoły na działce nr [...] w N. Dwóch spośród wymienionych do wyłączenia sędziów orzekało w sprawach, w których przedmiotem była legalność wzniesienia tego budynku: sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk orzekała w sprawie II SA/Bk 604/10, w której kontrolowano m.in. postanowienie PINB z dnia [...] czerwca 2010 r. wydane w postępowaniu oznaczonym jako [...], a więc tak samo jak postępowanie, w którym wystąpiła (zdaniem strony) zakwestionowana w sprawie niniejszej przewlekłość; sędzia Elżbieta Trykoszko orzekała w sprawie II SA/Bk 9/11, w której oddalono skargę J. R. na postanowienie PWINB z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzające niedopuszczalność jego zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] października 2010 r. wydane w sprawie [...], a więc o tej samej sygnaturze jak sprawa administracyjna, w której zakwestionował w sprawie niniejszej przewlekłość. Uczestnictwo wymienionych sędziów we wskazanych sprawach nie stanowi jednak przesłanki wyłączenia ich od udziału w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie I OSK 1996/10 (CBOSA) NSA wskazał, że wymóg orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, należy odnieść do orzekania w sprawie konkretnie oznaczonego i wydanego już aktu administracyjnego. Oznacza to, że kluczowe znaczenie dla zastosowania art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. ma przedmiot zaskarżenia. Jeżeli zatem sprawa dotyczy bezczynności organu lub niewykonania wyroku, to wyklucza to możliwość uznania, że sprawa ta dotyczy konkretnie oznaczonego i wydanego aktu administracyjnego. Skład orzekający w sprawie niniejszej stanowisko to w pełni podziela Zdaniem Sądu stwierdzenie to należy odnieść również do sytuacji, gdy sprawa dotyczy przewlekłości postępowania. W tej sytuacji mimo uczestniczenia w orzekaniu sędziego Elżbiety Trykoszko w sprawie II SA/Bk 9/11 a sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk w sprawie II SA/Bk 604/10 – obydwie mogą orzekać w sprawie niniejszej ze skargi na przewlekłość postępowania PINB w prowadzeniu postępowania o numerze [...]. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 19 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.