II SO/Bk 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy z wniosku R. R. o wymierzenie grzywny P. w B. w zwiazku z nieprzekazaniem sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. wymierzyć P. w B. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych z tytułu nieterminowego przekazania skargi w sprawie II SAB/BK 15/14, 2. zasądzić od P. w B. na rzecz R. R. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. , Wnioskiem nadanym w urzędzie pocztowym dnia 20 marca 2014 r. R. R. wystąpiła do tutejszego Sądu o wymierzenie PGE Dystrybucja S.A. Oddział w B. grzywny z tytułu nieprzekazania sądowi skargi na bezczynność tegoż organu w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Wnioskodawczyni podała, że skargę na bezczynność wniosła do organu w dniu 21 stycznia 2014 r., lecz do dnia złożenia niniejszego wniosku nie została ona przekazana sądowi. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik PGE Dystrybucja S.A. Oddział w B. wniósł o odrzucenie wniosku jako niedopuszczalnego na podstawie art. 58 § 1 ust. 5 w zw. z art. 64 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec faktu, że strona przeciwko której został on złożony nie posiada zdolności sądowej lub na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 w zw. z art. 64 § 3, ewentualnie jego oddalenie w całości, a w przypadku uwzględnienia ww. wniosku - nałożenie grzywny w minimalnej wysokości. Organ wyjaśnił, że skarżąca zwróciła się do PGE Dystrybucja S.A. Oddział w B. wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 17 stycznia 2014 r. organ skierował do ww. pismo - decyzję w przedmiocie rozpozna złożonego wniosku. Po otrzymaniu odpowiedzi skarżąca sporządziła skargę na bezczynność organu, która wpłynęła do Oddziału w dniu 22 stycznia 2014 r. Powyższa skarga wraz z odpowiedzią na nią została przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 24 marca 2014 r. W ocenie organu zarówno skarga, jak i powyższy wniosek powinien zostać odrzucony przez Sąd, z uwagi na fakt, że Spółka nie posiada zdolności sądowej. Żaden bowiem przepis prawa nie przyznaje osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej. A zatem oddział spółki nie może być uznany za podmiot wskazany w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jako zobligowany do udzielenia informacji publicznej. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Bk 20/13. Skarga powinna również zostać odrzucona z powodu nie wyczerpania trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Skarżąca nie przedstawiła dowodu na złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia ani wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy uznać należy, że przedmiotowa skarga jest przedwczesna, a zatem niedopuszczalna na obecnym etapie postępowania. W konsekwencji również niedopuszalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W przepadku nie uwzględnia wyżej zaprezentowanych poglądów przemawiających za odrzuceniem wniosku i uznania za zasadne wymierzenie Spółce grzywny, Sąd winien mieć na uwadze, że skarżąca nie poniosła żadnych negatywnych skutków prawnych związanych z przekazaniem skargi do Sądu w dniu 24 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z przepisem art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą p.p.s.a., organ za którego pośrednictwem wnosi się skargę do Sądu, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do wskazanych wyżej obowiązków Sąd może, na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (55 § 1 p.p.s.a.) Powyższe sformułowanie oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie (T. Woś: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. unormowanie przewiduje zatem finansowe dolegliwości dla organu administracji publicznej, jeśli obowiązek z art. 54 § 2 nie jest przez ten organ wykonywany, czy też jest wykonywany po terminie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przepis ten przewiduje zatem środek dyscyplinujący i represyjny. W przedmiotowej sprawie przekroczenie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie było przedmiotem sporu. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, skarga R. R. na bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 21 stycznia 2014 r., zaś przesłana do tutejszego Sądu - 24 marca 2014 r., a zatem z naruszeniem terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż przedmiotem skargi na bezczynność organu było nieudzielanie informacji publicznej. Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, "do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi". W niniejszej sprawie 15 – dniowy termin do przekazania skargi sądowi upłynął w dniu 5 lutego 2014 r. Opóźnienie zatem w przekazaniu skargi sądowi było ponad miesięczne. Okoliczności sprawy wskazują zatem jednoznacznie, że miało miejsce niezastosowanie się organu do obowiązku określonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. Powyższe wyczerpuje - co do zasady – przesłankę "ukarania" organu grzywną w trybie art. 55 par. 1 ww. ustawy. W postanowieniu z dnia 5 lipca 2006r. sygn. II OSK 1024/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny z art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy. Dodatkowo podkreślić należy, że obowiązek, o którym mowa wyżej ma charakter bezwzględny i ciąży na organie niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy tez nie. Okoliczność ta podlega bowiem ocenie sądu, a nie organu. Bezprzedmiotowości wniosku o ukaranie nie tworzy fakt, że postępowanie ze skargi na bezczynność PGE Dystrybucja S.S. Oddział B. w przedmiocie informacji publicznej, zarejestrowane pod sygn. II SAB/Bk 15/14, zostało zakończone postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. (prawomocnym) odrzucającym skargę jako niedopuszczalną. Zakończenie postępowania w sprawie, w której miało miejsce przekazanie skargi sądowi przez organ z opóźnieniem może, co najwyżej, mieć znaczenie dla wymiaru grzywny. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma bowiem charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, z przewagą cech dyscyplinujących (vide: postanowienie NSA z 5 lipca 2006 r. sygn. II OSK 1024/06 – ONSA i WSA Nr 6, poz. 156 i postanowienie WSA w Warszawie sygn. II SO/Wa 8/08 z 23 kwietnia 2008 r.). Celem grzywny jest przede wszystkim zdyscyplinowanie organu w konkretnej sprawie i "wymuszenie" wykonania zaniedbanych obowiązków. W tym przypadku dyscyplinowanie organu do przekazania skargi przestało być potrzebne. Natomiast cele represyjne wypełni, zdaniem sądu właściwie, niewygórowana, wręcz symboliczna kwota grzywny. W kwestii wysokości grzywny orzekanej w trybie art. 55 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepis odsyła do treści art. 154 § 6 ww. ustawy, stanowiącym, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Z przytoczonej normy określającej wysokość grzywny, wynika, że o kwocie grzywny rozstrzyga samodzielnie sąd, który ustalenia jej wysokości dokonuje poprzez "miarkowanie" biorąc pod uwagę całokształt okoliczności związanych z wykonaniem przez organ obowiązków. W wyroku z dnia 26 października 2006 r. sygn. III SA/Wa 1237/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że określenie przez ustawodawcę jedynie górnej granicy grzywny możliwej do wymierzenia za niewykonanie wyroku oznacza, że w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzanej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Orzekając w sprawie niniejszej o wysokości grzywny w symbolicznej kwocie 100 złotych skład orzekający miał na uwadze fakt braku potrzeby dyscyplinowania organu do wykonania obowiązku. Funkcję represyjną i dyscyplinującą na przyszłość wypełni grzywna niewielka. Odmowa ukarania organu byłaby równoznaczna z przyzwoleniem składu orzekającego na uchylanie się przez organ z obowiązku właściwego i terminowego przekazywania skarg sądowi. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia wniosku było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania sądowego.