SA/Bk 1151/03
WyrokWSA w Białymstoku2004-02-04
Skład orzekający: Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia NSA M. Markowski, Asesor WSA U. B. Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki z tytułu czynszu za najem lokalu użytkowego, które zostały zasądzone wyrokiem sądu po rozwiązaniu umowy najmu i zaprzestaniu prowadzenia w nim działalności gospodarczej, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a w konsekwencji czy podatek VAT od tych wydatków może zostać odliczony?Ratio decidendi
Wydatki z tytułu czynszu za najem lokalu użytkowego, które zostały zasądzone wyrokiem sądu po rozwiązaniu umowy najmu i zaprzestaniu prowadzenia w nim działalności gospodarczej, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie zaistniała przesłanka poniesienia wydatków w celu uzyskania przychodów. Związek wydatków z celem uzyskania przychodów przestał istnieć z chwilą rezygnacji podatnika z prowadzenia działalności w przedmiotowym lokalu. W związku z tym, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, utrzymanej w mocy przez Izbę Skarbową, określającej P. C. kwotę zwrotu podatku VAT za listopad 2001 r. i zobowiązanie podatkowe za grudzień 2001 r. Organ uznał, że koszty najmu lokalu, mimo że zasądzone wyrokiem sądu po rozwiązaniu umowy, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a tym samym podatek VAT od tych wydatków nie podlega odliczeniu. Skarżący argumentował, że celem zawarcia umowy najmu było uzyskanie przychodów, a zasądzone kwoty czynszu stanowią koszty poniesione w tym celu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz (spr.), Sędzia NSA M. Markowski, Asesor WSA U. B. Rymarska, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. C. – A w B. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2001 r. oddala skargę
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...].04.2003 r. na podstawie przepisów art. 10 ust. 2 i art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 21§1 pkt 1, §3 i §3a, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 24 pkt. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm.) określił właścicielowi firmy A w B. P. C.:
1. Kwotę zwrotu podatku od towarów i usług naliczonego za listopad 2001 r. w wysokości 17.194,00 zł w miejsce zadeklarowanej w wysokości 21.937,00 zł;
2. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. w kwocie 26.000,00 zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie 23.647,00 zł.
W uzasadnieniu Dyrektor UKS w B. podał, że przeprowadzone w firmie podatnika postępowanie wykazało, iż w miesiącach październik, listopad i grudzień 2001 r. obciążono koszty kwotami najmu lokalu przy ul. [...] w S. w łącznej wysokości 32.255,29 zł mimo, iż w tym lokalu w tym okresie nie prowadzono już działalności (umowa najmu lokalu została zerwana przez firmę A we wrześniu 2001 r.).
Koszty związane z najmem przedmiotowego lokalu w okresie październik-grudzień 2001 r. nie zostały poniesione (faktury o nr [...] nie zostały opłacone) nie mają również związku z osiągnięciem w tym okresie przychodu ze względu na fakt, że w lokalu tym nie była już prowadzona działalność gospodarcza.
Wykazany w powyższych fakturach podatek VAT ujęty został w rejestrach zakupu
za listopad 2001 r. (faktura nr [...] z 02.10.2001 oraz nr [...] z dnia 05.11.2001) oraz za grudzień 2001 r. (faktura nr [...] z dnia 05.12.2001 r.).
W związku z powyższym zadeklarowana w deklaracji VAT-7 za listopad 2001 r. kwota zwrotu różnicy podatku należnego została zawyżona o 4.742,77 zł, a kwota podatku należnego za grudzień 2001 r. wykazana w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc została zaniżona o 2.353,38 zł.
Stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób
nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów
w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
W odwołaniu P. C. właściciel A w B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że zawyżone zostały koszty o wydatki z tytułu czynszu za najem lokalu położonego w S. przy ul. [...]. Umowa najmu lokalu handlowego zawarta została z firmą B Spółka z o.o. w L. na czas określony od 11 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. Skarżący w lokalu tym prowadził działalność do miesiąca września 2001 r.
W miesiącu tym rozwiązał bez wypowiedzenia umowę najmu lokalu i w miesiącach październik – grudzień 2001 r. w lokalu działalności już nie prowadził. Wynajmujący
nie uznał jednak wypowiedzenia umowy i wystąpił do Sądu Okręgowego w B. oraz do Sądu Rejonowego w S. o zapłatę czynszu. Sądy wyrokami z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. VII GC [...] i z dnia 15 maja 2002 r., sygn. V GC [...] zasądziły (odpowiednio) kwoty 74.791,98 zł i 16.244,28 zł. Wyroki skierowane zostały do egzekucji. W tej sytuacji – zdaniem podatnika – w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów winne być wynikające z umowy najmu kwoty czynszu jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Taki był bowiem cel zawarcia umowy najmu lokalu handlowego.
Izba Skarbowa w B. po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zarzuty strony przedstawione w odwołaniu związane są z ustaleniami w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. W zakresie tego podatku Izba Skarbowa w B. decyzją nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując stanowisko odnośnie niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących zakupu usług najmu lokalu położonego w S. przy ul. [...] od B Sp. z o.o. w L. za okres październik – grudzień 2001 r. Ostateczne rozstrzygnięcie wspomnianych kwestii w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. ma wpływ na ustalenia w zakresie podatku od towarów i usług stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
W skardze P. C. A w B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Izba Skarbowa w B. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 25 ust. 1 pkt 3 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym.
Z akt sprawy bezspornie wynika i skarżący tego nie kwestionuje, że zawarł umowę najmu lokalu użytkowego położonego w S. przy ul. [...] w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Umowa zawarta została na czas określony od 11 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. Skarżący prowadził w tym lokalu działalność gospodarczą przez cały 1999 r. i 2000 r. oraz do połowy września 2001 r. We wrześniu 2001 r. bez wypowiedzenia rozwiązał umowę najmu i oddał klucze do lokalu wynajmującemu. Właściciel lokalu Spółka B nie uznał rozwiązania umowy za zgodną z prawem i obciążył skarżącego równowartością czynszu wynikającego z umowy najmu. Taka sytuacja przy ocenie kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wskazuje na brak możliwości zaliczenia w koszty uzyskania przychodów czynszu za najem lokalu użytkowego przy ul. [...] w S.
za miesiące październik – grudzień 2001 r. gdyż nie zaistniała przesłanka w postaci poniesienia wydatków w celu uzyskania przychodów. Związek wydatków z celem uzyskania przychodów przestał istnieć z chwilą rezygnacji podatnika z prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu użytkowym.
Takie też stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając wyrokiem z 04.02.2004 r. skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej
w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] stwierdzającą zawyżenie przez niego kosztów uzyskania przychodów m. in. w zakresie omawianej kwestii czynszu za najem lokalu przy ul. [...] w S. (sygn. akt SA/Bk 1151/03). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Sądu zawarte w powyższym wyroku.
Z przytoczonych powodów skarga jako niezasadna została oddalona na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło