I SA/Bd 1002/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-02-12
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe pomiary powierzchni budynków, dokonane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nie istniały w dacie wydania tej decyzji?Ratio decidendi
Nowe pomiary powierzchni budynków, dokonane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej i nieistniejące w dacie jej wydania, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Instytucja wznowienia postępowania służy weryfikacji decyzji z powodu wad procesowych, a nie ponownemu rozpoznaniu sprawy czy kwestionowaniu oceny dowodów dokonanej w postępowaniu zwyczajnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na nowe pomiary powierzchni budynków, które wykazały mniejszą powierzchnię niż ustalona w ostatecznej decyzji podatkowej. Organ odmówił wznowienia, uznając, że nowe pomiary nie istniały w dacie wydania decyzji. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi ,,S.’’ Uzdrowisko I. Sp. z o.o. w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
W dniu [...]r. "S." U. I. Sp. z o.o. w I. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. uchylającą decyzję Prezydenta Miasta I. z dnia [...]r. i określającą wysokość podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 538.475 zł (strona błędnie wskazała na zakończenie postępowania ww. decyzją Prezydenta Miasta I., który wznowił postępowanie, jednakże decyzja z [...] r. wydana przez ten organ została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r.). Skarżąca Spółka, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) dalej jako O.p., stwierdziła, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych budynków Sanatorium "K." 2, Z. P. nr II – "B.", budynków warsztatowych przy obiekcie "B.", Z. P. nr I i Administracji. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że prezes Spółki zarządzeniem wewnętrznym z dnia [...] r. powołał komisję do przeprowadzenia kontroli pomiarów budynków na terenie Spółki. Komisja w dniach od [...] r. do [...] r. dokonała pomiarów budynków, które wykazały inne wyniki powierzchni od ustalonych przez organ podatkowy. Spółka podniosła, że w związku z faktem, iż z protokołu obmiaru budynków
z dnia [...] r. wynika mniejsza powierzchnia budynków, to zobowiązanie podatkowe jest również mniejsze. Zdaniem strony oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków konieczne jest także ponowne ustalenie, jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów: z protokołu obmiaru budynków z dnia [...] r. oraz opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni wszystkich budynków Sanatorium. Strona podała, że przeprowadzone przez nią w dniach od [...] r. do [...] r. pomiary wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni niż te, których dokonał organ.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] r. odmówiło wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia
28 grudnia 2009 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia określony w art. 70 O.p.
W wyniku złożenia przez podatnika odwołania, SKO decyzją z dnia [...]r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] r. SKO wznowiło postępowanie, a w dniu [...]r. na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z powodu nie stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu organ podniósł, że nie wszystkie dowody i okoliczności, które ujawniają się po zakończeniu postępowania, stanowią podstawę do wznowienia postępowania, gdyż zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. podstawą do wznowienia jest ujawnienie się okoliczności i dowodów, które zarazem są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Organ odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku o wznowienie postępowania stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, iż powołane przez podatnika okoliczności faktyczne – nie istniały w dniu podjęcia decyzji ostatecznej. Zdaniem organu, skoro decyzja ostateczna zapadła [...] r.,
a podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków, to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od [...] r. do [...]r., przeprowadzone w wyniku powołania komisji na mocy zarządzenia z dnia [...]r. Nie jest także zasadne twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia [...]r. istniała w dniu [...]r., bowiem protokół z dnia [...]r. zarówno nie istniał w dniu wydania decyzji, jak również nie zawierał stanu faktycznego nieruchomości występującego w dniu wydania decyzji. Nowe dowody i okoliczności nie istniały zatem w dniu wydania decyzji ostatecznej.
W ocenie SKO, pomiary sporządzone po roku od dnia wydania decyzji ostatecznej nie mogą być uznane za nowe dowody, które istniały w dacie orzekania.
Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu. W odwołaniu zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania, poprzez m.in. bezzasadne odmówienie waloru wiarygodności pomiarom powierzchni budynków, odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. W., z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków Sanatorium. Zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że strona postępowania w sytuacji wznowienia postępowania nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji
z listopada 2009 r. celem wykazania istotnych okoliczności faktycznych istniejących
w tym dniu. W ocenie strony, w jej sprawie przesłanki wymienione w tym przepisie są spełnione, gdyż nowe okoliczności faktyczne zostały ujawnione w rezultacie przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji, natomiast dotyczą faktów istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi w momencie podejmowania decyzji. W ocenie Spółki organ nie wyczerpał możliwości dowodowych pozwalających na zweryfikowanie tezy, że okoliczności z protokołu z dnia [...]r. nie istniały w dniu [...]r., w szczególności nie przesłuchał osób dokonujących pomiarów powierzchni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]r. Organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którymi podstawą do wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów – istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Wskazał, że doktryna oraz judykatura stoją na stanowisku, że przesłanki wznowienia umożliwiające uchylenie decyzji ostatecznej powinny spełniać łącznie następujące kryteria: "ujawnione" dowody lub okoliczności muszą być nowe, musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi, który je wydał oraz muszą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie SKO, protokół obmiaru budynków z dnia [...]r. stanowi nowe ujawnione w sprawie dowody nieznane organowi wydającemu decyzję ostateczną, jednakże są to dowody nieistniejące w dacie jej wydania, tj. w dniu [...]r. Powoływany protokół został sporządzony ponad rok po wydaniu decyzji ostatecznej, a w konsekwencji nie mógł istnieć ani być znany. Dlatego też w ocenie SKO przesłanka ujawnienia nowych dowodów, jednakże istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie została spełniona. Zdaniem organu II instancji, strona pomija fakt, że procesowa "nowość" okoliczności faktycznych polega na tym, iż muszą one zaistnieć do dnia wydania decyzji ostatecznej, o czym organ nie miał wiedzy wydając decyzję ostateczną. Dla oceny pojęcia "wyjścia na jaw" nowych okoliczności faktycznych, istotny jest moment udostępnienia organowi podatkowemu wiedzy o istnieniu danej okoliczności. SKO uważa, że nie można twierdzić, iż "wyszła na jaw" nowa okoliczność, skoro z akt sprawy i z protokołów przesłuchanych świadków wynika, że ujęte w protokole pomiary dotyczyły okresu, w którym pomiar był dokonany, czyli w 2011 r. Podkreśliło, że decyzja ostateczna z dnia [...]r. została podjęta po przeprowadzonym uprzednio postępowaniu odwoławczym oraz podatkowym
w Spółce. Prezydent Miasta I. przeprowadził czynności kontrolne
w dniach od [...]r. do [...]r., które zakończone zostały protokołem kontroli, doręczonym podatnikowi w dniu [...]r. Załącznikami do protokołu kontroli były kserokopie opisów technicznych i projekty budowlane oraz wyniki pomiarów, które oprócz podpisów kontrolujących zawierają podpisy upoważnionych przez podatnika osób. Powierzchnia użytkowa budynków oraz ich przeznaczenie zostały ustalone przede wszystkim w oparciu o pomiary poszczególnych pomieszczeń dokonane przez pracowników Urzędu Miasta I. urządzeniem Laser Distancemeter w obecności osób upoważnionych, reprezentujących Spółkę oraz przez oględziny pomieszczeń. Dokumenty, jakimi dysponował organ podatkowy I instancji, pochodziły od podatnika, który je udostępnił, tj: opisy techniczne poszczególnych budynków, opisy techniczne remontów, projekty budowlane przeprowadzanych remontów, projekty techniczno-architektoniczne. SKO podało, że z protokołu obmiaru budynków z dnia [...]r. nie wynika, w jaki sposób trzyosobowa komisja powołana zarządzeniem wewnętrznym dokonała ustaleń powierzchni budynków; wynika z niego, że punktem wyjścia dla osób z powołanej komisji był protokół organu podatkowego I instancji. Zdaniem organu, stan faktyczny nieruchomości występujący w 2009 r. został prawidłowo ustalony w ramach czynności kontrolnych. Jednocześnie Spółka we wniesionych w dniu [...] r. zastrzeżeniach do protokołu nie podniosła kwestii błędnego ustalenia powierzchni poszczególnych budynków. W ocenie organu odwoławczego, skoro decyzja z dnia [...]r. zapadła po przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym, podatkowym i odwoławczym,
a podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków Sanatorium, to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od [...]r. do [...]r. oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu z dnia [...]r. istniała w dniu [...]r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Zarzuciła naruszenie:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 243 § 2
w zw. z art. 245 O.p. poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a dotyczących przyczyn, z powodu których organ administracji publicznej przyjął, że dokonany pomiar powierzchni budynków Sanatorium utrwalony w protokole z dnia [...]r. nie odpowiada powierzchni przyjętej przy wydaniu decyzji w dniu [...]r., gdy tymczasem organ administracji publicznej nie wyczerpał możliwości dowodowych w sprawie i nie przeprowadził żadnych okoliczności pozwalających na zweryfikowanie (potwierdzenie) tezy, iż takie okoliczności nie istniały w tamtym czasie; w szczególności organ nie przesłuchał
w charakterze świadków osób dokonujących pomiarów powierzchni, organ nie dysponował też nawet informacją od Starosty I. o ewentualnych przebudowach budynków Sanatorium po dacie [...]r., co świadczyłoby, że nowe okoliczności faktyczne rzeczywiście nie istniały w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji, a powstały dopiero po tej dacie; powyższe jednoznacznie wskazuje, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jest dowolna,
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 243 § 2
w zw. z art. 245 O.p. poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a dotyczących ustalenia prawidłowej powierzchni dla celów podatkowych poprzez nie dopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów
i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków: Sanatorium "K." 2, Z. P. Nr II – B., budynków warsztatowych przy obiekcie "B." i Z. P. Nr I + Administracji,
- art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie przez organ administracji publicznej, że strona postępowania składająca podanie
o wznowienie postępowania nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji określającej podatek celem wykazania istnienia istotnych okoliczności faktycznych, istniejących w chwili wydania decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy
w doktrynie i orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, istniały w chwili wydania decyzji, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (B. Adamiak (w:) Komentarz, 2004, s. 640, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt III RN 125/99, Prokuratura i Prawo 2000, nr 5 , s. 36),
- art. 223 § 2 O.p. poprzez nie uchylenie w całości decyzji administracyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r.,
w sytuacji gdy w/w decyzja administracyjna była dotknięta tak istotnymi wadami, które wymagały przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z powodu naruszenia przepisów procedury podatkowej opisanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że podstawą wznowienia postępowania są nowe istotne dla sprawy okoliczności lub nowe dowody, które muszą istnieć
w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, który wydał decyzję. Przywołała tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1997 r, sygn. akt III SA 77/97, mówiącą o tym, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne
i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podniosła, że ww. przepis O.p. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. W opinii strony, nowe okoliczności faktyczne, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi z przyczyn niezależnych. Dowody
i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Na poparcie swoich argumentów strona przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych. Strona podniosła, że SKO nie wyjaśniło istotnych okoliczności mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji z dnia [...]r.,
a dotyczących przyczyn, z powodu których organ administracji publicznej przyjął, że dokonany pomiar powierzchni budynków Sanatorium utrwalony w protokole z dnia
[...]r. nie odpowiada powierzchni przyjętej przy wydaniu decyzji w dniu
[...]r. W jej ocenie natomiast, na poparcie której przywołuje pogląd doktryny, dla wznowienia postępowania wystarczą nowe okoliczności, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, istniały w chwili wydania decyzji, a nie były znane organowi
w momencie jej podejmowania. Strona dodała, że w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. ustawodawca posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów" użył alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. Skarżąca uważa, że organ nie wyczerpał możliwości dowodowych i nie zweryfikował tezy, że takie okoliczności jak te podane w protokole z dnia [...]r. nie istniały w dniu [...]r. Zarzuciła, że organ nie przesłuchał w charakterze świadków osób dokonujących pomiarów powierzchni, nie dysponował też informacją od Starosty I. o ewentualnych przebudowach budynków po dacie [...]r. Strona zarzuciła SKO dowolność w ocenie materiału dowodowego podnosząc, że zgodnie z orzecznictwem, dla wznowienia postępowania podstawę stanowi również wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Okoliczności faktyczne należy uznać za nieznane również wtedy, gdy mimo sygnalizowania o nich przez stronę, nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym. Skarżąca stwierdziła, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku
z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak
i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA
z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest odmowa uchylenia decyzji
w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania podatkowego ze względu na nieistnienie przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 O.p., a konkretnie nowych dowodów lub nowych okoliczności wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Należy podkreślić, że określona w art. 240-246 O.p. instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Art. 240 § 1 pkt 5 O.p. pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.
Zauważyć w tym miejscu należy, że instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu wszystkich zasad, dowodów i okoliczności, jakie mogłyby odegrać istotną rolę w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kolejnej możliwości, następnej instancji umożliwiającej weryfikację zajętego przez organy stanowiska. Aby doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą w sprawie wystąpić łącznie wszystkie powołane wyżej przesłanki.
Jak wyżej wskazano, w przypadku wznowienia postępowania na podstawie przywołanego unormowania, niezbędne jest zaistnienie nowego dowodu istniejącego
w dniu wydania decyzji, istotnego dla sprawy i nieznanego organowi w trakcie postępowania lub też nowej okoliczność istniejącej, istotnej i nieznanej organowi
w toku prowadzonego postępowania. Zgodnie z ogólną regułą określoną w art. 180 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże w postępowaniu w zakresie wznowienia postępowania nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt. FSK 833/10). Wznowienia postępowania nie będzie zatem uzasadniać powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt SA/Gl 828/08).
Składając wniosek o wznowienie postępowania, skarżąca powołała się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją ostateczną SKO z dnia [...]r. budynków: Sanatorium "K." 2, Z. P. nr II - "B.", budynków warsztatowych przy obiekcie "B.", Z. P. nr I + Administracja. Strona podniosła, że przeprowadzone przez nią w dniach od [...]r. do [...]r.
(w oparciu o zarządzenie Prezesa Spółki z dnia [...]r.) obmiary budynków wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni niż te, których dokonał organ podatkowy. W tym zakresie wskazała na nowy dokument – protokół obmiaru budynków z dnia [...]r.
W ocenie Sądu, okoliczności, na które powołała się skarżąca, nie stanowią takich, które implikowałyby wzruszenie zaskarżonej decyzji ostatecznej. Niewątpliwie sporządzony w oparciu o zarządzenie Prezesa Spółki protokół z obmiaru budynków
z dnia [...]r., jak i inne dokumenty sporządzone po dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...]r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. nie mogą stanowić dowodów, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Należy zauważyć, że ze wskazanego pomiaru budynków wynikają, jak słusznie zauważa strona, konkretne okoliczności faktyczne, tj. inna powierzchnia budynków, niż ujęta w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Zdaniem Sądu rację ma organ twierdząc, że nie można jednak uznać tej okoliczności jako nowej w rozumieniu powołanego przepisu. Nie stanowią bowiem nowych okoliczności takie, które były już przedmiotem oceny we wcześniejszym postępowaniu podatkowym. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzje pierwotne, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z dnia 05 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1163/07, LEX nr 542315; wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 832/10, LEX nr 991163).
Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie, w postępowaniu podatkowym organ przeprowadził kontrolę na miejscu i dokonał oględzin budynków, jak i ich pomiaru pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skoro organ badał przedmiotowe budynki pod kątem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to późniejsze wykrycie przez podatnika rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II FSK 840/08, LEX nr 550426).
Zauważyć należy, że w decyzji z dnia [...]r. na s. 2-17 organ szczegółowo opisał powierzchnię budynków wskazując, że w dniach od [...]r. do
[...]r. przeprowadzona była kontrola podatkowa u podatnika. Przedmiotem kontroli objęto grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu podatnika. Nie budzi zatem wątpliwości, że przedmiotem oceny przez organ była powierzchnia budynków, organ dokonał szczegółowego jej wyliczenia. Podnoszenie obecnie, że dokonano błędnych wyliczeń w zakresie ustalenia powierzchni budynków, nie stanowi nowej okoliczności jako przesłanki wznowienia postępowania.
Zasadnie także organ odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Podać należy, że w aktach administracyjnych znajdują się kopie protokołów z zeznań tych świadków, które – jak podał organ – zostały sporządzone w toku postępowania
w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2006-2008. Świadkowie P. M.
i K. K. na pytanie "Z jakiego okresu w protokole z obmiarów znajduje się stan faktyczny?" podali, że "w protokole ujęte są pomiary z okresu od grudnia 2010 r. do momentu podpisania protokołu" (P. M.) i "z okresu kiedy był pomiar" (K. K.). Odnośnie natomiast świadka M. W. podnieść należy, że świadek ten na pytanie, czy w okresie od zakończenia kontroli, tj. od [...]r. do dnia [...]r. były w tych obiektach przeprowadzone prace modernizacyjne i remontowe, w wyniku których zmieniłaby się powierzchnia użytkowa, odpowiedział, że mogły ewentualnie być przeprowadzone takie prace w budynku K. 2. Mając na uwadze powyższe zeznanie należy stwierdzić, że ewentualne zmiany, które mogły mieć wpływ na powierzchnię, miały miejsce po zakończeniu kontroli oraz wydanej w dniu [...]r. decyzji i nie mogły one mieć wpływu na powierzchnię budynków w 2004 r.
Sąd zgadza się z oceną, jakiej dokonał organ, że skoro decyzja zapadła po przeprowadzonym postępowaniu i podatnik nie kwestionował dokonanych na dzień jej wydania pomiarów powierzchni budynków, to nie jest zasadne powoływanie się na pomiary dokonane w 2011 r. (s. 6 decyzji).
W sporze ujawnił się inny wynik pomiarów niż ten dokonany w postępowaniu podatkowym. Jednak wynik ten dotyczył budynków w innym okresie (protokół
z pomiarów na dzień [...]r.) niż istotny na potrzeby określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 r., którego sprawa dotyczy. W takim przypadku, żądając zmiany decyzji ostatecznej, de facto podatnik domaga się, aby organy ponownie przeprowadziły postępowanie dowodowe na okoliczność wielkości budynków. Skarga opiera się o zarzut braku działań w celu wyjaśnienia sprzeczności nowego obmiaru z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu podatkowym zwykłym. Takie stanowisko skarżącego wskazuje na chęć wykorzystania trybu nadzwyczajnego do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej, czemu tego rodzaju postępowanie nie służy.
Sąd wyjaśnia, że zebranie dowodów istotnych dla sprawy we wznowieniowym postępowaniu sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 O.p., a w ramach podstawy określonej
w pkt 5 tego artykułu, czy nowe dowody lub okoliczności spełniają wszystkie warunki określone w tym przepisie. Dlatego też Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi oparte
o art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 O.p., z których skarżący wywodzi prawo do ponownego postępowania wyjaśniającego w kwestii powierzchni budynków. Słusznie też taką linię prezentuje SKO, co nie ma nic wspólnego ze stwierdzoną przez podatnika "odmową waloru wiarygodności pomiaru powierzchni" dokonanej przez niego.
W takim też przypadku za prawidłowe uznaje się zastosowanie art. 233 § 1 O.p.
(a nie art. 233 § 2 O.p.).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji.
H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska I. Najda-Ossowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło