I SA/Bd 1054/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-01-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, gdy strona skarżąca podnosi argumenty o trudnej sytuacji finansowej, ryzyku redukcji zatrudnienia i potencjalnej upadłości?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że zachodzi realna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Egzekwowanie obowiązku pieniężnego, nawet w trudnej sytuacji finansowej strony, nie jest równoznaczne z niebezpieczeństwem wyrządzenia niepowetowanej szkody, gdyż skutki wykonania zobowiązania pieniężnego są z natury odwracalne, a w przypadku uwzględnienia skargi, zapłacone kwoty podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Spółka G. P. O. i W. A. sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. K. w sprawie podatku od nieruchomości za 2014r. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji na łączną kwotę ponad 3,5 mln zł spowoduje znaczną szkodę majątkową, trudne do odwrócenia skutki, redukcję zatrudnienia i potencjalną upadłość, wskazując na przejściowe problemy finansowe związane z rynkiem owoców i warzyw. W późniejszym piśmie podniosła również argument o wadliwości decyzji wynikającej z uchylenia postanowienia Prokuratora.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. O. i W. A. sp. z o.o. w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. K. z dnia [...] nr [...] w sprawie ze skargi G. P. O. i W. A. sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji
W złożonej skardze Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej wykonanie tych decyzji spowoduje zarówno znaczną szkodę w jej majątku jak również wywoła trudne do odwrócenie skutki.
Skarżąca podała, że zajmuje się uprawą warzyw. Działania swoje aktywizuje na terenach, które charakteryzuje wysoki poziom bezrobocia oraz brak przemysłu. Zatrudnia 47 osób, przy czym sezonowo w okresie zbiorów zatrudnienie znacząco wzrasta. Jest jednym z największych pracodawców w regionie. Skarżąca podkreśliła, że susza, braki surowca i dostaw energii doprowadziły u niej do przejściowych problemów finansowych. Dodatkowo zator w branży spowodowało embargo Rosji na warzywa i owoce z Polski. Zdaniem skarżącej o pogorszeniu jej sytuacji finansowej świadczy zestawienie wyników finansowych Spółki w latach 2013-2015, zgodnie z którym dochód Spółki ulegał sukcesywnemu obniżaniu. I tak za 2013r. wynosił 682.983,14 zł, za 2014r. wynosił 122.520,63 zł natomiast w roku 2015r. Spółka osiągnęła stratę 163.919,85 zł.
Skarżąca wskazała, że pomimo trudnej sytuacji na rynku owoców i warzyw stara się utrzymać poziom zatrudnienia, jednakże wykonanie sześciu wydanych wobec Spółki decyzji, z których wynika łączna kwota zobowiązania podatkowego ponad 3,5 mln zł spowoduje realne zagrożenie dla funkcjonowania Spółki. Egzekwowanie tak znacznej kwoty może wpłynąć na utratę płynności finansowej i zahamowanie dalszego rozwoju oraz realizacji rozpoczętych inwestycji poprzez postawienie w stan wymagalności zaciągniętego kredytu czy też zagrożenie realizacji projektu współfinansowanego ze środków unijnych. Nadto skierowanie egzekucji do rachunków Spółki spowoduje ich blokadę, co uniemożliwi realizowanie zobowiązań kredytowych oraz inwestycji. Reasumując Spółka podkreśliła, że wykonanie decyzji spowoduje konieczność redukcji zatrudnienia, a także w kontekście złych wyników finansowych uczyni realną obawę upadłości.
Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. dokumenty obrazujące dane statystyczne dla Gmin P. K. i T. P., opracowanie Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych, artykuły z prasy branżowej oraz rachunki zysków i strat za lata 2013-2015.
W piśmie z dnia 4 stycznia 2016r. skarżąca wskazała na nowe i w jej ocenie istotne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Wskazała, że Sąd Rejonowy w Radziejowie uchylił postanowienie Prokuratora stanowiące podstawę dokonanych przez organ oględzin nieruchomości, w następstwie czego zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Fakt uchylenia postanowienia Prokuratora przesądza zdaniem skarżącej wadliwość decyzji organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2012r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.". Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Jak wynika z analizy poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego, ocena przesłanek, o których mowa w art. 61
§ 3 p.p.s.a. powinna być dokonana z uwzględnieniem nie tylko argumentów podniesionych we wniosku strony, ale i całokształtu okoliczności sprawy, a strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008r., sygn. akt I OZ 493/2008; z 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18 marca 2010r. , sygn. akt II FSK 502/09 i z dnia 7 lutego 2011r., sygn. akt II FZ 18/11 – dostępne na www.orzeczenia.gov.pl). Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt: II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
Skarżąca wskazała, że obecnie znajduje się w złej kondycji finansowej, z uwagi na załamanie rynku owoców i warzyw spowodowane niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz utratą rynków zbytu w Rosji. Sytuację tę pogorszy wykonanie wydanych wobec Spółki decyzji na łączną kwotę zobowiązania podatkowego ponad 3,5 mln zł. Zasadność udzielenia ochrony tymczasowej skarżąca upatruje głównie w ryzyku redukcji zatrudnienia oraz potencjalnej upadłości Spółki, przez co w jej ocenie ziszczą się obie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, skarżąca – ogólnie stwierdzając, że wykonanie decyzji zagroziłoby dalszemu funkcjonowaniu Spółki i mogłoby spowodować konieczność zmniejszenia zatrudnienia – nie wykazała związku przyczynowego między wykonaniem decyzji, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami. Nie wynika to również z załączonych dokumentów, które (poza dokumentami księgowymi) zawierają dane statystyczne, albo stanowią poglądy autorów dotyczące sytuacji na rynku owoców i warzyw. Dla wykazania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczy bowiem samo stwierdzenie strony, iż wskutek egzekucji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przesłanka wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania do wyegzekwowania należności pieniężnej, która w razie uwzględnienia skargi będzie zwrócona skarżącemu wraz z należnymi odsetkami (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 215).
Zdaniem Sądu, faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. Wskazać należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot zapłaconych kwot, łącznie z należnym oprocentowaniem według zasad przewidzianych w przepisach prawa (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Wr 1690/13).
Zgodzić się należy ze skarżącą, że łączna kwota zobowiązania wynikająca z wydanych wobec niej sześciu decyzji jest dość wysoka i wynosi ponad 3,5 mln zł (w niniejszej sprawie 713.165 zł), jednakże z załączonego rachunku zysków i strat na dzień 3 grudnia 2015r. wynika, że Spółka osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów w kwocie 36.361.076,69 zł. Wprawdzie ostatecznie wykazuje stratę w wysokości 163.919,85 zł, jednakże podkreślić należy, na co zwraca uwagę orzecznictwo sądowoadministracyjne, że nawet strata z działalności gospodarczej nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi. Z całą pewnością egzekucja nieprzewidzianej przez przedsiębiorcę w planach wydatków należności w kwocie, która wystąpiła w tej sprawie, może okazać się dla skarżącego kłopotliwa, jednakże zdaniem Sądu, przy nadal wysokich obrotach Spółki (nawet jeśli obroty te zmniejszyły się w porównaniu z okresami wcześniejszymi), nie jest uprawnione twierdzenie, że ewentualna egzekucja takiej kwoty spowodowałaby ryzyko wyrządzenia niepowetowanej szkody (postanowienie WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1293/15 – LEX nr 1944559). W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca, poza rachunkami zysków i strat za lata 2013-2015 nie przedłożyła żadnych innych konkretnych danych dotyczących jej aktualnego stanu majątkowego, np. deklaracji podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych lub lokat, czy też umów kredytowych. W tej sytuacji nie jest możliwe ustalenie relacji pomiędzy uiszczoną kwotą, a dochodami Spółki. Brak ww. dowodów, uniemożliwił Sądowi także dokonanie rzeczywistej – aktualnej – oceny sytuacji finansowej, a zdaniem Sądu nie są wystarczające dla udzielenia wnioskowanej ochrony tymczasowej same subiektywne obawy strony skarżącej dotyczące skutków ewentualnej egzekucji.
Ustosunkowując się do dalszej argumentacji skarżącej wskazać należy, że niewątpliwie ewentualne zakończenie bytu prawnego Spółki wywoła skutki trudne do odwrócenia, jednakże dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość likwidacji Spółki. W kontekście utraty płynności finansowej Spółka wskazuje na potencjalne ryzyko wypowiedzenia umów kredytowych oraz utratę inwestycji realizowanych ze środków unijnych, jednakże – jak już wskazano powyżej - nie załączyła do akt sprawy żadnych dokumentów, pozwalających Sądowi ocenienie twierdzeń strony. Podkreślenia wymaga, że w sytuacji orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie znajduje zastosowania art. 49 p.p.s.a. Przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu.
Sąd także za niezasadną uznał argumentację skarżącej, zawartą w piśmie z dnia 4 stycznia 2016r., dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wyżej wskazano ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 61 § 3 zawiera własne przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, których zaistnienie daje Sądowi możliwość udzielenia takiej ochrony tymczasowej. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała ich istnienia. Samo przekonanie skarżącej o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zatem skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło