II SAB/Bk 9/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Powiatowego Policji w S. w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności: W dniu [...] czerwca 2019 r. Komendant Miejski Policji w B. wszczął postępowanie dyscyplinarne w stosunku do D. R. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wyłączono Komendant Miejskiego Policji w B. od udziału w przedmiotowej sprawie i przekazano postępowanie do dalszego prowadzenia Komendantowi Powiatowemu Policji w S. W dniu [...] października 2019 r. orzeczeniem nr [...] Komendant Powiatowy Policji w S. uznał D. R. za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Rozstrzygnięcie to doręczono stronie w dniu [...] października 2019 r. W dniu [...] października 2019 r. za pośrednictwem ePUAP D. R. skierował do KPP w S. dokument elektroniczny zatytułowany "Odwołanie od orzeczenia nr [...] z dnia [...].10.2019". W piśmie z [...] października 2019 r. KPP w S. przekazał to odwołanie KWP w B. Organ odwoławczy w piśmie z [...] października 2019 r. wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie. Termin do usunięcia braku formalnego odwołania upłynął bezskutecznie z dniem [...] listopada 2019 r. W związku z tym KWP w B. postanowieniem z [...] listopada 2019 r. odmówił przyjęcia odwołania. Od postanowienia tego D. R. wniósł skargę do sądu administracyjnego. Wyrokiem z 19 lutego 2020 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 847/19 skarga został oddalona. W dniu [...] grudnia 2019 r. skarżący złożył do KWP w B. ponaglenie i wniósł o stwierdzenie, że Komendant Powiatowy Policji w S. dopuścił się bezczynności/przewlekłego prowadzenia postępowania, działając z rażącym naruszeniem prawa oraz o zobowiązanie KPP w S. do załatwienia sprawy, tj. nakazania umorzenia postępowania dyscyplinarnego, ewentualnie o rozpatrzenia jego odwołania. W odpowiedzi na to ponaglenie KWP w B. w piśmie z [...] grudnia 2019 r. poinformował, że KPP w S. nie był uprawniony do rozpatrzenia odwołania a wydając orzeczenie o ukaraniu nie dopatrzył się przesłanek wskazujących na konieczność umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Jednocześnie KWP stwierdził, że w celu załatwienia sprawy podjęto wszystkie czynności bez zbędnej zwłoki. W dniu 29 stycznia 2019 r. skarżący – D. R. wniósł do sądu administracyjnego skargę "na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w S.". Z uzasadnienia skargi wynika, że jej przedmiotem uczyniono przede wszystkim brak działania w zakresie wniesionego ponaglenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i podniósł, że jego zdaniem w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy Policji nie ma zastosowania instytucja ponaglenia, bowiem nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego a przepisy Kodeksu postępowania karnego w zakresie wskazanym w przepisie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Kontrola sądów administracyjnych przewidziana jest wyłącznie w zakresie ściśle określonym przepisami prawa. Dotyczy to zarówno kontroli działalności organów administracji publicznej (dopuszczalne są skargi na decyzje, postanowienia, akty i czynności oraz interpretacje wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), jak i kontroli bezczynności (w zakresie przewidzianym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). W przepisie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ustawodawca przewidział skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji niewydania aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. (decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień, czynności materialno – technicznych, interpretacji indywidualnych), zaś w punkcie 9 tego przepisu – skargę na bezczynność w przedmiocie innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. lub Ordynacji podatkowej. Wyżej wskazaną kognicję sądów administracyjnych poszerza regulacja art. 3 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 138 ustawy z 6 września 2001 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), stosownie do którego od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pamiętać jednak należy, że postępowanie dyscyplinarne nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym kończącym się wydaniem klasycznej decyzji administracyjnej lub wydaniem innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Postępowanie dyscyplinarne kończy się orzeczeniem dyscyplinarnym o treści wskazanej w art. 135j ustawy. Skoro więc kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy Policji dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi, tj. w zakresie skarg na orzeczenia kończące postępowanie dyscyplinarne (vide: postanowienia NSA z 31 maja 2012 r., I OSK 1067/12 oraz z 12 lipca 2016 r., I OSK 1608/16, pub. CBOSA), to skargę na bezczynność w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego należy dopuścić wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy ona zaniechania wydania przez organ orzeczeń lub postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne (vide postanowienie NSA w sprawie I OSK 1608/16, pub. CBOSA). Innymi słowy, skoro skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko wówczas i tylko w takich granicach, w jakich przedmiot sprawy pozwala zakwalifikować ją jako załatwianą w jednej z prawnych form działania organu administracji publicznej podlegających kontroli sądu (wymienionych w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a.), to w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów możliwe jest zakwestionowanie bezczynności tylko w niewydaniu orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga D. R. w sprawie niniejszej podlega odrzuceniu. Analiza treści skargi jak i ponaglenia pozwala wyodrębnić żądanie skontrolowania bezczynności i przewlekłości Komendanta Powiatowego Policji w B. w następujących aspektach: nie załatwienia odwołania od orzeczenia o ukaraniu, nie umorzenia postępowania oraz nie załatwienia ponaglenia. Zauważyć należy, że zakres tak wskazanej bezczynności nie dotyczy wprost bezczynności czy przewlekłości polegającej na niewydaniu orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Skarżący nie zarzuca braku zakończenia postępowania ale za pośrednictwem skargi na bezczynność dąży do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie dyscyplinarne. Tymczasem w sprawie zostało wydane orzeczenie o ukaraniu, gdyż organ nie znalazł podstaw do jego umorzenia. Z kolei organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od tego orzeczenia był KWP w B. a nie organ pierwszej instancji KPP w S. Organ odwoławczy odmówił przyjęcia odwołania z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełninia braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie. Skarga na to postanowienie została oddalona przez sąd administracyjny. Tym samym nie można zarzucać KPP w S. bezczynności polegającej na nie rozpoznaniu odwołania. Taka sama sytuacja ma miejsce w przypadku zarzutu nie rozpoznania ponaglenia. Do rozpoznania ponaglenia właściwy jest, co do zasady, organ wyższego stopnia a więc KWP w B. (art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a.). Nie można więc Komendantowi Powiatowemu Policji zarzucać zaniechania w rozpoznaniu ponaglenia, jeśli nie on był właściwy do jego załatwienia. Argumentacja ta jest aktualna niezależnie od tego, że w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów nie stosuje się K.p.a. ale w ściśle wskazanym zakresie przepisy K.p.k. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.