I SA/Bd 1014/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-18
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy powinien być wystawiony przeciwko obojgu małżonkom, zgodnie z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy należy wystawić przeciwko obojgu małżonkom. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i SN, które ugruntowały pogląd, że art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie, gdy egzekucja obejmuje majątek wspólny, nawet jeśli tylko jeden z małżonków jest formalnie zobowiązanym. Dochody z działalności gospodarczej jednego z małżonków stanowią majątek wspólny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. uznające za bezzasadne zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucał m.in. niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (brak wystawienia na małżonkę) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunków bankowych). Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. i określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Postanowieniem z dnia [...]. dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...] uznające
za bezzasadne zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego
na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego
w B. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego J. N. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia
[...]. nr [...] i [...]. Tytuły wykonawcze obejmowały zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od października 2007r.
do marca 2008r. w kwocie należności głównej [...]. Podstawę prawną tej należności stanowiła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.
z dnia [...]. nr [...] określająca zobowiązania za poszczególne miesiące 2007 i 2008r.
W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności
z rachunków bankowych u dłużników zajętych wierzytelności będących bankami – P., F., N., B. SA. Jednocześnie w dniu [...]. poborca skarbowy doręczył zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych, spisał z zobowiązanym protokół
o stanie majątkowym oraz dokonał zajęcia ruchomości w postaci samochodów. Ponadto zawiadomieniem z dnia [...]. dokonano zajęcia wierzytelności zobowiązanego od firmy S. Sp. z o.o., wynikającej z aktu notarialnego repertorium A nr [...] sporządzonego [...].
W wyniku realizacji zajęcia z rachunku bankowego w P. na konto Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...]. wpłynęła kwota [...] zł, w dniu następnym z kolei kwota [...] zł. W dniu [...]. poborca skarbowy pobrał od zobowiązanego kwotę [...].
W związku z całkowitą realizacją przedmiotowych tytułów wykonawczych egzekucja wobec strony została zakończona.
Dnia [...]. strona nadała na poczcie pismo z tego samego dnia stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r.,
Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Strona zarzucała tytułowi wykonawczemu niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy poprzez błędne wskazanie wierzyciela oraz sprzeczność z przepisem art. 27c ustawy. Wskazano, iż skoro egzekucja miała być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonki, tytuł wykonawczy powinien zostać wystawiony także na małżonkę.
Ponadto Strona odwołując się do art. 33 ust. 8 ustawy, zarzucała zastosowanie zbyt uciążliwego środka w postaci zajęcia kont bankowych, w sytuacji posiadania znacznego majątku, przekraczającego wielokrotnie kwotę zobowiązania podatkowego.
Organ egzekucyjny wydał w dniu [...]. postanowienie nr [...], uznając zarzuty za niezasadne.
Na powyższe postanowienie Strona pismem z dnia [...]. złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości.
Postanowieniu zarzuciła obrazę przepisu art. 27c ustawy podnosząc, że wierzyciel nie odniósł się do tego zagadnienia, choć naruszenie prawa w tym przypadku jest oczywiste.
Ponadto powtórzono zarzut stosowania w toku egzekucji zbyt uciążliwego środka uznając uzasadnienie zawarte w postanowieniu za co najmniej nieprzekonywujące.
Dodatkowo, zaskarżonemu postępowaniu egzekucyjnemu zarzucono obrazę przepisu art. 27 § 3 ustawy poprzez niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, i nie podanie podstawy prawnej braku tego obowiązku.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, iż podstawą do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 pkt 1-10 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie podstawą wniesionych zarzutów są przepisy art. 33 pkt 8 i 10 ustawy, które stanowią, że powodem wniesienia zarzutu jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu, a dotyczącego błędnego wskazania w tytule wykonawczym wierzyciela, wyjaśniono, że zgodnie z art. 1 a pkt 13 p.p.s.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Dalej w myśl art. 5 § 1 pkt 1 ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2
(w tym obowiązków z tytułu podatku od towarów i usług) jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej
i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. Z kolei zgodnie z art. 25 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) decyzję doręcza się kontrolowanemu oraz właściwemu organowi podatkowemu reprezentującemu Skarb Państwa, który staje się wierzycielem obowiązków wynikających z tej decyzji. Organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu skarbowego - art. 13 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Oznacza to, że wierzycielem zobowiązanego z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., zatem wskazanie jego jako wierzyciela w tytule wykonawczym nr [...] nie naruszało przepisów art. 27 § 1 pkt 1 ustawy.
Dalej organ wskazał, iż w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.) w § 13 pkt 1 stwierdza się, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W poz. 80 tytułu wykonawczego nr [...] mówiącej o niedoręczeniu upomnienia wobec braku takiego obowiązku, wskazano właśnie cytowany wyżej przepis rozporządzenia.
Ustosunkowując się do zarzutu strony w zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, podkreślono że egzekwowana należność została przez właściwy organ określona już w decyzji z dnia [...]., z tym że wówczas zgodnie z przepisami prawa decyzja nie podlegała wykonaniu w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie mniej zobowiązany już w [...]r. miał świadomość istnienia zobowiązania podatkowego. W związku z brakiem zapłaty zobowiązania wynikającego z decyzji organu odwoławczego wierzyciel i organ egzekucyjny przystąpili do realizacji ustawowych obowiązków. Wskazano, iż
w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy wskazany jest katalog środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, umożliwiający prowadzenie egzekucji z dowolnego składnika majątku. Organ egzekucyjny kierując się obowiązkiem sprawnej i skutecznej windykacji zastosował w pierwszej kolejności egzekucję z rachunków bankowych, która jak wynika ze stanu faktycznego sprawy rzeczywiście okazała się efektywna, ponieważ już w okresie kilku dni od zajęcia nastąpiła realizacja zaległości podatkowych. W ocenie Dyrektora Izby postępowanie organu miało raczej charakter sprawnego działania, a nie jak twierdzi zobowiązany złośliwy, niehumanitarny i godzący w podstawy dobrobytu każdego państwa i narodu.
Odnosząc się do poprawności tytułu wykonawczego, który zdaniem strony powinien zostać wystawiony również na małżonkę, wskazano na przepisy Ordynacji podatkowej: art. 26 (podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki), art. 29 § 1 (w przypadku osób pozostających
w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka). Dalej odwołano się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny
i opiekuńczy wskazując iż, zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Podkreślono, iż wprawdzie w art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej mówi się o "majątku odrębnym" podatnika pozostającego w związku małżeńskim, jednakże nie powinno budzić wątpliwości, iż chodzi tu o majątek osobisty małżonka
w rozumieniu, jakie nadają temu pojęciu przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Powołany przepis art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób jednoznaczny określa składniki majątkowe, które objęte są odpowiedzialnością podatnika za jego zobowiązania podatkowe, do których może być skierowana egzekucja w przypadku braku wywiązania się przez podatnika z ciążących na nim obowiązków. Odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Nie obejmuje ona natomiast majątku odrębnego (osobistego) małżonka podatnika. Z tych względów organ przyjął, iż w sytuacji, gdy egzekucja administracyjna skierowana zostanie do składników majątkowych, które objęte są zakresem stosowania art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, nie jest uzasadnione wystawienie tytułu wykonawczego w oparciu o przepis art. 27c ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Dokonując gramatycznej wykładni przytoczonego przepisu uznano, iż dotyczy on egzekucji administracyjnej, która może być prowadzona nie tylko z majątku osobistego zobowiązanego oraz majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, ale również z majątku osobistego małżonka zobowiązanego. Jego zakres jest szerszy, niż wynika to z określonych w Ordynacji podatkowej zasad odpowiedzialności majątkowej za zobowiązania podatkowe podatnika pozostającego
w związku małżeńskim. Tym samym uznano , iż dotyczy on innych przypadków niż te, w których podatnikiem jest tylko jeden z małżonków pozostających w związku małżeńskim. Przykładem takiej sytuacji, w której wystawiany jest tytuł wykonawczy na oboje małżonków w oparciu o art. 27c ustawy jest ciążący solidarnie na małżonkach obowiązek w zakresie podatku od nieruchomości z tytułu współwłasności podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem nieruchomości.
Powyższe oznacza zdaniem organu drugiej instancji, iż w sprawie nie został naruszony art. 27c ustawy.
Rozważając kwestię majątku, z którego prowadzi się egzekucję, podkreślono także, że w niniejszej sprawie generalnie realizacja zaległości nastąpiła w związku
z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego w P., który jest rachunkiem firmy, czyli jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. Środki znajdujące się na tym rachunku wykorzystywanym dla działalności gospodarczej należy zatem przypisać podmiotowi gospodarczemu – J. N., Firma H.-U. "M.", który jest podatnikiem podatku od towarów i usług i którego zaległości z tego tytułu podatkowego były realizowane.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu obrazę przepisu art. 2 Konstytucji RP oraz art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie skargi jest zbieżne z treścią zażalenia. Dodatkowo skarżący odnosząc się do argumentów podnoszonych w zaskarżonym postanowieniu w zakresie odpowiedzialności podatnika i jego małżonka za zobowiązania podatkowe, stwierdza iż poza przytoczeniem przepisów ustaw organ nie wyjaśnił dlaczego w sprawie nie ma zastosowania art. 27c. W ocenie strony, nie budzi wątpliwości, że tytuł wykonawczy powinien zostać wystawiony zarówno na podatnika i na jego małżonkę, co wynika wprost z przepisu art. 27c ustawy. Ponieważ takiego tytułu na małżonkę skarżącego nie wystawiono, egzekucja zdaniem Strony nie mogła zgodnie z prawem być prowadzona.
Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego strona dodatkowo skazuje, że zapłata całej kwoty zaległości możliwa była wyłącznie dlatego, że miesiąc wcześniej udało się jej sprzedać część firmy - jedną stację benzynową. Uzyskane z jej sprzedaży środki finansowe pozwoliły zaspokoić roszczenia organów podatkowych. Gdyby jednak tak się nie stało, tzn. gdyby w tym czasie Strona nie dysponowała pieniędzmi, które pochodziły ze sprzedaży części majątku jej firmy, nie miałaby możliwości zaspokoić roszczeń Pierwszego Urzędu Skarbowego
w Bydgoszczy. W takim przypadku zajęcie kont bankowych strony musiałoby doprowadzić do zaprzestania przez nią działalności gospodarczej, do likwidacji miejsc pracy i sprzedaży licytacyjnej majątku firmy. A przecież majątek firmy strony i jej majątek osobisty pozwalały na przeprowadzenie egzekucji administracyjnej w sposób znacznie mniej uciążliwy, polegający np. na zajęciu nieruchomości strony, które nie były częścią jej firmy i nie prowadziły, w przypadku braku środków finansowych, do likwidacji podmiotu gospodarczego. Zdaniem skarżącego działanie organu egzekucyjnego było sprzeczne zarówno z interesem społecznym jak i interesem podatnika
a zastosowany sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowił obrazę przepisu art. 33 pkt 8 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd uwzględnił skargę aczkolwiek nie podzielił wszystkich zarzutów w niej zawartych.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że postanowienie to narusza art. 27 c ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego, którego posiadaczem jest jedynie skarżący – dłużnik, na którym jednakże (czego żadna ze stron nie kwestionuje) zgromadzone są dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji gdy organ egzekucyjny dysponuje tytułem wykonawczym wystawionym jedynie na dłużnika.
Organ egzekucyjny w rozpoznawanej sprawie, stoi na stanowisku, iż w sytuacji gdy podatnikiem jest tylko jeden z małżonków przepis art. 27c ustawy nie znajduje zastosowania. Ponadto jak wskazuje organ egzekucja prowadzona była z rachunku wykorzystywanego w działalności gospodarczej podatnika a zatem środki na nim zgromadzone należy przypisać podmiotowi gospodarczemu – J. N. F. H.-U. M. N.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko nie zasługuje na uznanie. Po pierwsze wskazać należy, iż zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie rodzinnym
i opiekuńczym dochody z działalności zarobkowej małżonka należą do majątku wspólnego małżonków (art. 31 § 2 ustawy z dnia 05 marca 1964r. Kodeks rodzinny
i opiekuńczy). Bez względu zatem na fakt, czy posiadaczem rachunku bankowego jest jedynie zobowiązany i tylko on, zgodnie z postanowieniami Prawa bankowego może swobodnie dysponować środkami na nim zgromadzonymi, o ile znajdują się na nim dochody z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, będą one stanowiły majątek wspólny zobowiązanego i jego żony. W kwestii natomiast zastosowania
art. 27c u.p.e.a. podkreślić należy, iż za ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (choćby w powołanym wyżej wyroku z dnia 18 stycznia 2006 r. czy
w wyroku z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 335/07, opubl. w Lex pod
nr 471050) i Sądu Najwyższego ( w uchwałach z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt
III CZP 3/05, opubl. w OSNC 2006 r., nr 2,poz. 27 i z dnia 18 września 2002 r.,
sygn. akt III CZP 49/02, opubl. w OSNC z 2003 r., nr 9, poz. 115) uznać należy pogląd, iż w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy wystawiony winien być na oboje małżonków. Dokonując wykładni tego przepisu nie można, jak wywiódł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanej uchwały z 18 września 2002 r. (a Sąd orzekający w tej sprawie w pełni pogląd ten i wspierającą go argumentację podziela), ograniczyć się do wykładni językowej. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że w przepisie tym mowa jest
o zobowiązanym i jego małżonku. Zgodnie z art. 1 a) pkt 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 26 Ordynacji podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki, natomiast według art. 29 § 1 tej ustawy,
w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika
i jego małżonka. W razie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, zobowiązanym w rozumieniu art. 1 a) pkt 20 u.p.e.a. pozostaje zatem wyłącznie podatnik, a jego małżonek takiego statusu nigdy nie ma. Odpowiednio do tego, odpowiedzialność zobowiązanego (podatnika) obejmuje jedynie jego majątek odrębny
i majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka. Jeśli zatem u.p.e.a. w art. 27c) wyraźnie różnicuje zobowiązanego i jego małżonka, traktując tylko jednego
z małżonków jako zobowiązanego, wówczas - przynajmniej w zakresie egzekucji należności stanowiących zobowiązania podatkowe - musi to oznaczać, że wymieniony przepis ma zastosowanie właśnie wtedy, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, a drugi takiego statusu nie ma, a jedynie zachodzi podstawa do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka. Tylko przy takim założeniu art. 27c) u.p.e.a. może w ogóle mieć praktyczne znaczenie. Jeżeli zobowiązanym jest tylko jeden z małżonków, to odpowiedzialność za zobowiązania publicznoprawne rozciąga się jedynie na jego majątek odrębny oraz majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka, a nie obejmuje majątku odrębnego małżonka zobowiązanego. O odpowiedzialności za zobowiązanie publicznoprawne obojga małżonków zarówno ich majątkiem wspólnym, jak i ich majątkami odrębnymi, można natomiast- według Sądu Najwyższego - mówić tylko wtedy, gdy oboje małżonkowie mają jednocześnie status zobowiązanych. Gdyby przyjąć, jak to czyni organ, że jedynie w tym wypadku ma zastosowanie art. 27c) u.p.e.a., wówczas przepis ten byłby zbędny, ponieważ w sytuacji, w której oboje małżonkowie mieliby status zobowiązanego w rozumieniu art. 1a) pkt 20 u.p.e.a., przeciwko każdemu z nich i tak można byłoby wystawić administracyjny tytuł wykonawczy na zasadach ogólnych,
tj. zgodnie z art. 26 i 27 u.p.e.a. Jeśli nawet przepis art. 27c) u.p.e.a., w części dotyczącej określenia zakresu prowadzonej egzekucji (zarówno majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka, jak i ich majątki odrębne), może skłaniać do odmiennego wniosku, to jednak w części odnoszącej się do określenia podmiotów, które przepis ten obejmuje (wyraźne zróżnicowanie zobowiązanego i jego małżonka, nie będącego zobowiązanym), jego brzmienie może być podstawą do przyjęcia zapatrywania, że ma on zastosowanie właśnie wtedy, gdy egzekucja obejmuje jedynie majątek odrębny zobowiązanego oraz majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka, z pominięciem majątku odrębnego małżonka zobowiązanego.
Reasumując w opinii Sądu, gdy prowadzona egzekucja dotyczy majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka (odpowiadającego majątkiem wspólnym na zasadzie art. 29 Ordynacji podatkowej) tytuł wykonawczy należy wystawić przeciwko obojgu małżonkom.
Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jaj zasadnie wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu, organ egzekucyjny kierując się obowiązkiem sprawnej i skutecznej windykacji zastosował
w pierwszej kolejności egzekucję z rachunków bankowych. Zgodnie bowiem z art. 110
§ 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna z nieruchomości może być przeprowadzona, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych , o których mowa w rozdziałach 2-6 (m.in. egzekucja z rachunków bankowych) nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Podkreślić również należy, iż zobowiązany na podstawie art. 81 § 4 i § 5 u.p.e.a. mógł korzystać z zajętego rachunku, w określonym zakresie, co wbrew twierdzeniom skargi pozwalało na prowadzenie działalności gospodarczej.
Nie mniej mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach nie orzeczono z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie.
D. Dudra E. Kruppik – Świetlicka U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło