II SO/Bk 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. w przedmiocie wymierzenia grzywny Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. wymierza Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. grzywnę w kwocie 1500 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi M. J. na bezczynność Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; 2. zobowiązuje Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. do załatwienia wniosku skarżącego M. J. z dnia 11.03.2013 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. grzywnę w wysokości 1500 (słownie: jeden tysiąc, pięćset) złotych z powodu bezczynności organu; 5. zasądza od Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 367,50 (słownie: trzysta sześćdziesiąt siedem, pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Skarżący – M. J. w dniu [...] marca 2013 r. zwrócił się do Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Spółka z o.o. w G. o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie wysokości wszystkich łącznych wydatków jakie spółka komunalna poniosła na utrzymanie swojego Prezesa Zarządu w miesiącu grudniu 2012 r. 2. Ponieważ Zarząd nie zareagował na jego wniosek, skarżący w dniu 25 kwietnia 2013 r. złożył za pośrednictwem organu skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu odnośnie nierozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2013 r. Na poparcie powyższych twierdzeń skarżący przedłożył kopię wniosku z dnia [...] marca 2013 r. oraz skargi z dnia [...] kwietnia 2013 r. wraz z dowodami nadania ich listem poleconym. 3. Zarząd Spółki pismem z dnia [...] maja 2013 r. dokonał zwrotu wniosku o udzielenie informacji publicznej wraz ze skargą na bezczynność. Z treści ww. pism wynikało, że wniosek z dnia [...] marca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej został doręczony po raz pierwszy przy skardze na bezczynność. Żądane zaś informacji dotyczące Prezesa Zarządu Spółki znajdują się na stronie BIP Urzędu Miasta G. 4. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał wniosek o wymierzenie grzywny organowi w związku z nieprzekazaniem jego skargi na bezczynność do sądu, wnosząc o jej orzeczenie w wysokości 2.000 zł. Zdaniem skarżącego kwota grzywny nie jest wygórowana zważywszy na przewinienie organu, który próbuje zaprzeczać, że do Spółki w ogóle wpłynęło pismo w postaci wniosku o udzielenie informacji publicznej, mimo że skarżący posiada dowód potwierdzenia nadania tego wniosku listem poleconym. 5. W dniu [...] czerwca 2013 r. M. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z wnioskiem o wymierzenie grzywny Zarządowi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Spółka z o.o. w G. w związku z nieprzekazaniem do sądu jego skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. 6. W odpowiedzi na wniosek organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., że wniosek z dnia [...] marca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej dotarł po raz pierwszy do Spółki wraz ze skargą do WSA w Białymstoku. Wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu odbioru ww. wniosku przez Zarząd Spółki, bądź któregokolwiek z jej pracowników. Zdaniem organu - wbrew twierdzeniom skarżącego - dowód nadania korespondencji nie jest równocześnie dowodem potwierdzenia odbioru jej przez adresata. Organ potwierdził ponadto, że żądane przez skarżącego informacje znajdują się na stronie BIP Urzędu Miasta G., o czym poinformowano skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. Tym samym Zarząd Spółki uwzględnił skargę i nie pozostawał w bezczynności. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. 7. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. wydanym w sprawie II SO/Bk 11/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wymierzył Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. grzywnę w kwocie 1.000 zł za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi M. J. na bezczynność Przedsiębiorstwa w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu podano, że organ nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że bezsporne jest w sprawie, iż organ w ogóle nie przekazał skargi wraz z wymaganymi dokumentami do sądu. Powyższego obowiązku organ nie wykonał nawet po przesłaniu mu przez Sąd egzemplarza skargi (dołączonej do wniosku o wymierzenie grzywny) przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. 8. W związku z ponownym nieprzekazaniem skargi z dnia [...] kwietnia 2013 r. na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2013 r. skarżący w dniu [...] września 2014 r. złożył do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. Wniósł o nałożenie grzywny w kwocie 3.000 zł w związku z kolejnym nieprzekazaniem skargi na bezczynność organu do sądu, zobowiązanie organu do niezwłocznego przekazania skargi do sądu, stwierdzenie że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na jego rzecz wszelkich kosztów postępowania wg norm przepisanych. 9. Organ w odpowiedzi na skargę przytoczył treść art. 55 § 2 p.p.s.a. i stwierdził, że nie skorzystanie przez skarżącego z uprawnienia nadanego tą regulacją jest szykaną wobec organu. Dlatego jego żądanie winno ulec oddaleniu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. 10. Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie jego skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin na przekazanie skargi, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), wynosi 15 dni. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł skargę do sądu za pośrednictwem Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. na bezczynność tego Przedsiębiorstwa w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Zatem stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. Spółka miała obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, przy czym zobligowana była do zachowania terminu o jakim mowa w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ustawowym terminie Spółka nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku. W związku z tym postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. wydanym w sprawie II SO/Bk 11/13 wymierzono jej grzywnę w kwocie 1.000 zł. Sprawa niniejsza dotyczy sytuacji w której Spółka w dalszym ciągu, pomimo wydania ww. postanowienia nie przekazała skargi do sądu. Tym samym zasadne jest ponowne wymierzenie grzywny. Odnośnie wysokości wymierzonej grzywny, podać należy, że w zakresie wysokości grzywny ustawodawca wprowadził pewną swobodę określając jedynie jej górną granicę. Jej wysokość w pozostałym zakresie została pozostawiona uznaniu sądu. W tej sytuacji koniecznym staje się jej zindywidualizowanie, a więc wskazanie przyczyn, które legły u podstaw jej wymierzenia w konkretnej wysokości (wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., I OSK 2005/12). W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1.500 zł powinna tym razem wystarczająco zdyscyplinować Spółkę do działania w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a.. Zauważyć należy, że okoliczności sprawy niniejszej wskazują na szczególne niezdyscyplinowanie Spółki w tym zakresie. A mianowicie świadczy o tym rozmiar przekroczenia terminu (skarga została złożona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r.) a przede wszystkim fakt, że skarga nie został w dalszym ciągu przekazana do sądu (w sprawie niniejszej Sąd wymierza Spółce grzywnę po raz drugi). Okoliczności powyższe świadczą o tym, że Spółka kompletnie lekceważy obowiązek przekazania skargi do Sądu. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w 1 sentencji wyroku. 11. Na uwzględnienie zasługuje również skarga dotycząca bezczynności Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w G. polegającej na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie informacji publicznej. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej w takim zakresie, w jakim dotyczy władzy publicznej, w szerokim rozumieniu tego pojęcia. Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także procedurę udostępniania informacji publicznej. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 1 pkt 4 i 8 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy. Z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Natomiast z art. 6 ust. 3 pkt 2 lit. b ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej. Określony w art. 6 ustawy katalog informacji podlegających udostępnieniu jest katalogiem otwartym, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności" i z tego względu należy przyjąć zasadę jawności informacji o charakterze publicznym, a wyjątki od tej zasady muszą wynikać wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu, mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy, stwierdzić należy że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do udzielenia informacji publicznej. Informacja w zakresie wysokości wydatków poniesionych na utrzymanie Prezesa przez spółkę komunalną jest informacją publiczną. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (vide wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2014 r., II SA/Wa 1699/13, pub. G.Prawna 2014/37/13). Odnosząc się do meritum skargi Sąd stwierdza, że treść art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie pozostawia wątpliwości, że Spólka ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki nie później niż w terminie 14 dni od daty zwrotu akt adminsitracyjnych. Przepis art. 14 ustawy stwierdza, że informację udostępnia się w formie i sposób zgodny z wnioskiem o ile środki techniczne pozwalają uczynić zadość takiemu żądaniu. Zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy może ocenić, czy nie zaistniały przesłanki określone w tym przepisie. W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona, bo jej udostępnienie byłoby sprzeczne z przepisami prawa organ ma obowiązek wydać decyzję zgodnie z treścią art. 16 ustawy. Zatem każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż zobowiązany do udzielenia informacji publicznej podmiot nie uczynił zadość żądaniu skarżącego zawartemu we wniosku z dnia [...] marca 2013 r., ani nie wydał stosownej decyzji ze wskazaniem przyczyn odmowy. W konsekwencji pozostał w bezczynności. W ponownym postępowaniu Spółka będzie zobowiązana do rozpatrzenia wniosku i zastosowania przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 p.p.s.a. 12. Sąd w pkt 3 wyroku stwierdził, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Ocena charakteru bezczynności pozostawiona została uznaniu sądu orzekającego, gdyż ustawa nie zakreśla tu kryteriów, jakie przesądzają o tym czy bezczynność rażąco narusza prawo czy też nie. W przypadku bezczynności z rażącym naruszeniem prawa chodzi o istotne uchybienie obowiązującemu przepisowi prawa, jak np. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony. Wymienione kryteria zawsze należy jednak odnieść do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. W sprawie niniejszej Spółka uchyla się od udzielenia informacji publicznej ponda rok czasu. Jednocześnie nieprzesyłając skargi na bezczynność do Sądu uniemożliwiała jej rozpoznanie. Takie działanie powinno być zatem ocenione jako niewłaściwe i stanowi o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu jak wyżej w ocenie Sądu zachodziła potrzeba wymierzenia Spółce na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. kary grzywny w kwocie 1500 zł (pkt 4 sentencji wyroku). 13. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Do kosztów zaliczono wpis sądowy wraz z opłatą za przelew (102,50 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa wraz z opłatą za przelew (19,50 zł), koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) - 240 zł oraz koszty korespondencji pełnomocnika w sprawie(5,50 zł).